Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παρουσίασε σήμερα, Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026, την Γ’ Φάση της Νέας Δομής των Ενόπλων Δυνάμεων  2024-2035, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030».

Στην παρουσίαση η οποία πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Ιωάννης Καποδίστριας» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, παραρεύθηκαν, επίσης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ και ο Υπαρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Βασίλειος Μπρούμας ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΑ.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε κατά την παρουσίαση:

«Εχθές έγινε αρχικά από εμένα, αλλά στην ουσία από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, η ενημέρωση της αρμόδιας Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής των Ελλήνων για την Γ’ Φάση του μετασχηματισμού και της Νέας Δομής των Δυνάμεων.

Η αναγκαιότητα η οποία επέβαλε αυτή την Γ’ Φάση και συνολικά τη μεταρρύθμιση στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», είναι η ανάγκη να μεταβούμε στο διακλαδικό πολυχωρικό πεδίο στο οποίο διεξάγονται σήμερα οι επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ενσωματώσουμε στα τρία υπάρχοντα πεδία, δηλαδή θάλασσα, αέρας και στεριά, το Διάστημα, τον Κυβερνοχώρο και το Ηλεκτρομαγνητικό Φάσμα.

Επίσης, πρέπει να πάμε σε μια αυτοματοποιημένη λειτουργία διοίκησης και ελέγχου, το γνωστό C5ISR-T. Και επίσης να εντάξουμε τα Μη Επανδρωμένα και τα Αυτόνομα, δομικά πλέον στους Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων.

Όσον αφορά την ενσωμάτωση του Κυβερνοχώρου και του Ηλεκτρομαγνητικού Φάσματος, όπως ξέρετε, εδώ και λίγο καιρό κάναμε τα εγκαίνια του κτιρίου της Διοίκησης Κυβερνοχώρου. Βεβαίως, αυτό είναι το εξωτερικό περίβλημα. Έχει δημιουργηθεί επίσης η ανάλογη Σχολή, να υποστηρίξει όλες αυτές τις δραστηριότητες.

Όσον αφορά το εξαιρετικά σημαντικό διαστημικό πλέον πεδίο επιχειρήσεων. Έκανα, νομίζω, μια αρκετά εκτενή τοποθέτηση χθες στη Βουλή. Αυτή τη στιγμή η Πατρίδα μας, εδώ και λίγο καιρό – δεν είχε την παραμικρή παρουσία στο διάστημα – αυτή τη στιγμή που συζητάμε έχουμε έναν αστερισμό μικροδορυφόρων για την ύπαρξη των οποίων έχουμε συνεργαστεί με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τους είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Όμως αυτό με κανέναν τρόπο δεν επαρκεί. Αυτό μας δίνει φωτογραφικό υλικό.

Όπως προβλέπεται και από το ΜΠΑΕ (Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών), η χώρα θα αποκτήσει γεωστατικό δορυφόρο, μεγάλο δορυφόρο, ο οποίος βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από το έδαφος.

Επίσης, στον σχεδιασμό της είναι να αποκτήσει μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος IRIS, στο οποίο μετέχει, τρεις δορυφόρους μέσου ύψους και μέσω της συνεργασίας που κάνει με την Πολωνία, να αποκτήσει και έναν αριθμό δορυφόρων SAR, δηλαδή ραντάρ επίσης χαμηλής τροχιάς.

Αυτό, μαζί με μια μελλοντική απόκτηση επιπλέον οπτικών μικροδορυφόρων, θα δώσει, για πρώτη φορά στην ιστορία μας, στην Πατρίδα μας μια δυνατότητα παρουσίας στο Διάστημα και μια δυνατότητα προστασίας των επικοινωνιών μας.

Αυτή τη στιγμή βασιζόμαστε σε μεγάλο βαθμό στις υπηρεσίες που μας παρέχουν μέσω των εξοπλιστικών προγραμμάτων δορυφόροι διαφόρων άλλων χωρών. Και όπως ξέρετε, ο κύριος επικοινωνιακός δορυφόρος τον οποίο έχουμε είναι ο Hellas Sat, ο οποίος όμως δεν είναι ελληνικής ιδιοκτησίας, παρά το όνομα.

Έρχομαι τώρα στην ενσωμάτωση των Μη Επανδρωμένων και των Αυτόνομων στον Στρατό, στο Ναυτικό και στην Αεροπορία. Στο μεν Στρατό προχωράμε πέραν των άλλων, σε μια αναδιοργάνωση του συστήματος Διοικητικής Μέριμνας με ενσωμάτωση των Αυτόνομων και των Μη Ενσωματωμένων. Για να το πω πρακτικά, μέχρι τώρα είχαμε την αντίληψη της μεταφοράς με φορτηγό ή εν πάση περιπτώσει με τρένο. Πάντως, στο τελευταίο τμήμα μέχρι το πεδίο της μάχης με φορτηγά. Αυτό αλλάζει. Υπάρχει ένας πλήρης σχεδιασμός από το Γενικό Επιτελείο Στρατού και το ΓΕΕΘΑ, επί τη βάσει του οποίου οι μεταφορές, αυτό που λέμε “of the last mile”, δηλαδή το τελευταίο διάστημα μέχρι τη μάχιμη μονάδα ή μέχρι το μάχιμο στέλεχος, θα γίνεται με Αυτόνομα Οχήματα, είτε στον Έβρο είτε στα νησιά.

Ως προς το Πολεμικό Ναυτικό. Όπως ξέρετε, το Πολεμικό Ναυτικό μέσω των δικών του εργαστηρίων έχει ήδη φθάσει στην κατασκευή ενός Μη Επανδρωμένου, το οποίο έχει και τις δυνατότητες να καταστεί Αυτόνομο, τον «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗ». Όπως επίσης, το Πολεμικό Ναυτικό έχει μελετήσει και έχει κάνει ασκήσεις με τα Αυτόνομα τύπου SARONIC, τα οποία χρησιμοποιεί και το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.

Έχει δημιουργηθεί στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό Διοίκηση Αυτόνομων και Μη Επανδρωμένων και όπως ξέρετε, εδώ και λίγες μέρες κάναμε και τα εγκαίνια της Σχολής Αυτόνομων και Μη Επανδρωμένων του Πολεμικού Ναυτικού. Το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό θα είναι το πρώτο Πολεμικό Ναυτικό στην Ευρώπη το οποίο θα ενσωματώσει τα Μη Επανδρωμένα και τα Αυτόνομα. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στα δύο, το καταλαβαίνετε, στη δύναμη.

Στην Πολεμική Αεροπορία, πέραν από τα Μη Επανδρωμένα, τα οποία γνωρίζουμε και τα οποία γνωρίζετε μέσω και των Εξοπλιστικών Προγραμμάτων, προχωράμε στη δημιουργία και Δομής Συνεργατικών Αεροσκαφών. Τα συνεργατικά αεροσκάφη, ο προγραμματισμός είναι να συνεργάζονται με τα F-35 όταν τα αποκτήσουμε Είναι και αυτή μια επιλογή της νέας πραγματικότητας.

Όσον αφορά τον ηλεκτρονικό πόλεμο, ενισχύουμε τις δυνατότητες στο Πολεμικό Ναυτικό.

Και θα ήθελα να σας πω ότι από όλα αυτά τα οποία συζητάμε, θα οδηγηθούμε σε συγχωνεύσεις και καταργήσεις 56 μονάδων και 126 δομών. Θα σας μιλήσω για το οικονομικό αποτύπωμα σε λίγο.

Δημιουργούμε μια σειρά από νέες Δομές. Στον Στρατό Ξηράς, η Ταξιαρχία Μη Επανδρωμένων Συστημάτων στο Λιτόχωρο, όπου θα μπορούμε και σε πειραματική φάση να ενσωματώνουμε τα νέα συστήματα.

Σας είπα πριν για την Ειδική Μονάδα των Μη Επανδρωμένων Οχημάτων Εφοδιασμού και Μεταφορών.

Στο Πολεμικό Ναυτικό δημιουργούμε βάσεις Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Συστημάτων, όπως επίσης το ίδιο κάνουμε και στην Πολεμική Αεροπορία. Θα δημιουργήσουμε βάση Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Αεροχημάτων. Έχετε ήδη παραστεί στα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων της Πολεμικής Αεροπορίας και για το Πολεμικό Ναυτικό την προηγούμενη εβδομάδα.

Ελπίζω ότι στο πλαίσιο της συγκρότησης Νέων Δομών στις αρχές Δεκεμβρίου, θα είμαστε όλοι μαζί στα εγκαίνια του 309 Εργοστασίου Κατασκευής Μη Επανδρωμένων, το οποίο είναι Διακλαδικό, θα φτιάχνει Μη Επανδρωμένα, και για τους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, εδώ στην Αττική. Και θα είμαστε πάλι ελπίζω μαζί στα εγκαίνια του Κέντρου Διοίκησης Επιχειρήσεων Διαστήματος στην Πολεμική Αεροπορία. Αυτό έχει να κάνει με το σύστημα δορυφόρων, το οποίο σας ανέφερα προηγουμένως.

Οι αλλαγές στη Δομή έχουν να κάνουν και με την Εφεδρεία. Δημιουργείται ως υπόδειγμα Λόχος Ειδικών Αποστολών, αποτελούμενος από Εφέδρους, εν πολλοίς από Εφέδρους Καταδρομείς. Νομίζω ότι θα παραστείτε κάποια στιγμή σε μια άσκηση στην οποία θα συμμετέχει. Η Ενεργός Εφεδρεία είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο για τις Ένοπλες Δυνάμεις, για τη δυνατότητα προστασίας υποδομών και ευαίσθητων περιοχών, με δυνατότητα ταχύτατης επιστράτευσης και υπάρχουσας ήδη εκπαίδευσης που θα επιτρέπει πραγματική εμπλοκή σε ένα μελλοντικό πεδίο μάχης, όχι μια θεωρητική εφεδρεία στα χαρτιά.

Έρχομαι τώρα στις μεταβολές που αφορούν την εξυπηρέτηση του επιπέδου ζωής του προσωπικού. Πριν, ήθελα να σας πω ότι τις επόμενες μέρες θα κατατεθεί κατ’ αρχάς στο Υπουργικό Συμβούλιο και μετά στη Βουλή, η τελευταία νομοθετική παρέμβαση κατά το διάστημα της Υπουργίας μου. Αφορά το οικοσύστημα, το υπό δημιουργία οικοσύστημα αμυντικής βιομηχανίας. Τη δυνατότητα η Ελλάδα ως πωλήτρια, να συνάπτει συμβάσεις “G2G”, κυβέρνηση με κυβέρνηση. Όπως ξέρετε, πολλές φορές έχουμε συμβληθεί με άλλες χώρες. Εμείς δεν έχουμε νομοθεσία που να επιτρέπει στην Ελληνική Κυβέρνηση να συμβληθεί ως “G2G” και ο λόγος που δεν υπήρχε νομοθεσία είναι γιατί δεν υπήρχε τίποτα προς εξαγωγή. Δεν είμαστε σε αυτή τη φάση. Δημιουργείται η δυνατότητα εξαγωγών.

Θα νομοθετήσουμε το 25% πλέον, γιατί το αρχικό στάδιο απέδειξε ότι αυτό μπορεί να λειτουργήσει. Δηλαδή την υποχρέωση σε οποιοδήποτε Εξοπλιστικό να υπάρχει ελάχιστη συμμετοχή 25% του ελληνικού οικοσυστήματος.

Θα προβούμε σε αναδιοργάνωση της ΓΔΟΣΥ (Γενική Διεύθυνση Οικονομικού Σχεδιασμού και Υποστήριξης) και του Οικονομικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων και επί τη βάσει μελέτης που έχει ήδη ολοκληρωθεί, θα προβούμε και σε αναδιάρθρωση της Γενικής Διεύθυνσης Εξοπλισμών.

Όσον αφορά τώρα την ποιότητα ζωής των στελεχών, θα υπάρξουν αλλαγές στο Υγειονομικό Σώμα. Το 424 Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη και το Γενικό Νοσοκομείο Χανίων θα καταστούν Διακλαδικά και προχωράμε στη δημιουργία μέσω ιδιωτικής δωρεάς που ήδη έχουμε, ύψους 5 εκατ. ευρώ της εξελιγμένης Μονάδας Τραύματος. Θα έχω σήμερα στη Βοστώνη συνάντηση με τον καθηγητή τον κ. Βέλμαχο για να δούμε την πρόοδο του συγκεκριμένου, στο οποίο όμως προχωράμε κανονικά και ελπίζω και αυτό, αν όχι μέχρι το τέλος του ’26, στις αρχές του ’27 να το έχουμε ολοκληρώσει. Θα λειτουργήσει ως Διακλαδικό Κέντρο Τραύματος στο 401 Νοσοκομείο, με παράρτημα, παρεμπιπτόντως, στο Νοσοκομείο Μπαλαμάντ του Λιβάνου. Μπορούμε να έχουμε το πιο εξελιγμένο Κέντρο Τραύματος στην Ευρώπη, συνδεδεμένο με το Χάρβαρντ και με απίστευτη τεχνογνωσία. Καταλαβαίνετε τι ασφάλεια δημιουργεί αυτό για το προσωπικό μας όταν επιχειρεί.

Θα ήθελα να σας πω ότι από τις αλλαγές αυτές προκύπτουν εξοικονομήσεις. Οι εξοικονομήσεις δεν είναι καθόλου ασήμαντες, είναι της τάξης του μισού δισ. ευρώ σε επίπεδο πενταετίας, δηλαδή περίπου 100 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Μπορώ να σας πω μερικά παραδείγματα για να καταλάβετε πώς προκύπτουν αυτές οι εξοικονομήσεις. Μια φρεγάτα FDI – μεθαύριο θα στο Λοριάν για να παραλάβουμε τον «ΝΕΑΡΧΟ», να σηκώσουμε τη σημαία στον «ΝΕΑΡΧΟ» που μας κοστίζει περίπου 2 εκατ. ευρώ το χρόνο. Μια φρεγάτα Kortenaer S, παλιός τύπος τον οποίο αποσύρουμε κάθε φορά που παίρνουμε μια FDI, μας κοστίζει 7,3 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Ένα σύστημα Πυροβολικού PULS χρειάζεται 2 άτομα, δύο μισθοδοσίες, ένα Μ109, τα παλαιότερα πυροβόλα, χρειάζεται έξι άτομα, έξι μισθοδοσίες. Τα καινούρια αντιαρματικά SPIKE χρειάζονται δύο άτομα, δύο μισθοδοσίες. Τα παλαιότερα ITV χρειάζονται τέσσερα άτομα. Διπλές μισθοδοσίες.

Δεν είναι μόνο αυτό. Βεβαίως προκύπτουν και από τα λειτουργικά των συγχωνεύσεων των Μονάδων και των Δομών κ.λπ. Αλλά σας έδωσα μερικά παραδείγματα. Υπάρχει επίσης ένα φιλόδοξο πρόγραμμα του Πολεμικού Ναυτικού και θα ήθελα να συγχαρώ τον Αρχηγό γ’ αυτό: 21 παροπλισμό Μονάδων μέσα στην 5ετία. Στην πραγματικότητα δηλαδή αντικατάστασής τους με νεότερες Μονάδες ή με Μη Επανδρωμένες και Αυτόνομες πλατφόρμες. Όπως ξέρετε, ήδη υπάρχει μια κατανόηση πέραν από τις 2+2 Bergamini για την απόκτηση κατ’ ελάχιστον δύο ναρκαλιευτικών Gaeta από το Πολεμικό Ναυτικό της Ιταλίας.

Έρχομαι τώρα στο τι θα γίνει με αυτά τα χρήματα και καταλήγω με αυτό. Τα χρήματα αυτά, η κατανόηση που έχω διαχρονικά με το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους είναι ότι θα επιστραφούν στο προσωπικό μας. Οι εξοικονομήσεις γίνονται, πέραν των άλλων, για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο επίπεδο ζωής σε ένα προσωπικό που θέλουμε να αμείβεται καλύτερα. Θεωρούμε ότι η ανταμοιβή τους γι’ αυτό το οποίο παρέχουν στην Πατρίδα πρέπει να είναι καλύτερη. Γι’ αυτό θα προβούμε σε μια σειρά από ενέργειες. Επειδή η διαπραγμάτευση θα έχει αρχίσει, τώρα που τελείωσε η διαδικασία της Βουλής, και άρα είναι δεδομένο ότι θα προχωρήσουμε στη μεταρρύθμιση της Δομής Δυνάμεων, δεν θα ήθελα να επεκταθώ πριν να έχω τη στέρεη βεβαιότητα ότι αυτά τα έχουμε συνεννοηθεί και συμφωνήσει με το Υπουργείο Οικονομικών. Όμως επί της αρχής θέλω να είμαι απόλυτος. Αυτά τα χρήματα θα επενδυθούν στο προσωπικό μας.

Στο πλαίσιο αυτό και της παροχής καλύτερων υπηρεσιών στο προσωπικό μας, θέλω να σας πω ότι, παραδείγματος χάρη, είναι απαραίτητο να δημιουργήσουμε μια Στέγη Υποστηριζόμενης Διαβίωσης για τους απόστρατους, οι οποίοι δεν έχουν την οικογένεια ή τη δυνατότητα να τους στηρίξει στη ζωή τους. Θα δημιουργήσουμε μία τέτοια δομή. Την επισκέφθηκα ήδη προχθές, στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο, στην Πεντέλη. Θα ξεκινήσουμε με 25 κλίνες. Θα το ανεβάσουμε αμέσως στις 50 κλίνες και από κει και πέρα θα λειτουργήσουμε ανάλογα με τη ζήτηση που υπάρχει. Αλλά δεν θέλουμε ο απόστρατος Αξιωματικός ή Υπαξιωματικός ή Στέλεχος μας, όταν δεν έχει οικογένεια να το στηρίξει, να βρίσκεται στο έλεος του Θεού.

Το άλλο πράγμα το οποίο θα διορθώσουμε αμέσως και υπάρχει συνεννόηση γι’ αυτό με το Πολεμικό Ναυτικό και με το ΓΕΕΘΑ, με τους Αρχηγούς, είναι ότι δεν μπορούν τα πληρώματα του Στόλου να μένουν στη θάλασσα πάνω από ένα ορισμένο λογικό χρονικό επίπεδο. Έχουμε τοποθετήσει αυτή τη γραμμή, σε πρώτη φάση στις 200 μέρες. Δε θα είναι επιτρεπτό στελέχη μας να πλέουν κατά τη διάρκεια του χρόνου, κατά τη διάρκεια των 365 ημερών άνω των 200 ημερών. Πρέπει κάποτε να είναι και στο σπίτι τους. Πρέπει κάποτε να κάνουν και οικογένεια. Επειδή είμαστε Ένοπλες Δυνάμεις, δεν μπορούμε να αρνηθούμε υπηρεσία, ούτε η Πατρίδα μπορεί να μπει σε προκαθορισμένα όρια. Για την περίπτωση που το εθνικό συμφέρον και ο σχεδιασμός του θα απαιτήσει μεγαλύτερη παραμονή από 200 ημέρες στη θάλασσα, το οικονομικό αντάλλαγμα θα είναι πολλαπλάσιο του σημερινού. Δεν θα έχει καμία σχέση με αυτό που παίρνουν σήμερα για κάθε μέρα που μένουν στο πλοίο μέχρι τις 200 ημέρες. Όλα αυτά όμως θα είναι αντικείμενο συζήτησης και διαπραγμάτευσης με το Υπουργείο Οικονομικών. Τα δύο όμως που σας ανακοίνωσα, τα θεωρώ απολύτως δεδομένα και τώρα που συζητάμε. Θα είναι όμως και άλλα και πρέπει να είναι σημαντικά, διότι η εξοικονόμηση η οποία επιτυγχάνουμε εκ των ενόντων, εκ των ενόντων είναι σημαντική. Και ξαναλέω, η μεγάλη και βασική αρχή, ότι βελτιώνουμε το επίπεδο μας, βελτιώνουμε τις δυνατότητες μας, εκσυγχρονίζουμε τα συστήματα μας και συγχρόνως εξοικονομούμε προσωπικό και μέσα, είναι το πιο υγιές παράδειγμα που μπορεί να υπάρξει σε δημόσιο τομέα, όχι μόνο στην Ελλάδα, οπουδήποτε.

Είμαι στη διάθεση σας για κάποιες ερωτήσεις. Στο πλαίσιο του απόρρητου, καταλαβαίνετε ότι δεν μπορώ να επεκταθώ πέραν ενός ορισμένου ορίου και θα με συγχωρήσετε να κοιτάω το ρολόι μου, διότι όπως σας είπα πριν, υπάρχει μια πτήση την οποία πρέπει να προλάβω. Σας ευχαριστώ πολύ για τη σημερινή σας παρουσία και ευχαριστώ τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ και τους Αρχηγούς για τη συνεργασία τους για τη δημιουργία αυτού του τρίτου σταδίου μεταρρύθμισης της Δομής Δυνάμεων.

Ακολουθούν οι απαντήσεις στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων:

ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΠΑΛΟΔΗΜΑΣ:

Κύριε Υπουργέ, μπορείτε να μας εξηγήσετε λιγάκι, κάπως περισσότερο αυτήν τη Μονάδα στο Λίβανο; Τι αναγκαιότητα υπάρχει για να αντιμετωπίσουμε;

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Δεν είναι Μονάδα. Πρόκειται για νοσοκομείο στο Μπαλαμάντ. Είναι και η έδρα του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Αντιοχείας στον Λίβανο. Θέλουμε να ενισχύσουμε τη χριστιανική παρουσία στον Λίβανο. Από την άλλη, οι γιατροί μας πρέπει να είναι εξαιρετικοί. Για να είναι εξαιρετικοί γιατροί μας, πρέπει να έχουν περιστατικά, πολλά περιστατικά. Εύχομαι να σταματήσει η βία στη Μέση Ανατολή, αλλά δεν είναι αυτό το οποίο είναι προβλέψιμο στο άμεσο μέλλον. Αυτό υπηρετεί δύο διακριτούς στόχους: τη στήριξή μας στην Κυβέρνηση του Λιβάνου και στον Λίβανο ως χώρα γενικά και στη χριστιανική κοινότητα στον Λίβανο και το Πατριαρχείο Αντιοχείας ειδικά και τη δυνατότητα του προσωπικού μας να εκπαιδεύεται σε πολλά περιστατικά.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΕΚΚΑΣ (ΠΤΗΣΗ):

Ήθελα να ρωτήσω το εξής: Είδαμε τα εντυπωσιακά αποτελέσματα με τα USV προσφάτως και έχουμε δει πλέον ότι και πολύ μεγαλύτερα σε μέγεθος αναλαμβάνουν διεθνώς αποστολές. Και με αφορμή κιόλας το γεγονός ότι είδαμε και το USV της Saronic, υπάρχει και μεγαλύτερο μοντέλο, το Marauder, το οποίο λαμβάνει πολύ ευρύτερες αποστολές. Εξετάζουμε και κάτι αντίστοιχο για να αντικαταστήσουν, υποκαταστήσουν αποστολές που σήμερα λαμβάνουν πλοία και με πολύ μεγάλη επάνδρωση; Ευχαριστώ πολύ.

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Σας ευχαριστώ. Στον σχεδιασμό του ΓΕΕΘΑ και του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού είναι η υποκατάσταση επανδρωμένων πλατφορμών, ιδίως σε καθήκοντα περιπολιών, από Μη Επανδρωμένα. Έχουμε, και το Πολεμικό Ναυτικό και το ΓΕΕΘΑ έχουν δει και τα τρία σκάφη της Saronic, το 7μετρο το οποίο έχει έρθει εδώ και έχει δοκιμαστεί από εμάς, το 15μερο και το 55μερο, όπως επίσης έχουμε δει και υποβρύχιες πλατφόρμες. Υποβρύχιες πλατφόρμες ναρκαλιείας, ναρκοθηρίας αλλά και υποβρύχιες πλατφόρμες μεγαλύτερες με καθήκοντα προστασίας καλωδίων και εγκαταστάσεων ή εξοπλισμένες πλατφόρμες. Εάν ίσως θυμάστε, είχα πάει στην Αυστραλία ακριβώς για να δω τέτοιες πλατφόρμες.

Άρα, ναι, η απάντηση είναι η λογική της πλήρους ενσωμάτωσης των Μη Επανδρωμένων και των Αυτόνομων πλατφορμών στο νερό, κάτω από το νερό, στην ξηρά, στον αέρα, στη θάλασσα, είναι όχι απλώς απολύτως μέσα στη λογική, είναι στον προγραμματισμό του Υπουργείου και των Ενόπλων Δυνάμεων.

ΚΩΣΤΑΣ ΣΥΜΕΩΝΙΔΗΣ:

Κύριε Υπουργέ, έχετε κάποια ανησυχία ενόψει της επανέναρξης των εργασιών για το καλώδιο;

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Δεν συναντηθήκαμε σήμερα, παρότι καταλαβαίνω κύριε Συμεωνίδη το ερώτημα, για να μιλήσουμε για το καλώδιο, ούτε για τα ελληνοτουρκικά. Άλλωστε υπό την ευρεία έννοια, ακριβώς μέσω της αλλαγής της Δομής, μιλάμε και για αυτά.

ΚΩΣΤΑΣ ΣΑΡΙΚΑΣ:

Κύριε Υπουργέ, πήγατε πολύ πρόσφατα στη Σαουδική Αραβία. Αν έχετε κάποια ενημέρωση για το τι θα γίνει με τους Patriotεκεί, την πυροβολαρχία, αν θα παραμείνουν. Φαντάζομαι ότι είναι προφανώς απόφαση του ΚΥΣΕΑ, αλλά έχετε κάποια εικόνα και αν έχετε να μας πείτε κάτι για τον εκσυγχρονισμό των Patriot, ή αν έχει συμφωνηθεί κάτι με τη Σαουδική Αραβία γι’ αυτό, είναι σχεδόν πέντε χρόνια, νομίζω, οι Patriot στη Σαουδική Αραβία. Ευχαριστώ.

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Έχετε δίκιο, είναι από το ’21. Έγινα δεκτός από τον Διάδοχο του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας Πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ και συζήτησα με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, Πρίγκιπα Χαλίντ μπιν Σαλμάν Αλ Σαούντ. Πρέπει να σας πω ότι ήδη η Σαουδική Αραβία προέβη σε κίνηση εκπλήρωσης των οικονομικών της υποχρεώσεων, όσον αφορά μέχρι σήμερα.

Δε θέλω, επειδή η δέσμευσή μου ήταν να μην επεκταθούμε απλώς επ’ αυτού, αλλά ήδη έχουν κάνει αυτά τα οποία έπρεπε να κάνουν αμέσως, 24 ώρες αφότου αναχώρησα. Και από κει και πέρα η λογική είναι η παράταση – και αυτό θα εισηγηθώ στο ΚΥΣΕΑ –, η παράταση της παραμονής των πυραύλων, δεδομένου ότι είναι σε ένα κρίσιμο σημείο αυτή τη στιγμή το Βασίλειο, δέχεται επιθέσεις. Και συζητάμε διάφορες άλλες μορφές συνεργασίας για τις οποίες δεν μπορούν και δεν πρέπει να επεκταθώ. Όμως η επίσκεψη οφείλω να πω ότι ήταν απολύτως ικανοποιητική και λύθηκαν οι όποιες παρεξηγήσεις τυχόν υπήρξαν.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ:

Καλημέρα κύριε Υπουργέ. Πρόσφατα ήταν στην Αθήνα ο κύριος Ρούμπιο, ο Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών. Καταλαβαίνουμε ότι στις συζητήσεις που έγιναν, διότι αφορούσαν πολλά θέματα που συζητήθηκαν και την άμυνα και τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τέθηκαν διάφορα προγράμματα τα οποία ενδιαφέρουν την Αθήνα, όπως για παράδειγμα τα όπλα για την Πολεμική Αεροπορία και τα F-35, τα F-16, τα Stryker που μας ενδιαφέρουν. Σε αυτά τα προγράμματα υπάρχει κάποια πρόοδος; Είναι κάτι που περιμένουμε μέσα στον επικαιροποιημένο ΜΠΑΕ στους επόμενους μήνες να προγραμματιστούν; Ευχαριστώ.

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Κύριε Ιωαννίδη, στον ΜΠΑΕ, για τα Stryker η λογική είναι της δωρεάν παραχώρησης. Άρα, αν υπάρξει, θα υπάρξει ένα μικρό κόστος μεταφοράς το οποίο θα πρέπει να προκύψει από το λειτουργικό προϋπολογισμό. Δεν ήταν στο μυαλό μας, παρότι μας ενδιαφέρει πάρα πολύ ο συγκεκριμένος τύπος οχημάτων, ιδίως για τις δυνατότητες που έχουν στα νησιά λόγω των τροχών.

Από κει και πέρα, αντίθετα, στο εγκεκριμένο Εξοπλιστικό – ανοίγω παρένθεση για να πω ότι η πρόθεσή μου είναι στην τελευταία φάση της Υπουργίας μου να υποβάλω και το εκσυγχρονισμένο Εξοπλιστικό γιατί, όπως ξέρετε, αυτό μετακινείται χρονικά. Δηλαδή να πάμε στο ’27-’37, κύριε Αρχηγέ; Στο’27-’38. Στο πλαίσιο αυτό υπάρχουν όλα τα προγράμματα στα οποία αναφερθήκατε: και ο εκσυγχρονισμός των F-16 σε στάδιο Viper, δηλαδή 70 και τα καινούργια όπλα των F-35. Προφανώς δεν πήραμε τα F-35 για… Θα πρέπει να πάρουμε και όπλα. Όμως, και σας παρακαλώ σημειώστε το, εμείς αυτό που ζητάμε από την αμερικανική πλευρά είναι το πλέον σύγχρονο όπλο όταν θα παραλάβουμε τα F-35. Όχι προϋπάρχοντες τύπους πυραύλων. Το F– 35 έχει έννοια – είναι η πιο σύγχρονη πλατφόρμα στον πλανήτη που εξάγεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με εξαίρεση το F– 22 το οποίο, όπως ξέρετε, δεν εξάγεται -, να έχει τα πιο σύγχρονα όπλα. Αυτά ζητάμε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό ζητάμε από τις ΗΠΑ, αυτό είπα στον κύριο Ρούμπιο. Δεν έχει έννοια να μη μας δώσουν προηγούμενα όπλα. Αυτό στερεί δυνατότητες από το ίδιο το όπλο. Και βεβαίως, ο προγραμματισμός μας, σας τον είπα πριν, είναι να υπάρξουν συνεργατικά μαζί με τα F-35. Δηλαδή κάθε ένα F-35 το οποίο πετάει, να πετάνε μαζί του μέχρι 6 συνεργατικά drones. Αυτό είναι ένα συνολικό πακέτο και είναι και μια διαφορετική αντίληψη για την Πολεμική Αεροπορία από αυτή που είχαμε μέχρι και χθες.

ΚΩΣΤΑΣ ΑΛΑΤΖΑΣ:

Καλημέρα Υπουργέ. Διευκρινιστικά, επειδή με την εξοικονόμηση πόρων που επιτυγχάνεται μέσω όλων αυτών των μεταρρυθμίσεων και των αλλαγών, ένα σημαντικό ποσοστό που, όπως είπατε, θα διοχετευτεί για την περαιτέρω μισθολογική ενίσχυση των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, έχετε κάποια εκτίμηση πότε θα έχουν ολοκληρωθεί οι συζητήσεις με το Υπουργείο Οικονομικών για να μπορέσετε να ανακοινώσετε αυτές τις νέες αυξήσεις στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων;

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: 

Με τον κίνδυνο να θεωρηθώ υπεραισιόδοξος, αυτό δεν μπορεί να υπερβεί το υπάρχον έτος. Δηλαδή δεν πρόκειται, δεν μπορούμε να μπούμε σε έναν διάλογο «περί του φύλου των αγγέλων». Τα νούμερα είναι συγκεκριμένα. Δύο πράγματα που θα κάνουμε, σας το ανακοίνωσα ήδη και θα το κάνουμε. Από κει και πέρα θα δώσουμε μια χρονική κατάληξη στο Υπουργείο Οικονομικών. Την τελευταία φορά είχε δεχθεί τους αριθμούς μας, μείον δέκα εκατ. Κράτησε και δέκα εκατομμύρια. Ελπίζω ότι αυτή τη φορά το Υπουργείο Οικονομικών θα είναι πλέον γενναιόδωρο. Ουδεμία διαπραγμάτευση με το Υπουργείο Οικονομικών είναι ευχάριστη. Ίσως είναι το πιο επίπονο πράγμα από όσα χρειάζεται να κάνει κανείς στη ζωή του, αλλά και το προσωπικό μας δεν μπορεί να περιμένει. Ευχαριστώ.

ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΑΔΑΝΑ:

Καλημέρα κύριε Υπουργέ. Επειδή μιλάμε για την τρίτη φάση των Ενόπλων Δυνάμεων, θα ήθελα να σας ρωτήσω αν υπάρχει πρόβλεψη ανάπτυξης μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης και ελληνικών κωδίκων, δεδομένου ότι τα οπλικά συστήματα επηρεάζονται πάρα πολύ από όλα αυτά σήμερα. Ευχαριστώ.

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Απολύτως, απολύτως. Είναι θέμα στο οποίο δεν μπορώ να επεκταθώ, αλλά έχετε απόλυτο δίκαιο ότι όλο το C5ISR-T δεν μπορεί να λειτουργήσει εάν δεν υπάρχει πίσω του Τεχνητή Νοημοσύνη. Και προφανώς στο επίπεδο αυτό, το “source code” αυτής της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν μπορεί να αποτελεί συνιδιοκτησία ή μη ιδιοκτησία του ελληνικού Δημοσίου και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. To Command, Compute, Control, Communicate, Cyber, Intelligence, Surveillance, Reconnaissance και Targeting είναι ο νέος τρόπος λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Είναι ένα ολιστικό σύστημα. Πίσω από αυτό το σύστημα κρύβεται η υπολογιστική δυνατότητα και Τη Τεχνητή Νοημοσύνη. Αυτή είναι η βάση όλης της αλλαγής που κάνουμε εδώ. Μια τελείως διαφορετική αντίληψη, η οποία για να είμαστε ειλικρινείς επιβάλλεται από την τεχνολογία. Δεν γίνεται αλλιώς. Εάν όλα αυτά δεν λειτουργούν μαζί και ο όγκος της πληροφορίας δεν επιτρέπει να γίνεται αυτό χωρίς Τεχνητή Νοημοσύνη. Χωρίς να υπάρχει μηχανισμός ο οποίος, αν θέλετε, να υποβοηθά τα Επιτελεία και το ΓΕΕΘΑ και τις Μονάδες μας στο να επιλέξουν τον χρόνο, τον τρόπο και το μέσο της αντίδρασης. Άρα εκεί πάμε.

Είναι προφανές αυτό το οποίο είναι η πρόκληση, θέλω να σας είμαι ειλικρινής, να πάμε γρήγορα, να πάμε πολύ γρήγορα. Υπάρχουν τομείς που κινούνται με αστραπιαία ταχύτητα. Το Cyber είναι ένα από αυτά. Εάν δεν μπορέσουμε γρήγορα να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο, η Πατρίδα μας δεν θα είναι προστατευμένη. Βεβαίως δεν θα γίνει αύριο το πρωί. Δεν θέλω να σας δημιουργήσω ψευδείς προσδοκίες. Γι’ αυτό την ονομάσαμε – το έχω πει πολλές φορές – «Ατζέντα 2030», αλλιώς θα τη λέγαμε ’25, ’26. Ξεκινήσαμε μια πορεία τον Γενάρη του ’24. Νομίζω ότι κινηθήκαμε εξαιρετικά γρήγορα γύρω από μια συνολική αντίληψη, την οποία σωστά περιέγραψα.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΖΑΝΙΤΗΣ.

Κύριε Υπουργέ, ένα χρονοδιάγραμμα σχετικά με τις συγχωνεύσεις των μονάδων και το κλείσιμο των στρατοπέδων έχετε;

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Κύριε Μαζανίτη, δεν θα ρωτήσω τον Αρχηγό ΓΕΣ, ο οποίος είναι δίπλα μου. Άμεσα είναι η απάντηση. Άμεσα. Όλα αυτά δεν είναι προαναγγελίες. Είναι, με συγχωρείτε, χωρίς καμία αλαζονεία για τη λέξη, είναι ανακοινώσεις πραγμάτων που συμβαίνουν τώρα που συζητάμε. Απλώς, χωρίς την τυπική έγκριση από την αρμόδια Επιτροπή της Βουλής των Ελλήνων δεν μπορούσαν να προχωρήσουν.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΠΑΛΟΔΗΜΑΣ

Κύριε Υπουργέ, προλαβαίνουμε και μια πολιτική ερώτηση; Επειδή είμαστε και σε προεκλογική περίοδο και είστε από τα εξέχοντα στελέχη αυτής της παράταξης. Το 25% που όρισε ως ποσοστό επιβίωσής του στην Προεδρία της Νέας Δημοκρατίας ο κύριος Πρωθυπουργός, πώς το κρίνετε;

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Παραείστε πονηρός! Εγώ από την τοποθέτηση του Πρωθυπουργού, αυτό το οποίο θα πρέπει να σημειώσω με απόλυτη ικανοποίηση και απόλυτη ταύτιση είναι την προσπάθεια για την αυτοδυναμία. Εμείς καταθέτουμε μια πρόταση στην ελληνική κοινωνία. Η πρόταση αυτή θα θέλαμε να έχει τη συντριπτική στήριξη ώστε να μπορούμε να την εφαρμόσουμε. Σε αυτό θα μου επιτρέψετε να κάνω ένα σχόλιο. Αυτό άλλωστε το υποστηρίζω ευθύς εξαρχής και στο πλαίσιο του δικού μας εσωκομματικού διαλόγου ενόψει του Συνεδρίου. Τα είχα πει στην Κομοτηνή, τα είχα πει στο Αγρίνιο. Τα είπα στην Ολομέλεια του Συνεδρίου. Νομίζω ότι έχω μια πολύ ξεκάθαρη τοποθέτηση πάντοτε για το ποια πρέπει να είναι η στόχευση της Νέας Δημοκρατίας και πού πρέπει να είναι το ιδεολογικό πλαίσιο γύρω από αυτήν την στόχευση. Διότι ζητάς την ψήφο του ελληνικού λαού όχι «in abstracto», επειδή κάποιος είναι χαριτωμένος, ή συμπαθής, ή καλός άνθρωπος, αλλά στο πλαίσιο κάποιων αρχών, αξιών και ενός συγκεκριμένου προγράμματος. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ!».