Oι τρεις ήπειροι της ρωσικής στρατηγικής

by Expertnews.gr

του Jean-Pierre Filiu (*)

Ένα από τα παραγνωρισμένα προσόντα του Βλαντίμιρ Πούτιν είναι να αναπτύσσει την ίδια επιθετική στρατηγική σε περιοχές που οι Δυτικοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με διαφορετικό τρόπο τη μία από την άλλη. Η αμερικανική υποχώρηση το 2013 μετά τη χρήση χημικών όπλων από τη Δαμασκό, για παράδειγμα, έπεισε τον ρώσο πρόεδρο ότι η προσάρτηση της Κριμαίας, λίγους μήνες αργότερα, δεν θα προκαλούσε ιδιαίτερες αντιδράσεις.

Σήμερα, παρόλο που η νικηφόρα πολιορκία της Μαριούπολης ήταν ίδια με εκείνη του Χαλεπίου το 2016, λίγα είναι τα επιχειρησιακά μαθήματα που έχει διδαχθεί η Δύση από όπλα και τεχνικές που δοκιμάστηκαν στον πόλεμο της Συρίας. Αν όμως το Κρεμλίνο δεν μπορέσει να κάμψει την ουκρανική αντίσταση, είναι βέβαιο ότι θα στραφεί στη Μέση Ανατολή ή στην Αφρική.

Η υποστήριξη της Μόσχας στο καθεστώς Ασαντ, με την ευθεία επέμβαση του ρωσικού στρατού το 2015, επέτρεψε στο Κρεμλίνο να εδραιώσει την παρουσία του στη ναυτική βάση της Ταρτούς και να αποκτήσει προνόμια στη νέα αεροπορική του βάση στη Λατάκεια. Με βάση έναν κλασικό συλλογισμό, οι επόμενες ρωσικές επιθέσεις θα μπορούσε να εξαπολυθούν από εκεί. Όμως η Ρωσία μπορεί να ασκήσει με λιγότερο συμβατικό τρόπο από τη Συρία έναν εκβιασμό τόσο προς το Ισραήλ όσο και προς την Τουρκία.

Η τελευταία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με επανάληψη των εχθροπραξιών στο πιο ευάλωτο κομμάτι των συνόρων της με τη Συρία, γύρω από τον θύλακα του Ιντλίμπ. Τρία εκατομμύρια άνθρωποι, στην πλειοψηφία τους εσωτερικοί πρόσφυγες, ζουν εκεί υπό τη σιδηρά πυγμή μιας σαλαφιστικής οργάνωσης που έχει προκύψει από τη συριακή πτέρυγα της αλ-Κάιντα. Η Μόσχα δεν θα είχε έτσι κανένα πρόβλημα να δικαιολογήσει μια επίθεση στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, που θα προκαλούσε μαζικά κύματα προσφύγων προς την Τουρκία.

Η κυρίαρχη θέση της Ρωσίας στη Συρία είναι επίσης μια από τις εξηγήσεις του χαμηλού προφίλ που κρατά το Ισραήλ απέναντι στη Μόσχα από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία. Το Κρεμλίνο ανέχεται προς το παρόν τις τακτικές επιδρομές του Ισραήλ εναντίον φιλοϊρανικών οργανώσεων στη χώρα αυτή. Και το Ισραήλ επωφελείται για να εμποδίζει την εγκαθίδρυση στα υψίπεδα του Γκολάν, που έχει προσαρτήσει, μιας δύναμης που θα συμπλήρωνε και θα ενίσχυε τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Θα αρκούσε λοιπόν μια αλλαγή πολιτικής της Μόσχας για να ξαναγίνουν ευάλωτα τα βόρεια σύνορα του Ισραήλ.

Η συνύπαρξη μέχρι την άνοιξη του 2020 στο ίδιο στρατόπεδο της λιβυκής σύγκρουσης ειδικών δυνάμεων της Γαλλίας και μισθοφόρων της ομάδας Βάγκνερ αποτελεί άλλη μια ένδειξη της τύφλωσης απέναντι στους κινδύνους της ρωσικής επέκτασης σε ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο.

Η στρατιωτική ιεραρχία που κρατάει τα κλειδιά στο Αλγέρι, τέλος, έχει μια μακροχρόνια και στενή σχέση με τους ρώσους στρατιωτικούς. Η αύξηση των εντάσεων με το Μαρόκο εξυπηρετεί τη Ρωσία, που θα ήταν η πρώτη ωφελημένη από μια ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών, καθώς προμηθεύει με όπλα την Αλγερία. Στις ασκήσεις του ΝΑΤΟ αυτόν τον μήνα στο Μαρόκο θα απαντήσουν άλλωστε τον ερχόμενο Νοέμβριο οι πρώτες κοινές ρωσοαλγερινές ασκήσεις σε αλγερινό έδαφος.

(*) O Ζαν-Πιερ Φιλιού είναι καθηγητής στη Sciences Po

(Πηγή: Le Monde)








NEWS