Πολιτική δέσμευση Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας για τον διάδρομο Μαύρης Θάλασσας-Αιγαίου
Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, συμμετείχε στις εργασίες των Connecting Europe Days στις Βρυξέλλες (28–29 Σεπτεμβρίου), όπου, μαζί με τους Υπουργούς Μεταφορών Βουλγαρίας και Ρουμανίας, υπέγραψε το Σχέδιο Δράσης (Action Plan) του Black Sea – Aegean Connectivity Platform (BACP), παρουσία του Επιτρόπου Μεταφορών Απόστολου Τζιτζικώστα, του Ευρωπαίου Συντονιστή του Διαδρόμου Μεταφορών «Βαλτικής – Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου» Mario Mauro, εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του Γενικού Γραμματέα Μεταφορών Στέλιου Σακαρέτσιου.
Το BACP αποτελεί τον μηχανισμό μέσω του οποίου Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία αντιμετωπίζουν τον διάδρομο Βαλτικής – Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου, σε σύνδεση και με τον διάδρομο Ρήνου – Δούναβη, ως ενιαίο, πολυτροπικό σύστημα συνδεσιμότητας. Όπως τόνισε ο Υπουργός, «η αξία ενός διαδρόμου δεν είναι το άθροισμα των επιμέρους έργων του – είναι η επιχειρησιακή του συνέχεια».
Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών παρουσίασε την πρόοδο των ελληνικών έργων που εντάσσονται στον σχεδιασμό του διαδρόμου, δίνοντας έμφαση στην αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολη – Πύθιο – Ορμένιο, όπου αναμένεται η υπογραφή της σύμβασης το πρώτο τρίμηνο του 2027, αλλά και στο έργο Μουριές – Προμαχώνας – Κούλατα, όπου η υπογραφή της σύμβασης τοποθετείται τον Ιούνιο του επόμενου έτους.
Ο κ. Δήμας συμπλήρωσε ότι εξελίσσονται και άλλα σημαντικά έργα στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Αθηνών, προωθείται η αναβάθμιση του άξονα ΣΚΑ – Οινόη, ενώ η σύνδεση του λιμένα Θεσσαλονίκης με το εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο βρίσκεται σε διαγωνιστική διαδικασία με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Ο κ. Δήμας προσδιόρισε ως βασικές ελληνικές προτεραιότητες: την ανθεκτικότητα των κρίσιμων υποδομών, τη στρατιωτική κινητικότητα και τη χρήση των μεταφορών ως μοχλού ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία του Connecting Europe Facility (CEF) για την υλοποίηση των διασυνοριακών έργων. «Τίποτε δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς έναν ισχυρό Μηχανισμό “Συνδέοντας την Ευρώπη” στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034. Η θέση της Ελληνικής Κυβέρνησης είναι σαφής: υποστηρίζουμε τη διατήρηση και, όπου είναι δυνατόν, την αύξηση του προϋπολογισμού του CEF», υπογράμμισε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών.
Αναφερόμενος στην επόμενη φάση του BACP, ο Υπουργός έθεσε ιδιαίτερα το ζήτημα της σύνδεσης με την Ουκρανία: σημειώνοντας ότι η σύνδεση αυτή αποκτά αυξανόμενη στρατηγική σημασία λόγω του πολέμου και της ευρωπαϊκής προοπτικής των δύο χωρών, και ζήτησε η επόμενη φάση της πρωτοβουλίας να εξετάσει πώς οι υποδομές των τριών χωρών μπορούν να στηρίξουν καλύτερα εναλλακτικές, ανθεκτικές διαδρομές εφοδιασμού προς αυτή την κατεύθυνση.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Δήμας σημείωσε: «Έχουμε δημιουργήσει το πολιτικό πλαίσιο. Τώρα πρέπει να δημιουργήσουμε τις συνθήκες μέσα στις οποίες τα έργα και στις δύο πλευρές των συνόρων θα μπορούν να ωριμάζουν και να προχωρούν με τον ίδιο ρυθμό. Εάν το πετύχουμε, το Σχέδιο Δράσης δεν θα παραμείνει μια πολιτική διακήρυξη. Θα μετατραπεί σε έναν μηχανισμό υλοποίησης για μια περισσότερο διασυνδεδεμένη, ανθεκτική και ανταγωνιστική Νοτιοανατολική Ευρώπη».
Στο περιθώριο της εκδήλωσης, ο Υπουργός συμμετείχε επίσης στην τελετή εκκίνησης της πρωτοβουλίας Friends of South-East Europe (FoSEE), μιας ευρύτερης πολιτικής πλατφόρμας υποστήριξης της συνδεσιμότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με τη συμμετοχή Ευρωβουλευτών, του Επιτρόπου Τζιτζικώστα και εκπροσώπων της ΕΤΕπ.
To Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης για τις διασυνοριακές μεταφορικές υποδομές Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας, υπεγράφη σήμερα στις Βρυξέλλες, αποτυπώνοντας την πολιτική δέσμευση των τριών χωρών για την προώθηση κοινών έργων και προτεραιοτήτων στις μεταφορικές υποδομές.
Στην τελετή υπογραφής, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής διάσκεψης για τις μεταφορές και τη συνδεσιμότητα «Connecting Europe Days», συμμετείχαν ο επίτροπος Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο Έλληνας υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, ο Βούλγαρος υπουργός Μεταφορών, Γκρόζνταν Καρατζόφ και ο Ρουμάνος υφυπουργός Μεταφορών, Ιονέλ Σκριόστεανου.
Στην ομιλία του, ο επίτροπος, Απ. Τζιτζικώστας τόνισε ότι η Νοτιοανατολική Ευρώπη αποτελεί «περιοχή-πύλη» για την Ευρωπαϊκή Ένωση και υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της δημιουργίας μιας σύγχρονης, ασφαλούς και αποτελεσματικής σύνδεσης από τη Θεσσαλονίκη προς το Βουκουρέστι μέσω Σόφιας και από εκεί, προς την Ουκρανία και τη Μολδαβία, αλλά και προς την Κεντρική Ευρώπη. Ο επίτροπος χαρακτήρισε τον διάδρομο Μαύρης Θάλασσας-Αιγαίου κάτι περισσότερο από έναν άξονα μεταφορών, καθώς, όπως είπε, αποτελεί «στρατηγικό σύνδεσμο» της Ευρώπης με την ευρύτερη περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, και σημαντικό παράγοντα για την ανθεκτικότητα, την ετοιμότητα και την αξιόπιστη αποτροπή στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Ευρώπης.
Ο Έλληνας επίτροπος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις σιδηροδρομικές συνδέσεις Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας-Κούλατα, σημειώνοντας ότι οι σχετικές αναβαθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν γρήγορα. Όπως επισήμανε, έχουν τεθεί ως ημερομηνίες-στόχοι ο Δεκέμβριος του 2030 για ένα στάδιο και ο Δεκέμβριος του 2034 για άλλο, με έργα που περιλαμβάνουν ηλεκτροκίνηση, επαναχάραξη της γραμμής και νέα διασυνοριακή σιδηροδρομική γέφυρα.
Παράλληλα, ο Απ. Τζιτζικώστας υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, μεταξύ άλλων την πρόσκληση CEF Reflows 2026 και τις δυνατότητες του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034. Ανακοίνωσε επίσης ότι έχουν ολοκληρωθεί οι συζητήσεις για τα έργα που θα υποβληθούν στη χρηματοδοτική πρόσκληση CEF Reflows του 2026, στη Θεσσαλονίκη.
Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, ο επίτροπος σημείωσε ότι τον περασμένο Μάιο, με αφορμή τον εορτασμό της Ημέρας της Ευρώπης στην Αλεξανδρούπολη, έγινε ένα «αποφασιστικό βήμα» με 270 εκατ. ευρώ ευρωπαϊκής επένδυσης για τη σιδηροδρομική σύνδεση από τη Βόρεια Ελλάδα μέσω Βουλγαρίας προς τη Ρουμανία.
Ο κ. Τζιτζικώστας τόνισε ότι η επιτυχία θα εξαρτηθεί από τη διατήρηση της συνεργασίας μεταξύ κρατών-μελών, ευρωπαϊκών θεσμών, περιφερειακών οργανισμών, επενδυτών και διαχειριστών υποδομών. «Η Νοτιοανατολική Ευρώπη δεν χρειάζεται άλλη μία υπόσχεση συνδεσιμότητας. Χρειάζεται υλοποίηση. Και η Ευρώπη πρέπει να την υλοποιήσει μαζί», κατέληξε.
