Εγκαίνια περιοδικής έκθεσης ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΤΟ ΑΝΕΙΔΩΤΟ – Έξι λίθινοι «πίνακες» μιας αρχαίας ζωγραφιάς

by Expertnews.gr

 

 

Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026, 18:00, είσοδος ελεύθερη

Πώς μπορούμε να δούμε όσα ο χρόνος έχει καταστήσει αθέατα; Και τι μπορεί να μας αποκαλύψει

η σύγχρονη επιστήμη για εικόνες που δημιουργήθηκαν πριν από περισσότερα από δύο χιλιάδες

χρόνια;

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης εγκαινιάζει την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026, στις 18:00, τη

νέα περιοδική έκθεση «Βλέποντας το ανείδωτο. Έξι λίθινοι “πίνακες” μιας αρχαίας ζωγραφιάς»,

παρουσιάζοντας έξι σπάνια σωζόμενα δείγματα της ζωγραφικής της αρχαίας Θεσσαλονίκης, μαζί με

τα νέα στοιχεία που έφερε στο φως η πρόσφατη μελέτη τους από μια διεθνή διεπιστημονική

ερευνητική ομάδα.

Το «ανείδωτο» στην έκθεση αποκτά πολλαπλές σημασίες: από τα ίδια τα αρχαία έργα, που

παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό, 102 χρόνια μετά την ανακάλυψή τους, έως τις μορφές

και τις λεπτομέρειες που αποκαλύπτει το «ψηφιακό βλέμμα» της επιστημονικής έρευνας. Η έκθεση

φέρνει, επίσης, στο προσκήνιο την ίδια την ερευνητική διαδικασία, που συνήθως συντελείται μακριά

από τη θέα του κοινού, παρουσιάζοντας τα ευρήματα, τις ερμηνευτικές υποθέσεις και τα

αναπάντητα ερωτήματά της. Μέσα από μια πολυαισθητηριακή εμπειρία που συνδυάζει την όραση,

την αφή και την ακοή, θέτει σε διερώτηση την πρωτοκαθεδρία της όρασης, αναγνωρίζοντας τη

σημασία διαφορετικών τρόπων πρόσληψης και κατανόησης των αρχαίων έργων. Παράλληλα,

προσκαλεί το κοινό να αναλογιστεί τα όρια της γνώσης μας για το παρελθόν.

Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκονται έξι λιθόπλινθοι με ζωγραφικές παραστάσεις, που

αποτελούσαν τμήματα μιας αρχαίας ζωφόρου και ανακαλύφθηκαν το 1924 στη Θεσσαλονίκη,

αμέσως βορείως της Αρχαίας Αγοράς. Έναν αιώνα αργότερα, η εφαρμογή καινοτόμων μη

επεμβατικών μεθόδων απεικόνισης και ανάλυσης επέτρεψε τη λεπτομερέστερη μελέτη τηςζωγραφικής τους, την αναγνώριση εικονογραφικών στοιχείων και τον εντοπισμό χρωστικών που

διατηρούνται στις φθαρμένες επιφάνειές τους. Τα νέα ευρήματα οδήγησαν τους ερευνητές στη

διατύπωση της υπόθεσης ότι οι παραστάσεις συνδέονται με επεισόδια του τρωικού μυθολογικού

κύκλου και, ειδικότερα, με την άλωση της Τροίας.

Για την υλοποίηση της έκθεσης, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης συνεργάστηκε στενά με τη

διεθνή διεπιστημονική ερευνητική ομάδα, η οποία έχει την ευθύνη της επιστημονικής τεκμηρίωσης

του εκθεσιακού περιεχομένου. Η συνεργασία πραγματοποιείται στο πλαίσιο σχετικού Μνημονίου

Πολιτιστικής Συνεργασίας με τους ερευνητικούς φορείς στους οποίους ανήκουν τα μέλη της.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετέχουν η Δρ Μύρινα Καλαϊτζή, Κύρια Ερευνήτρια του Ινστιτούτου

Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, η Δρ Μαρία Σταματοπούλου, Καθηγήτρια

Κλασικής Τέχνης και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ο Δρ Giovanni Verri, Επιστήμονας

Συντήρησης στο Τμήμα Συντήρησης και Επιστήμης του Art Institute of Chicago, και η Δρ Μαρία

Κόκκορη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια και Ερευνήτρια στο Center for Scientific Studies in the Arts του

Northwestern University, με τη συνεργασία των Δρ Hortense de La Codre, Δρ Ανδρέα Καρύδα, Υποψ.

Διδ. Καλλιόπης Τσαμπά, Δρ Konogan Beaufay και Δρ Μανόλη Πετράκη.

Η έκθεση αποτελεί πρωτοβουλία του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης. Η Δρ Στυλιάνα

Γκαλινίκη, αρχαιολόγος, Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Συλλογών και Εκθέσεων, είχε την εκθεσιακή

ιδέα και διαμόρφωσε το μουσειολογικό σκεπτικό, με ευθύνη επίσης για τη μουσειολογική επιμέλεια

και τη συγγραφή των εκθεσιακών κειμένων. Ο Γεώργιος Τσεκμές, αρχιτέκτονας μηχανικός, είχε την

ευθύνη του μουσειογραφικού σχεδιασμού και της υλοποίησης, ενώ η Δρ Αγγελική Μονέδα,

Προϊσταμένη του Τμήματος Ψηφιακής Διακυβέρνησης, επιμελήθηκε την τεχνική υλοποίηση των

ψηφιακών εγκαταστάσεων και δημιούργησε ένα animation με τη χρήση εργαλείων τεχνητής

νοημοσύνης. Ο γραφιστικός σχεδιασμός και η επικοινωνία έγιναν από τη Μελαχρινή Χατζή και ο

φωτισμός από τον Τρύφωνα Αβραμίκα. Στην τεχνική υποστήριξη συνέβαλαν οι Στέλιος Καραμπίκας,

Χρήστος Τζώτζης, Ανδρέας Πουγιούδογλου, Χρήστος Πλιάκος και Χρήστος Αντωνιάδης, ενώ στη

φροντίδα των εκθεμάτων οι συντηρητές Δημήτρης Καρολίδης (Προϊστάμενος του Τμήματος

Συντήρησης) και Παναγιώτα Μπαλάφα. Σημαντική ήταν η συμβολή του Θωμά Λιόλιου (Προϊστάμενος

της Διεύθυνσης Διοικητικής, Οικονομικής και Τεχνικής Υποστήριξης) και της Δήμητρας Σερετίδου

(Προϊσταμένη του Τμήματος Οικονομικής Διαχείρισης).

Στο πλαίσιο του μουσειολογικού σχεδιασμού, η Off Stream, σε συνεργασία με την ομάδα του

Μουσείου και τη διεπιστημονική ερευνητική ομάδα, ανέλαβε τη δημιουργία προσβάσιμου

ερμηνευτικού υλικού. Αξιοποιώντας τη μεθοδολογία της Δημιουργικής Πρόσβασης (Creative Access),

δημιούργησε απτικές αναπαραστάσεις, ακουστικές περιγραφές και βίντεο στην Ελληνική Νοηματική

Γλώσσα και στα Διεθνή Νοήματα, διευρύνοντας τις δυνατότητες πρόσβασης και συμμετοχής

διαφορετικών ομάδων κοινού στην εκθεσιακή εμπειρία.

Τα εγκαίνια πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του 13ου Διεθνούς Συνεδρίου για την Πολυχρωμία

στην Αρχαία Γλυπτική και Αρχιτεκτονική (13th International Round Table on Polychromy in Ancient

Sculpture and Architecture), που συνδιοργανώνεται από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και φιλοξενείται στην αίθουσα διαλέξεων «Μανόλης Ανδρόνικος» του

Μουσείου, από τις 18 έως τις 21 Νοεμβρίου 2026. Η έκθεση συνομιλεί με τη φετινή θεματική του

συνεδρίου, «Polychromy and the Senses: Integrating Scientific, Cognitive, and Aesthetic Perspectives

on Ancient Colour», συνδέοντας την επιστημονική έρευνα για το αρχαίο χρώμα με την

πολυαισθητηριακή πρόσληψη των αρχαίων έργων.

Πληροφορίες Προσβασιμότητας

Η έκθεση υιοθετεί μια πολυαισθητηριακή και συμπεριληπτική προσέγγιση, προτείνοντας

διαφορετικούς τρόπους πρόσληψης και εμπειρίας του εκθεσιακού περιεχομένου, ώστε να

απευθύνεται ισότιμα σε άτομα με και χωρίς αναπηρία.Εκθεσιακός χώρος

Η πρόσβαση στον εκθεσιακό χώρο (αίθουσα περιοδικών εκθέσεων Α), που βρίσκεται στον κάτω

όροφο του Μουσείου, γίνεται μέσω κλίμακας και ανελκυστήρα από το φουαγιέ στο ισόγειο. Ο

εκθεσιακός χώρος διαθέτει καθίσματα και είναι ελεύθερος από εμπόδια, ενώ το πλάτος των

διαδρόμων του είναι μεγαλύτερο από 1,5 μ. Ο φωτισμός του εκθεσιακού χώρου είναι χαμηλός. Η

κεντρική είσοδος του μουσείου διαθέτει ράμπα πρόσβασης. Το μουσείο διαθέτει προσβάσιμους

χώρους υγιεινής. Οι σκύλοι οδηγοί και οι σκύλοι βοήθειας μαζί με τους χειριστές και τις χειρίστριές

τους είναι ευπρόσδεκτοι σε όλους τους χώρους του μουσείου. Περισσότερες πληροφορίες για τις

παροχές προσβασιμότητας του μουσείου μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.amth.gr/visit/accessibility

Εκθεσιακό περιεχόμενο

Παρέχονται απτικές απεικονίσεις και ακουστικές περιγραφές για όλα τα αντικείμενα της έκθεσης, και

το εκθεσιακό περιεχόμενο διατίθεται ψηφιακά στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα, στην Ελληνική

Νοηματική Γλώσσα και στα Διεθνή Νοήματα (Internaêonal Sign). Το ψηφιακό περιεχόμενο είναι

συμβατό με αναγνώστες οθόνης.

Στα εγκαίνια της έκθεσης θα παρέχεται ταυτόχρονη Διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα

(ευγενική χορηγία του Συνδέσμου των Φίλων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης).

www.amth.gr

 

NEWS