Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο βρίσκεται σε εξέλιξη με εντατικές και συνεχείς διαβουλεύσεις, καθώς οι «27» επιχειρούν να καταλήξουν σε τελική απόφαση για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η σύνοδος αναμένεται να ολοκληρωθεί είτε έως το ξημέρωμα της Παρασκευής (19/12) είτε, το αργότερο, μέχρι το μεσημέρι, γεγονός που αποτυπώνει τη δυσκολία αλλά και τη βαρύτητα των αποφάσεων που καλούνται να λάβουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες.
Η σημερινή συνεδρίαση χαρακτηρίζεται από κοινοτικούς αξιωματούχους ως μια «κρίσιμη δοκιμασία» για την ενότητα και την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο όπου η στήριξη προς την Ουκρανία παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, αλλά ταυτόχρονα συνοδεύεται από πολιτικές, νομικές και οικονομικές επιφυλάξεις.
Σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, οι ηγέτες αναμένεται να δώσουν σήμερα μια σαφή πολιτική κατεύθυνση υπέρ του λεγόμενου «δανείου αποζημιώσεων» (reparations loan), αφήνοντας τις τεχνικές λεπτομέρειες να οριστικοποιηθούν σε επόμενο στάδιο. Το σχετικό τεχνικό κείμενο βρίσκεται ήδη σε προχωρημένη φάση, ωστόσο απαιτούνται προσαρμογές προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες που έχει εκφράσει το Βέλγιο.
Η βελγική πλευρά θέτει στο τραπέζι ζητήματα πιθανών νομικών και οικονομικών κινδύνων, ζητώντας εγγυήσεις χωρίς ανώτατο όριο. Όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, το Βέλγιο εκτιμά ότι σε περίπτωση νομικών διενέξεων γύρω από τα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, θα απαιτηθεί μακροχρόνιος και δαπανηρός δικαστικός αγώνας. Παράλληλα, η χώρα θα στερηθεί τα φορολογικά έσοδα από τους τόκους που αποδίδουν τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία, γεγονός που εντείνει τις επιφυλάξεις της.
Οι ενστάσεις αυτές οδηγούν και σε πιθανή τροποποίηση των ήδη δημοσιευμένων συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Ουκρανία, προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη νομική και πολιτική σαφήνεια. Την ίδια στιγμή, το εναλλακτικό σενάριο του κοινού δανεισμού σε επίπεδο ΕΕ θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο, καθώς απαιτεί ομοφωνία, με δεδομένες τις αντιρρήσεις που εκφράζουν ορισμένα κράτη-μέλη.
Υπενθυμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει δύο βασικές επιλογές για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας την περίοδο 2026-2027: είτε μέσω κοινού δανεισμού της ΕΕ είτε μέσω του «δανείου αποζημιώσεων», που θα βασίζεται στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για την ίδια περίοδο εκτιμώνται σε περίπου 137 δισ. ευρώ, εκ των οποίων η ΕΕ προτίθεται να καλύψει τα 90 δισ., με τα υπόλοιπα να αναμένονται από εταίρους όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σε κάθε περίπτωση, το προτεινόμενο σχήμα προβλέπει ότι η Ουκρανία θα αποπληρώνει το δάνειο μόνο εφόσον και όταν η Ρωσία καταβάλει αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκάλεσε ο πόλεμος, στοιχείο που προσδίδει και έντονη πολιτική διάσταση στις τελικές αποφάσεις των «27».
