Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παρέστη σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, στην τελετή των εγκαινίων της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Αεροπορική Βάση Δεκέλειας. Την τελετή των εγκαινίων τέλεσε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ.κ. Αθηναγόρας.
Στη συνέχεια, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας ενημερώθηκε για την αποστολή της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος και παρακολούθησε σχετικό οπτικοακουστικό υλικό. Επίσης, επισκέφτηκε τις εγκαταστάσεις της Διοίκησης, όπου είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει επίδειξη λειτουργίας του Κέντρου Επιχειρήσεων Διαστήματος.
Η Διοίκηση Διαστήματος εντάσσεται στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» για την πλήρη ανάπτυξη της διαστημικής αρχιτεκτονικής των Ενόπλων Δυνάμεων με την ενίσχυση των υφιστάμενων δυνατοτήτων και υποδομών και την πρόσκτηση νέων. Το όραμα, πίσω από τη δημιουργία της Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος, είναι η χώρα μας να αποτελέσει σημαντικό δρώντα στον συγκεκριμένο χώρο, εξασφαλίζοντας τα εθνικά της συμφέροντά.
Ο κ. Δένδιας ανέφερε σε χαιρετισμό του:
«Η σημερινή ημέρα που εγκαινιάζουμε το Κέντρο Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος της Πολεμικής μας Αεροπορίας είναι ένα- θα μου επιτρέψετε να πω- πολύ ουσιαστικό βήμα στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή.
Και κατά την πρόσφατη παρουσίαση της Γ’ φάσης της Νέας Δομής 2024-2035, είχα επισημάνει την ανάγκη προσαρμογής των Ενόπλων Δυνάμεων στο σύγχρονο πλαίσιο των διακλαδικών πολυχωρικών επιχειρήσεων, μιας νέας πραγματικότητας που ήδη είναι εδώ, όπου το Διάστημα, ο Κυβερνοχώρος, το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα συνδυάζονται με τα παραδοσιακά πεδία επιχειρήσεων: θάλασσα-αέρας-στεριά.
Και τα διδάγματα που έχουμε ήδη δείχνουν ότι το Διάστημα είναι η κρίσιμη διάσταση της διεξαγωγής των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Παρακαλώ, παρατηρήστε τι συνέβη στις ουκρανικές επικοινωνίες πριν από λίγο καιρό, όταν έχασαν την πρόσβαση σε διαστημικές δυνατότητες.
Λοιπόν, σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, που ήδη μας έχει ξεπεράσει, απαντά η δημιουργία του Κέντρου που σήμερα εγκαινιάζουμε. Και η αποστολή, όπως ελέχθη από τον Διοικητή και τον κύριο Αρχηγό, είναι η συστηματική αξιοποίηση των δυνατοτήτων των δορυφόρων και η ενσωμάτωσή τους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και στις επιχειρήσεις των Ενόπλων μας Δυνάμεων.
Μέχρι σήμερα, αγοράζουμε αυτές τις υπηρεσίες από ξένους και αυτό, βεβαίως, δεν αρκεί. Απαιτείται απολύτως η δορυφορική πληροφορία να είναι ελληνικής ιδιοκτησίας και να ενσωματώνεται στα συστήματα διοίκησης και ελέγχου, ώστε να καθίσταται έγκαιρα αξιοποιήσιμη σε κάθε επίπεδο επιχειρήσεων.
Αυτήν ακριβώς τη λογική υπηρετεί η μετάβαση από το παλιό μοντέλο «C4I» στη νέα αρχιτεκτονική «C5 ISRT», η οποία ενοποιεί τη Διοίκηση, τον Έλεγχο, την Υπολογιστική Επεξεργασία, τις Επικοινωνίες, τον Κυβερνοχώρο, τις Πληροφορίες, την Επιτήρηση, την Αναγνώριση και τη Στοχοποίηση. Δηλαδή, μια ενιαία επιχειρησιακή, καθετοποιημένη αρχιτεκτονική.
Και μέσω αυτής, η πληροφορία από τους δορυφόρους και τους αισθητήρες- που είναι πάρα πολλοί, οι πιο κοντινοί στον οπλίτη είναι η ίδια η διόπτρα στο κράνος του- θα μπορεί να αξιοποιείται από τα πλοία, τα αεροσκάφη, τις χερσαίες Μονάδες και συνολικά από τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Δηλαδή, καλύπτουμε ένα μεγάλο υπαρκτό κενό. Δεν πρωτοπορούμε. Καλύπτουμε τεράστιο κενό που ήδη υπάρχει. Και θέλω να γίνει αυτό απολύτως κατανοητό, δεδομένου μάλιστα που άλλες χώρες – μάλιστα άλλες χώρες ακριβώς εδώ, στην περιοχή μας – έχουν ήδη ισχυρή παρουσία στο Διάστημα.
Και βεβαίως, καταλαβαίνετε ότι, παραδείγματος χάρη, οι επικοινωνίες της Πατρίδας μας σε περίοδο κρίσης να βασίζονται σε ιδιωτική εταιρεία τρίτης- σε δορυφόρο ιδιοκτησίας ιδιωτικής εταιρείας άλλης χώρας-, με “beneficial ownership” τρίτης χώρας, δεν είναι αποδεκτή λύση για τον 21ο αιώνα.
Λοιπόν, υλοποιούμε ένα πολυεπίπεδο σύστημα απολύτως απαραίτητο. Καταρχάς, εκμεταλλευόμαστε και εκσυγχρονίζουμε και εντάσσουμε ό,τι ήδη υπάρχει. Όπως ξέρετε, στην 114 Πτέρυγα Μάχης στην Τανάγρα έχει ήδη αναπτυχθεί ο δορυφορικός σταθμός εδάφους του Ευρωπαϊκού Στρατιωτικού Προγράμματος «HELIOS–II».
Επίσης, ο επίγειος σταθμός δορυφορικών επικοινωνιών στην Αταλάντη.
Πάμε τώρα στο τι έχει ήδη δημιουργηθεί τους τελευταίους μήνες. Ήδη αποκτήσαμε 16 οπτικούς δορυφόρους χαμηλής τροχιάς, διττής χρήσης, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και θέλω γι’ αυτό να ευχαριστήσω τον Υπουργό, τον κύριο Παπαστεργίου. Όμως αυτές οι δυνατότητες δεν είναι ούτε κατ’ ελάχιστον επαρκείς. Για την περαιτέρω ενίσχυσή τους, ο εκτελούμενος σχεδιασμός προβλέπει- τον είδατε πριν- την ανάπτυξη 6 δορυφόρων οπτικής παρατήρησης, 3 συλλογής ηλεκτρονικών σημάτων SIGINT και 3 δορυφόρων ραντάρ συνθετικού ανοίγματος.
Ακούγονται όλα αυτά ίσως στον ακροατή ή στον παρατηρητή – όχι σε εσάς, που οι περισσότεροι είστε ειδικοί του αντικείμενου – λίγο περίεργοι: «Γιατί και οπτικούς δορυφόρους και δορυφόρους ραντάρ;». Όταν έχει ομίχλη, τι θα κάνει ο οπτικός δορυφόρος; Υπάρχει ή αυτή τη στιγμή που θεωρητικά πρέπει να έχουμε απόλυτη γνώση του τι σημαίνει στην ευρύτερη περιοχή μας, ποιος Υπουργός μπορεί να αναμένει 24 ώρες για να αγοραστεί από ξένο πάροχο φωτογραφία της ευρύτερης περιοχής μας;
Κυρίες και κύριοι, ο σχεδιασμός λοιπόν αποβλέπει στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος δορυφορικής επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών χαμηλής τροχιάς, που εξασφαλίζει επιχειρησιακή αντίληψη αμέσως.
Όμως, αυτό προϋποθέτει ασφαλή, αξιόπιστη δυνατότητα μετάδοσης της πληροφορίας. Κατά συνέπεια, η ανάπτυξη στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών είναι ένα άλλο, επίσης απόλυτα κρίσιμο, απαραίτητο στοιχείο του εθνικού σχεδιασμού.
Ήδη έχει επιλεγεί να φιλοξενηθεί στην Αττική ένας από τους δύο ευρωπαϊκούς κόμβους του προγράμματος «GOVSATCOM», και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Θα υποστηρίζει ασφαλείς κυβερνητικές επικοινωνίες, την προστασία κρίσιμων υποδομών, διαχείριση κρίσεων, και βεβαίως, αυτό μας δίνει ένα ρόλο στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Επίσης, η συμμετοχή στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Ασφαλούς Δορυφορικής Συνδεσιμότητας «IRIS2». Αυτό συνδέεται με τον σχεδιασμό απόκτησης τριών τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων μέσης τροχιάς. Πάντοτε προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες που μας δίνει η συμμετοχή στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Όμως, χρειαζόμαστε και αυτοτελή παρουσία, ένα εθνικό σύστημα στρατιωτικών δορυφορικών επικοινωνιών, και για αυτό ο Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών προβλέπει τάχιστα την απόκτηση γεωστατικού τηλεπικοινωνιακού δορυφόρου στρατιωτικών προδιαγραφών.
Συνιστά αυτό απόλυτη εθνική αναγκαιότητα. Χωρίς αυτό, η χώρα σε περίοδο κρίσης θα αντιμετωπίσει απίστευτα προβλήματα.
Στην κατεύθυνση αυτή λοιπόν, το Εθνικό Πρόγραμμα MILSATCOM αποβλέπει στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελληνικής ιδιοκτησίας, με απολύτως εθνικό επιχειρησιακό έλεγχο του δορυφόρου, των επίγειων υποδομών και του δικτύου επικοινωνιών.
Και αυτή η στρατηγική σημασία- δεν χρειάζεται να την εξηγήσω σε Αξιωματικούς- έγκειται στη διασφάλιση της δυνατότητας της Πατρίδας να ελέγχει τις κρίσιμες στρατιωτικές επικοινωνίες, χωρίς εξάρτηση από υπηρεσίες τρίτων, ιδίως σε περιόδους κρίσης.
Αναγκαίο τώρα συμπλήρωμα της ανάπτυξης των εθνικών διαστημικών δυνατοτήτων αποτελεί η συγκρότηση εγχώριας τεχνολογικής βάσης, που μπορεί να διασφαλίζει την υποστήριξη και την εξέλιξη των δορυφόρων.
Και σε αυτό, έχει ενταχθεί η λειτουργία ήδη της ελληνικής υποδομής συναρμολόγησης, ενσωμάτωσης και δοκιμών διαστημικού υλικού στις εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας- την επισκέφθηκα την προηγούμενη εβδομάδα ακριβώς για αυτόν τον λόγο. Μας δίνει αυτό τη δυνατότητα να εκτελούμε εργασίες στη χώρα μας, να ενισχύουμε την τεχνογνωσία μας και να υπάρχει συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στα διαστημικά προγράμματα. Είναι και αυτό ένα τμήμα της αυτονομίας μας.
Άρα, κύριες και κύριοι, σας παρουσιάστηκε ένα συνολικό πλέγμα δραστηριότητας που υποστηρίζει την παρουσία μας στο Διάστημα.
Όλο αυτό δεν έχει να κάνει, ξαναλέω, με ένα βήμα στο μέλλον. Έχει να κάνει και με την κάλυψη κενών που έρχονται από το παρελθόν.
Η ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων πρέπει πάντοτε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της εποχής μας. Και αυτό για να εγγυώνται την ασφάλεια, την ανεξαρτησία της Πατρίδας μας, το δικαίωμα της ελληνικής κοινωνίας, του ελληνικού λαού, να αποφασίζει αυτόβουλα για το μέλλον του.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Στην τελετή των εγκαινίων παρέστησαν, επίσης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφαλείας Θάνος Ντόκος, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο Διευθυντής του ΣΤ΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, με αρμοδιότητες επί θεμάτων Μετεξέλιξης, Καινοτομίας και Αμυντικής Τεχνολογίας, Υποστράτηγος Γεώργιος Πανούσης, Επίτιμοι Αρχηγοί, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, σπουδαστές της Σχολής Ικάρων.
