Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, αναζητά την ύψιστη διεθνή αναγνώριση, επιμένοντας ότι «την αξίζει», την ώρα που η Επιτροπή Νόμπελ ετοιμάζεται να ανακοινώσει τον φετινό νικητή.
Κανείς στην ιστορία δεν επιδίωξε με τόση επιμονή και δημοσιότητα το Νόμπελ Ειρήνης όσο ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει εκδηλώσει ανερυθρίαστα την επιθυμία του να τιμηθεί με το βραβείο, το οποίο απονέμεται σήμερα (12:00 ώρα Ελλάδος), δηλώνοντας πως η ολιγωρία της νορβηγικής επιτροπής να τον επιλέξει θα συνιστούσε «μεγάλη προσβολή για τις ΗΠΑ».
Ωστόσο, ειδικοί εκφράζουν σοβαρές αμφιβολίες για το αν η εκστρατεία αυτοπροβολής του Τραμπ μπορεί να αποδώσει.
«Η άσκηση πίεσης στην επιτροπή και οι κομπασμοί του τύπου “χρειάζομαι το βραβείο, είμαι ο καλύτερος υποψήφιος” δεν αποτελούν ακριβώς ειρηνική προσέγγιση», σχολιάζει δηκτικά η Νίνα Γκρέγκερ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη στο Όσλο.
Ανάλογη άποψη εκφράζει και ο Χάλβαρ Λέιρα, ερευνητικός επικεφαλής του Νορβηγικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων: «Έχουν υπάρξει στο παρελθόν εκστρατείες για το Νόμπελ, αλλά έγιναν με μεγαλύτερη λεπτότητα. Ο Τραμπ το αντιμετωπίζει ως τηλεοπτικό σόου».
«Τους τελείωσα επτά πολέμους – και δεν μου δίνουν το Νόμπελ»
Πιστός στο γνώριμο ύφος του, ο Ντόναλντ Τραμπ συνεχίζει να προβάλλει τον εαυτό του ως ειρηνοποιό παγκόσμιας κλίμακας.
«Έδωσα τέλος σε επτά πολέμους. Ποτέ δεν θα μου δώσουν το Νόμπελ. Κρίμα, το αξίζω», δήλωσε πρόσφατα, επιμένοντας ότι η διεθνής κοινότητα αρνείται να του αναγνωρίσει τη συμβολή του.
Δεν δίστασε, μάλιστα, να ασκήσει πίεση και στη νορβηγική κυβέρνηση, κάνοντας αναφορά στο βραβείο ακόμη και σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρώην γ.γ. του ΝΑΤΟ και νυν υπουργό Οικονομικών της Νορβηγίας, Γενς Στόλτενμπεργκ — παρότι η Επιτροπή Νόμπελ λειτουργεί ανεξάρτητα από κάθε κυβερνητική επιρροή.
«Αν με έλεγαν Ομπάμα, θα το είχα ήδη πάρει»
Η εμμονή του Τραμπ με το Νόμπελ δεν είναι καινούργια. Από το 2009, όταν η Επιτροπή τίμησε τον Μπαράκ Ομπάμα, ο Ρεπουμπλικανός πολιτικός δεν έχει κρύψει τη δυσαρέσκειά του.
«Αν με έλεγαν Ομπάμα, θα είχα πάρει το Νόμπελ σε δέκα δευτερόλεπτα», είχε δηλώσει ειρωνικά, υπονοώντας ότι η επιλογή της Επιτροπής είχε πολιτικά κίνητρα.
Η στήριξη Νετανιάχου και των Ισραηλινών ομήρων
Την υποψηφιότητα Τραμπ φέρεται να στηρίζουν με επιστολές τους προς την Επιτροπή ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, και ο σύλλογος συγγενών των Ισραηλινών ομήρων στη Γάζα.
Ο Νετανιάχου μάλιστα δήλωσε δημοσίως ότι «ο Τραμπ αξίζει το Νόμπελ Ειρήνης για τον ρόλο του στις συμφωνίες του Αβραάμ και την προώθηση της ειρήνης στη Μέση Ανατολή».
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, ανέφερε πως «ο πρόεδρος Τραμπ αξίζει πολλά βραβεία Νόμπελ Ειρήνης, καθώς έχει ήδη αναδειχθεί σε κορυφαίο ειρηνοποιό. Δεν τον ενδιαφέρει η αναγνώριση, αλλά το να σώζει ζωές» — δήλωση που, για πολλούς, ακούγεται περισσότερο ως επικοινωνιακή γραμμή παρά ως πολιτική τοποθέτηση.
Οι πιθανότητες και η ειρωνεία
Παρά τα στηρίγματα, ελάχιστοι στο Όσλο θεωρούν πιθανό να δουν το όνομα του Ντόναλντ Τραμπ ανάμεσα στους φετινούς βραβευθέντες.
Η πενταμελής επιτροπή —στην οποία συμμετέχουν ένας δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ένας ειδικός της εξωτερικής πολιτικής και τρεις πρώην υπουργοί— φημίζεται για την ανεξαρτησία και την επιφυλακτικότητά της απέναντι σε πολιτικές πιέσεις.
Ωστόσο, δεν αποκλείεται να επιλέξει φέτος μια προσωπικότητα ή οργάνωση της οποίας η δράση δεν ενοχλεί ούτε τις ΗΠΑ ούτε το Ισραήλ — μια επιλογή που, εμμέσως, θα αποφόρτιζε και τη ρητορική Τραμπ.
Η «νομπελική εμμονή» και οι κολακείες των συμμάχων
Η επιμονή του Τραμπ στο Νόμπελ έχει πλέον μετατραπεί σε εργαλείο κολακείας από συμμάχους και υποστηρικτές.
Ο πρόεδρος της Ταϊβάν, Λάι Τσινγκ Τε, δήλωσε πρόσφατα σε συντηρητικό ραδιοφωνικό παραγωγό ότι «ο Τραμπ θα λάμβανε σίγουρα το Νόμπελ Ειρήνης, εάν έπειθε την Κίνα να εγκαταλείψει τις επιθετικές βλέψεις της απέναντι στην Ταϊβάν».
Ένα βραβείο, πολλές πολιτικές αναγνώσεις
Ανεξάρτητα από το ποιος θα βραβευθεί, η φετινή απονομή του Νόμπελ Ειρήνης αναδεικνύει τη διαχρονική σχέση της παγκόσμιας πολιτικής με τη δημόσια εικόνα.
Στην περίπτωση Τραμπ, η ειρήνη μοιάζει να λειτουργεί περισσότερο ως επικοινωνιακό εργαλείο παρά ως πραγματικός στόχος.
Και ίσως τελικά, αυτός να είναι ο λόγος που το Νόμπελ Ειρήνης παραμένει για τον Αμερικανό πρώην πρόεδρο… το πιο άπιαστο τρόπαιο της πολιτικής του καριέρας.
Αντώνης Καραχάλιος
