Το δίλημμα είναι “Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος”. Όχι, δεν είναι “Μητσοτάκης ή χάος”. Είναι λάθος να το λέτε. Αυτό είναι το δίλημμα. Τώρα το τι θα προέλθει από την κάλπη και πώς θα μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση, νομίζω ότι πρέπει να απασχολήσει τους πολίτες», δήλωσε σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Παράλληλα αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά αποκάλυψε πως η συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα γίνει πριν τις 15 Φεβρουαρίου και ότι «η Ελλάδα δεν χρειάζεται άδεια από κανέναν για έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης ελληνικών νησιών»,
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ να επισκεφθεί την Ελλάδα, ο Πρωθυπουργός τόνισε πως δεν έχει «κάποια επίσημη ενημέρωση αν επίκειται κάποιο ταξίδι του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην πατρίδα μας, αυτά είναι ζητήματα τα οποία συζητώνται πάντα».
Ωστόσο σημείωσε πως «σε αυτόν τον κόσμο γεμάτο αβεβαιότητες είναι απολύτως κατανοητό η ελληνική κοινωνία να ανησυχεί για το πού πηγαίνουμε συνολικά ως χώρα, πού πηγαίνει η Ευρώπη, πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών και ελπίζω να μας δοθεί η δυνατότητα να εξηγήσουμε με απλά λόγια ποια είναι η στρατηγική της χώρας μας και πώς μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματά μας, ώστε να παραμείνουμε ένας πόλος σταθερότητας σε μια ταραγμένη περιοχή».
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επικοινωνούν συχνά τηλεφωνικά και ότι γίνεται συζήτηση για τι θα σήμαινε μια αμερικανική μεσολάβηση, ο κ. Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι «δεν συμμερίζεται καθόλου αυτές τις ανησυχίες».
«Οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδος και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ»
Ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα έχει μια στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία βρίσκεται στο καλύτερο σημείο που έχει υπάρξει.
«Οι στρατηγικές σχέσεις Ελλάδος και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο σημείο που ήταν ποτέ και πρέπει κάποιος να αντιληφθεί ότι, όταν μιλάμε για στρατηγικές σχέσεις της Ελλάδος με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν αναφερόμαστε μόνο στις σχέσεις που έχουμε με τον πρόεδρο Τραμπ ή το γραφείο του. Αναφερόμαστε και σε διαχρονικές και σταθερές σχέσεις που έχουμε με το Κογκρέσο και με τους υπόλοιπους πόλους εξουσίας στις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σχετικά με τα ελληνοτουρκικά αποκάλυψε ότι θα συναντηθεί με τον Τούρκο πρόεδρο πριν τις 15 Φεβρουαρίου, καθώς όπως είπε «θα έχει την ευκαιρία να βρεθεί στην Άγκυρα τις επόμενες εβδομάδες».
Σημείωσε πως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι αυτοτελείς «και σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ και νομίζω ότι αυτή την άποψη τη συμμερίζεται και η Τουρκία ότι χρειαζόμαστε κάποιον επιδιαιτητή ή κάποιον διαμεσολαβητή για να συζητήσουμε ζητήματα τα οποία αφορούν τις δύο χώρες».
Ο Πρωθυπουργός απάντησε ξεκάθαρα ότι «το μείζον ζήτημα, η μεγάλη διαφορά μας με την Τουρκία είναι μία και μόνη και αυτή είναι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας», ωστόσο ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι «όσο η Τουρκία προσθέτει σε αυτό το μενού και άλλα θέματα, καταλαβαίνετε ότι το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι κάτι το οποίο σε αυτή τη συγκυρία το θεωρώ δύσκολο».
Κληθείς να σχολιάσει τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, λίγο πριν την Πρωτοχρονιά, στις οποίες ανέφερε ότι η Τουρκία είναι έτοιμη να συζητήσει και να προχωρήσει σε μια λύση στο Αιγαίο.
«Καταρχάς, από τότε που υπογράψαμε πριν από δύο και κάτι χρόνια τη Διακήρυξη των Αθηνών, θεωρώ ότι έχουμε κάποια σημαντικά κεκτημένα τα οποία δεν πρέπει να τα αμελούμε. Υπάρχει μια πολύ σημαντική μείωση της έντασης, ειδικά στον αέρα, σε επίπεδο παραβιάσεων και παραβάσεων του εθνικού εναέριου χώρου. Έχουμε δει έναν σημαντικότατο περιορισμό. Έχουμε μια πολύ καλή συνεργασία με την Τουρκία στα ζητήματα του μεταναστευτικού. Έχουμε δεκάδες χιλιάδες Τούρκους επισκέπτες, οι οποίοι εκμεταλλεύονται το καθεστώς της γρήγορης βίζας για να στηρίζουν τον τουρισμό μας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Και έχουμε οικοδομήσει ανοιχτούς δίαυλος επικοινωνίας, έτσι ώστε να μπορούμε, εάν προκύπτει οποιαδήποτε ένταση, να την εκτονώσουμε σχετικά γρήγορα».
«Παρά ταύτα, εγώ κρατώ την δήλωση του κυρίου Φιντάν ως μια θετική αναγνώριση ότι η Τουρκία ενδεχομένως να μπορεί και να εξετάζει κάποια από τα πάγια θέματά της, να μην τα αναδεικνύει με την ίδια ένταση που το έκανε στο παρελθόν. Βέβαια, μετά τη δήλωση Φιντάν είχαμε τις πάγιες θέσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας. Αυτά δεν είναι πράγματα τα οποία με εκπλήσσουν», πρόσθεσε.
Ακόμα ο Πρωθυπουργός εξέφρασε την πεποίθηση πως είναι καλό το ότι μπορεί να συνομιλεί απευθείας με τον κ. Ερντογάν, «διότι προφανώς δεν συζητούμε μόνο τα ελληνοτουρκικά».
«Η Ελλάδα θα είχε κάθε διάθεση να αναπτύξει και περισσότερες πρωτοβουλίες στην ευρύτερη περιοχή. Θα μπορούσαμε να δούμε το ζήτημα μιας ευρύτερης περιφερειακής διάσκεψης που να εμπλέκει και την Τουρκία. Είμαστε γείτονες, καταδικασμένοι από τη γεωγραφία να συνυπάρχουμε και πρέπει σταθερά να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας», πρόσθεσε και υπογράμμισε ότι τα δύο μεγάλα αγκάθια στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι πάντα οι γκρίζες ζώνες και το ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης.
Απαντώντας για το αν βλέπει κάποιο σημάδι για το πώς αυτά τα ζητήματα μπορούν να βγουν από το τραπέζι, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε πως πρόκειται για θέματα, τα οποία «για την Ελλάδα είναι θέματα που δεν υφίστανται και γι’ αυτό και εμείς δεν υποκύπτουμε ποτέ να μπούμε σε οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση. Και νομίζω ότι αυτό είναι και κάτι το οποίο θα πρέπει η Τουρκία να το καταλάβει».
«Όσο υπάρχει το casus belli η Τουρκία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση»
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ακόμη πως η Άγκυρα πρέπει να αντιληφθεί ότι μια επίλυση της μεγάλης διαφοράς μεταξύ των δύο χωρών, θα είχε και άλλα παράπλευρα οφέλη ως προς τη δυνατότητα της Τουρκίας να προσεγγίσει περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως τη συμμετοχή της σε σε κάποια μελλοντικά προγράμματα τα οποία θα χρηματοδοτούν την αμυντική της βιομηχανία με ευρωπαϊκούς πόρους» και τόνισε πως «όσο υπάρχει το casus belli η Τουρκία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Και παρά την αμφισβήτηση κάποιων ότι αυτή η στάση μας είχε ουσιαστική αξία, απεδείχθη εκ του αποτελέσματος ότι μπορέσαμε να πετύχουμε αυτόν τον στόχο μας».
«Ο στόχος μας δεν είναι να αποκλείουμε στο διηνεκές την Τουρκία από μια πιο ισχυρή συνεργασία με την Ευρώπη. Στόχος μας είναι να χρησιμοποιήσουμε αυτό το διαπραγματευτικό μας χαρτί για να πείσουμε την Τουρκία ότι αυτές οι διεκδικήσεις είναι παντελώς άστοχες, αχρείαστες. Και, εν πάση περιπτώσει, 30 και πλέον χρόνια πια μετά την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης του 1995, όταν μιλάμε για καλές σχέσεις μεταξύ γειτόνων τι νόημα μπορεί να έχει το casus belli. Έχουμε αρκετά προβλήματα στην περιοχή μας και στον κόσμο γενικότερα ώστε να προσθέτουμε κι άλλα», προσέθεσε.
Για την τουρκική NAVTEX στο Αιγαίο
Σχολιάζοντας τη NAVTEX, την οποία έχει εκδώσει η Τουρκία επ’ αόριστον στο Αιγαίο, στην οποί ισχυρίζεται ότι δεν θα επιτρέψει κανενός είδους έρευνα χωρίς κάποιο συντονισμό, ο Πρωθυπουργός επανέλαβε την πάγια θέση της Ελλάδας για τον «παράνομο νομικά χαρακτήρα» των NAVTEX και ξεκαθάρισε πως «σίγουρα η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν αν, παραδείγματος χάρη, θέλει να κάνει μία ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ ελληνικών νησιών στο Αιγαίο».
«Νομίζω ότι επαναλαμβάνονται από τις τουρκικές γραφειοκρατίες, μερικές φορές θα έλεγα και λίγο αυτιστικά, πάγιες θέσεις. Αλλά σε κάθε περίπτωση πιστεύω ότι αν ο πρόεδρος Ερντογάν πραγματικά θέλει να αφήσει αυτό το κεφάλαιο στο παρελθόν και να μπορέσουμε να εστιάσουμε στο μέλλον, αν υπάρχει αυτή η επιθυμία, τότε εγώ θα ήμουν προφανώς διατεθειμένος να μπω ουσιαστικά σε αυτή τη συζήτηση. Αν με ρωτάτε πόσο πιθανό είναι, δεν το θεωρώ πολύ πιθανό στην παρούσα συγκυρία», συμπλήρωσε.
Για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων της Ελλάδας
Για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων της Ελλάδας ο Πρωθυπουργός ανέφερε πως «η Ελλάδα επί αυτής της κυβέρνησης έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο. Μεγάλωσε η Ελλάδα τα τελευταία έξι χρόνια και το δικαίωμα επέκτασης ως τα 12 μίλια, όπως κατοχυρώνεται από το Διεθνές Δίκαιο, είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι οι πιο κατάλληλες συνθήκες».
Απαντώντας σε ερώτηση για το αν υπάρχει η πιθανότητα μίας λύσης με την Τουρκία, η οποία θα είναι πολιτικά διαχειρίσιμη και ταυτοχρόνα εθνικά αποδεκτή, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε πως «υπάρχει λύση η οποία μπορεί να συμφωνηθεί με την Τουρκία. Καταρχάς, μπορεί η λύση από μόνη της να είναι η παραπομπή της διαφοράς μας σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο»
«Αλλά, προφανώς, καταλαβαίνετε ότι όσο υπάρχει στο τραπέζι η “θεωρία των γκρίζων ζωνών”, όσο, δηλαδή, έστω και εμμέσως αμφισβητείται κυριαρχία, όχι κυριαρχικά δικαιώματα ελληνικών νησιών στο Αιγαίο και όσο επικρέμεται, από πάνω μας, μια απειλή πολέμου, είναι πολύ δύσκολο να φτάσουμε σε αυτό το σημείο», προσέθεσε.
«Ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις στηρίζουν το αποτρεπτικό δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής»
Ο Πρωθυπουργός δήλωσε ακόμα πως «στο παρελθόν να υπήρχαν οι ευκαιρίες, σε εποχές μικρότερης έντασης, να μπορούμε να επιλύσουμε αυτή τη μεγάλη διαφορά», με την Τουρκία αλλά σημείωσε ότι «το ζητούμενο εδώ δεν είναι τι έγινε στο παρελθόν, είναι τι γίνεται τώρα. Και η δική μου υποχρέωση, ως Πρωθυπουργός της χώρας, είναι πρώτα και πάνω απ’ όλα να ενισχύω τη διαπραγματευτική θέση της πατρίδας μας, να κρατάω τη χώρα μας ασφαλή. Εμείς δεν επενδύσαμε ποτέ στη στασιμότητα ως δόγμα εξωτερικής πολιτικής. Έγιναν πολύ σημαντικές κινήσεις τον τελευταίο χρόνο, και με τα θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα και με τον εθνικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό και με την ανάδειξη της Ελλάδος ως ενός σημαντικού γεωστρατηγικού “παίκτη” στον τομέα της ενέργειας. Άρα, η Ελλάδα κινείται, η Ελλάδα εξοπλίζεται, όχι γιατί οι εξοπλισμοί μας πρέπει να είναι σε μόνιμη αντιδιαστολή με αυτά τα οποία κάνει η Τουρκία, αλλά γιατί έχουμε μια υποχρέωση να θωρακίζουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις μας, γιατί ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις στηρίζουν το αποτρεπτικό δόγμα της εξωτερικής μας πολιτικής. Άρα, εμείς δεν περιμένουμε να δούμε ένα παράθυρο ευκαιρίας με την Τουρκία χωρίς να επενδύουμε στη δική μας ισχύ».
«Η Ελλάδα είναι χώρα προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο. Άρα, εμείς θα υπερασπιζόμαστε την ισχύ των αξιών μας, αλλά έχει έρθει η ώρα να επενδύσουμε και στην αξία της ισχύος μας. Και τα δύο πρέπει να συμβαίνουν ταυτόχρονα και αυτή την πολιτική υπηρετεί η χώρα μας», προσέθεσε.
Για τη σχέση της Ελλάδας με το Ισραήλ
Αναφερόμενος στη σχέση με το Ισραήλ ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για μία σχέση με «μεγάλο στρατηγικό βάθος», η οποία συνδέεται «προφανώς, και με τη σχέση μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα έβλεπα τη σχέση αυτή ως μία ανταγωνιστική σχέση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας ή μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Και αν κάποιοι προσπαθούν να την παρουσιάσουν με αυτόν τον τρόπο, πιστεύω ότι κάνουν ένα μεγάλο λάθος».
«Η Ελλάδα, για παράδειγμα, είναι μία χώρα η οποία επιδιώκει με το Ισραήλ μια στρατηγική σχέση στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Ήδη έχουμε κάνει σημαντικές επενδύσεις και πιστεύω ότι, ειδικά σε συστήματα που έχουν να κάνουν με την αεράμυνα, μπορούν να γίνουν πολλές περισσότερες, με σημαντική προστιθέμενη αξία. Η Ελλάδα υποδέχεται παραπάνω από 1 εκατομμύριο επισκέπτες από το Ισραήλ. Το Ισραήλ είναι μία χώρα που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή σε ζητήματα όπως η αγροτεχνολογία, η διαχείριση των υδάτων. Άρα, μην βλέπουμε τη σχέση μας με το Ισραήλ μόνο μέσα από το στενό πλέγμα της γεωπολιτικής διάστασης. Υπάρχει μία οικονομική διάσταση, υπάρχει μία διάσταση που αφορά τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Το Ισραήλ χρειάζεται ένα «πάτημα» για να μπει στην ευρωπαϊκή αγορά», προσέθεσε.
