Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε στη συνάντηση του προέδρου της Κίνας Σι Τζινπίνγκ με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ η αναφορά του Κινέζου ηγέτη στην αποκαλούμενη «Παγίδα του Θουκυδίδη», μια θεωρία που τα τελευταία χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο της γεωπολιτικής συζήτησης γύρω από τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας.
Ο Σι δήλωσε ότι η Ιστορία και ο κόσμος παρακολουθούν για να δουν αν οι δύο χώρες μπορούν να «υπερβούν την Παγίδα του Θουκυδίδη» και να δημιουργήσουν ένα νέο μοντέλο σχέσεων ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις.
Τι είναι η «Παγίδα του Θουκυδίδη»
Ο όρος βασίζεται στην ανάλυση του αρχαίου ιστορικού Θουκυδίδη για τον Πελοποννησιακό Πόλεμο ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη.
Σύμφωνα με τον Θουκυδίδη, «η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που αυτή προκάλεσε στη Σπάρτη έκαναν τον πόλεμο αναπόφευκτο». Από αυτή τη φράση προέκυψε η σύγχρονη θεωρία ότι όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια κυρίαρχη δύναμη, ο κίνδυνος σύγκρουσης αυξάνεται δραματικά.
Τον όρο έκανε ιδιαίτερα γνωστό ο καθηγητής του Χάρβαρντ Γκράχαμ Άλισον, ο οποίος υποστήριξε ότι η άνοδος της Κίνας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες θυμίζει ιστορικά παραδείγματα που συχνά κατέληξαν σε πολέμους.
Γιατί ο Σι επανέφερε τώρα τη θεωρία
Η αναφορά του Σι δεν θεωρείται τυχαία. Έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Πεκίνου και Ουάσιγκτον παραμένουν τεταμένες λόγω του εμπορίου, της τεχνολογικής αντιπαράθεσης, του πολέμου με το Ιράν και κυρίως της Ταϊβάν.
Λίγο αργότερα, ο Κινέζος πρόεδρος προειδοποίησε ευθέως ότι αν οι ΗΠΑ χειριστούν λανθασμένα το ζήτημα της Ταϊβάν, οι δύο χώρες θα μπορούσαν να οδηγηθούν ακόμη και σε «συγκρούσεις».
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο επιχειρεί να στείλει μήνυμα πως η Κίνα δεν επιθυμεί ανοιχτή αντιπαράθεση, αλλά θεωρεί ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να αποδεχθεί την αυξανόμενη κινεζική ισχύ και να αποφύγει κινήσεις που το Πεκίνο θεωρεί προκλητικές.
Παρότι η «Παγίδα του Θουκυδίδη» έχει αποκτήσει μεγάλη δημοτικότητα στη διεθνή πολιτική συζήτηση, αρκετοί ειδικοί αμφισβητούν κατά πόσο οδηγεί πράγματι σε αναπόφευκτο πόλεμο.
Ο ίδιος ο Γκράχαμ Άλισον έχει τονίσει ότι ο πόλεμος δεν είναι μοιραίος, αλλά ότι απαιτείται έντονη διπλωματική προσπάθεια ώστε να αποφευχθεί μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις
