Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι κατεβαίνουν στους δρόμους στις μεγάλες πόλεις της Γαλλίας, η δυσαρέσκεια για την εκπαίδευση συναντά την οργή για το κόστος ζωής και οι μεγάλες πορείες συνοδεύονται από εστίες βίας σε πολλές πόλεις.

Οι ανταποκριτές του BBC και του CNN περιγράφουν μια διαφορετική εικόνα στον κύριο όγκο της πορείας στο Παρίσι: ένα μεγάλο, νεανικό πλήθος, με αυτοσχέδια πλακάτ και διάθεση ειρηνικής διαμαρτυρίας. Η διάκριση έχει σημασία. Τα επεισόδια είναι σοβαρά, αλλά δεν αποτυπώνουν το σύνολο μιας κινητοποίησης που αποκτά ευρύτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Οι κινητοποιήσεις άρχισαν σε ένδειξη υποστήριξης προς απεργούς εκπαιδευτικούς ενός λυκείου στα προάστια και, μέσα σε περίπου τρεις εβδομάδες, εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη Γαλλία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η υποβάθμιση των σχολικών συνθηκών, η ποιότητα της εκπαίδευσης και η αίσθηση των νέων ότι οι ανησυχίες τους δεν εισακούονται. Στα αιτήματα προστίθεται πλέον το υψηλό κόστος ζωής, διευρύνοντας το ακροατήριο της διαμαρτυρίας.

Μιλώντας στο BBC, η Βρετανίδα εκπαιδευτικός Κέιτ Ντίγκαν, η οποία εργάζεται στη Γαλλία, περιέγραψε μαθητές εξαντλημένους από τις πολλές ώρες στο σχολείο και δυσαρεστημένους με τις εγκαταστάσεις τους. Ακόμη και μαθητές σχολείων με καλές συνθήκες συμμετέχουν από αλληλεγγύη, όπως εξήγησε.

Η ίδια αποδοκίμασε τη βία, υπογραμμίζοντας, όμως, ότι κατανοεί την απογοήτευσή τους. Νέοι που μίλησαν στο BBC δήλωσαν ότι είναι ειρηνιστές και επιδιώκουν να αλλάξει η κατάσταση.

Συνδικάτα και «κίτρινα γιλέκα» στο πλευρό των νέων

Η σημερινή κινητοποίηση ξεπερνά τα όρια του μαθητικού κινήματος. Στην πορεία του Παρισιού συμμετέχουν συνδικαλιστές και άλλες κοινωνικές ομάδες, ενώ παρόντες είναι και διαδηλωτές των «κίτρινων γιλέκων».

Οδηγοί ταξί έχουν πραγματοποιήσει κινητούς αποκλεισμούς και μπλόκα γύρω από τα αεροδρόμια του Παρισιού, ανακοινώνοντας συνέχιση των δράσεών τους το Σάββατο. Παράλληλα, έχουν συζητηθεί και κινητοποιήσεις αγροτών με τρακτέρ.

Αυτή η διεύρυνση αποτελεί το κρίσιμο πολιτικό στοιχείο: η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει αιτήματα που ξεκινούν από τη σχολική αίθουσα και φτάνουν έως την καθημερινή οικονομική πίεση.

Η εικόνα στη Λυών είναι από τις πιο ανησυχητικές. Σύμφωνα με το BFMTV, συνεργαζόμενο δίκτυο του CNN, άτομα με κουκούλες έσπασαν τα παράθυρα του γραφείου τουρισμού, έβαλαν φωτιά και λεηλάτησαν τον χώρο.

Η τοπική αστυνομία ανέφερε ότι «εχθρικά άτομα» εμπόδιζαν την ασφαλή επέμβαση των πυροσβεστών και ότι οι δυνάμεις της επιχειρούσαν να διαλύσουν τις βίαιες ομάδες.

Το υπουργείο Εσωτερικών κατέγραψε επίσης:

• Είσοδο ατόμων στο δημαρχείο της Μασσαλίας και βανδαλισμούς επιχειρήσεων.
• Ζημιές στο δημαρχείο της Γκρενόμπλ.
• Είσοδο διαδηλωτών στην αυλή της νομαρχίας Βοκλίζ, στην Αβινιόν.
• Βανδαλισμούς καταστημάτων σε Πο, Μονπελιέ, Τουλούζη και Βαλάνς.
• Στη Λιλ σημειώθηκαν συγκρούσεις, με διαδηλωτές να πετούν αντικείμενα και αστυνομικούς να χρησιμοποιούν δακρυγόνα. Αντίστοιχες εικόνες καταγράφηκαν στο Στρασβούργο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου, στη Λυών διαδήλωναν περίπου 20.000 άνθρωποι, αντίστοιχος αριθμός στη Νάντη και περίπου 10.000 στη Ρεν.

Οι δύο εικόνες του Παρισιού

Στη γαλλική πρωτεύουσα, η κεντρική πορεία κινείται από την Πλας ντε λα Ρεπιμπλίκ προς την Πλας ντε Κλισί.

Ο ανταποκριτής του BBC Χιου Σκόφιλντ επισημαίνει τη διαφορά ανάμεσα στην ειρηνική κύρια διαδήλωση και στις μικρότερες ομάδες που κινούνται σε άλλα σημεία της πόλης προκαλώντας επεισόδια.

Στη Rue Beaubourg στήθηκε οδόφραγμα από ποδήλατα και μεταλλικά κιγκλιδώματα. Άλλη ομάδα εμφανίστηκε στη Rue du Faubourg Saint-Honoré, όπου βρίσκεται το Μέγαρο των Ηλυσίων.

Το υπουργείο Εσωτερικών υποστηρίζει ότι μη εγκεκριμένες συγκεντρώσεις επιχείρησαν να προσεγγίσουν έδρες κρατικών θεσμών και ότι η αστυνομία παρενέβη για να τις εμποδίσει. Στην Πλας ντε λα Ρεπιμπλίκ χρησιμοποιήθηκαν δακρυγόνα και εκτοξευτήρες νερού, ενώ μικρή ομάδα διαδηλωτών εκτόξευσε πυροτεχνήματα προς τις αστυνομικές γραμμές.

Πολιτική σύγκρουση για τη βία

Ο Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, τονίζοντας ότι το συνταγματικό δικαίωμα στη διαδήλωση συνοδεύεται από την υποχρέωση σεβασμού των ανθρώπων και της περιουσίας.

Η αστυνομική διεύθυνση του Παρισιού υπερασπίστηκε τη στάση των δυνάμεών της, δηλώνοντας ότι δεν θα υποχωρήσει απέναντι σε ταραξίες και σε όσους επιτίθενται σε αστυνομικούς. Το υπουργείο Εσωτερικών απέδωσε επιθέσεις σε ομάδες «black bloc», τις οποίες συνέδεσε με ακροαριστερά στοιχεία.

Ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν, του οποίου το κόμμα στηρίζει τις κινητοποιήσεις, υποστήριξε ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδηλώνουν ειρηνικά και κατηγόρησε την αστυνομική διοίκηση για τακτικές που τροφοδοτούν την αντιπαράθεση.

Από την πλευρά της, η Μαρίν Λεπέν κατηγόρησε τους ταραξίες ότι «δηλητηριάζουν» τις διαμαρτυρίες και υποστήριξε ότι τα αιτήματα έχουν εργαλειοποιηθεί από την άκρα Αριστερά.

Για τη γαλλική κυβέρνηση, το στοίχημα πλέον υπερβαίνει την αποκατάσταση της τάξης. Είναι αν μπορεί να απαντήσει στη δυσαρέσκεια που γεμίζει τις πορείες, προτού αυτή αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη διάρκεια και κοινωνική έκταση.

Την ίδια ημέρα, φοιτητικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και στις Βρυξέλλες, με αιτήματα για την κατάσταση του εκπαιδευτικού συστήματος. Καταγράφηκαν συμπλοκές με αστυνομικούς και ανατροπή αυτοκινήτου.

Την ίδια ώρα, εκατοντάδες άτομα, στην πλειονότητά τους νέοι, διαδήλωσαν σήμερα στις Βρυξέλλες, με διαδηλωτές να συγκρούονται με την αστυνομία, σε ταραχές που εν μέρει πυροδοτήθηκαν από τις διαδηλώσεις στη γειτονική Γαλλία.

Βελγικά φοιτητικά κινήματα τονίζουν ότι διαμαρτύρονται για το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης, καθώς και για μεταρρυθμίσεις που, όπως φοβούνται, θα καταστήσουν την τριτοβάθμια εκπαίδευση λιγότερο προσβάσιμη.

Διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στο κέντρο των Βρυξελλών, με πολλούς να φορούν μάσκες και φώναζαν αντιφασιστικά συνθήματα. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και κανόνια νερού, ενώ διαδηλωτές ανέτρεψαν ένα αυτοκίνητο, σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα του Reuters.

Μια διαδήλωση πραγματοποιήθηκε επίσης στην πόλη Λιέγη, όπου νωρίτερα αυτόν τον μήνα φοιτητές είχαν διαδηλώσει σχετικά με το γαλλόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, καταγγέλοντας το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και τις δυσκολίες πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό.

Στα Τίρανα, οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις συνοδεύτηκαν από φωτιές σε κάδους, ρίψεις αντικειμένων και μολότοφ, ενώ η αστυνομία χρησιμοποίησε εκτοξευτήρες νερού.

Οι κινητοποιήσεις έχουν διαφορετικές αφετηρίες και εθνικά χαρακτηριστικά. Η ταυτόχρονη παρουσία τους, ωστόσο, αναδεικνύει τη δυσφορία νέων που συνδέουν την εκπαίδευση με ένα ευρύτερο ερώτημα: τι προοπτικές τούς προσφέρει η χώρα τους.

Πηγές: Με πληροφορίες από Reuters / ΑΠΕ-ΜΠΕ