Μεταρρύθμιση των ολομελειών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιδιώκει η πρόεδρός του, Ρομπέρτα Μέτσολα, με ένα πακέτο έξι προτάσεων που τέθηκε στο τραπέζι των αρχηγών των κοινοβουλευτικών ομάδων την Τετάρτη 20 Μαΐου, στο Στρασβούργο. Στόχος, σύμφωνα με τον εκπρόσωπό της Γιούρι Λάας, είναι «περισσότερος έλεγχος, περισσότερη συζήτηση, περισσότερη παρουσία των ευρωβουλευτών.
Τι προβλέπουν οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις
Το πρώτο και πιο εμφανές μέτρο αφορά τις ώρες λήξης των εργασιών της ολομέλειας. Οι συνεδριάσεις θα τελειώνουν στις 20:30 τη Δευτέρα και στις 19:00 Τρίτη και Τετάρτη. Σύμφωνα με το διαθέσιμο, οι πιο σύντομες ημέρες οδηγούν σε πιο συγκεντρωμένες συζητήσεις και διευκολύνουν τη συμμετοχή των βουλευτών σε τριλόγους, συνεδριάσεις επιτροπών και συναντήσεις ομάδων.
Παράλληλα, προτείνεται ο καθορισμός σαφών χρονικών ορίων για κάθε θέμα της ημερήσιας διάταξης, ώστε τα μέλη να μπορούν να σχεδιάζουν εκ των προτέρων την παρουσία τους. Επίσης, θα εφαρμοστεί η αρχή «ένα μέσα, ένα έξω» για τα τακτικά σημεία της ατζέντας.
Η αρχή «1-in-1-out» σημαίνει ότι για να προστεθεί ένα νέο τακτικό σημείο στην ατζέντα της ολομέλειας, πρέπει ταυτόχρονα να αφαιρεθεί ένα άλλο. Στόχος είναι να μην «φουσκώνει» η ημερήσια διάταξη ανεξέλεγκτα, κρατώντας τον αριθμό των θεμάτων σταθερό και διαχειρίσιμο. Στην πράξη, εξαναγκάζει τις ομάδες να ιεραρχούν, ώστε αν θέλουν να βάλουν κάτι νέο, πρέπει να αποφασίσουν τι βγαίνει έξω.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση των λεγόμενων «μπλε καρτών», του μηχανισμού που επιτρέπει σε ευρωβουλευτές να διακόπτουν και να αμφισβητούν τον ομιλητή. Το μέτρο αποσκοπεί στην αναζωογόνηση του διαλόγου στην αίθουσα, ενώ παράλληλα κάθε συζήτηση θα προβλέπει αυξημένο χρόνο για αυτόματες εγγραφές ομιλητών (catch-the-eye).
Σημαντική καινοτομία αποτελεί και η υποχρέωση των Επιτρόπων να παρεμβαίνουν καθ’ όλη τη διάρκεια των συζητήσεων και όχι μόνο στο τέλος, όπως συμβαίνει σήμερα. Κάθε Τρίτη, αμέσως μετά τη συνεδρίαση του Σώματος των Επιτρόπων, θα προστίθεται ειδικό σημείο στην ατζέντα, κατά το οποίο η Κομισιόν θα παρουσιάζει τις νέες της προτάσεις και τα μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να τις ελέγξουν άμεσα.
Τέλος, το έγγραφο περιλαμβάνει πρόβλεψη για τη θεσμοθέτηση του κανόνα προσωπικού προνομίου, που επιτρέπει άμεση απάντηση σε βουλευτές που αισθάνονται ότι θίχτηκαν, σε συνδυασμό με την εφαρμογή του άρθρου 180 για προσωπικές δηλώσεις.
Αν και η μεταρρύθμιση έχει ήδη δοκιμαστεί εν μέρει, αφού το νέο σχήμα διεξαγωγής των βασικών συζητήσεων εφαρμόζεται πιλοτικά, με θετικά αποτελέσματα ως προς την παρουσία των βουλευτών, παραμένει ανοικτό το ερώτημα αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αποδεχτεί τις αλλαγές. Οι προτάσεις δεν συμπεριλήφθηκαν στη διοργανική συμφωνία-πλαίσιο που υπογράφηκε πρόσφατα, γεγονός που αφήνει ανοιχτή αυτή την εμπλοκή.
