Κλιματική κρίση και φυσικές καταστροφές στην Ελλάδα
Κύριε Επίτροπε,
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Σας ευχαριστώ θερμά για την ευκαιρία που μου δίνετε να σας παρουσιάσω το θέμα των τεράστιων φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα, το προηγούμενο διάστημα.
Πριν λίγες μέρες, η ελληνική οικονομία απέκτησε την επενδυτική βαθμίδα.
Οι ελπίδες που δημιούργησε επισκιάστηκαν από τις τραγικές επιπτώσεις των φυσικών καταστροφών. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Τις τελευταίες εβδομάδες, έχουμε υποφέρει από τεράστιας έντασης και έκτασης φυσικές καταστροφές.
Η Ελλάδα επλήγη σκληρά από δύο πρωτοφανή φαινόμενα:
την πυρκαγιά του Έβρου, που αποτελεί τη μεγαλύτερη στην πρόσφατη ιστορία της Ευρώπης και την τεράστια καταιγίδα «Daniel», που προκάλεσε τις χειρότερες πλημμύρες που έχει γνωρίσει ποτέ η Ελλάδα, ιδιαίτερα στις περιοχές της Θεσσαλίας
με οκτώ δισεκατομμύρια τόνους νερού.
(Σας παρουσιάζουμε κάποιες φωτογραφίες από τις πλημμυρισμένες περιοχές για να έχετε πραγματική εικόνα της καταστροφής).
Η ελληνική κοινωνία, η οικονομία μας και η αγροτική παραγωγή έχουν πληγεί,
με ορατό τον κίνδυνο σοβαρών ελλείψεων και στην τροφική αλυσίδα.
Συνολικά επλήγησαν 22 Δήμοι με πληθυσμό άνω των 720.000 κατοίκων.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις, η έκταση των πληγέντων καλλιεργειών ανέρχεται σε 85.891 εκτάρια (858.910στρέμματα), έκταση που λόγω της συνεχούς μετακίνησης των υδάτων και της δημιουργίας νέων πλημμυρικών φαινομένων δύναται να προσαυξηθεί έως 25% τουλάχιστον.
Επιπλέον, κτηνοτροφικές μονάδες και μονάδες μεταποίησης έχουν καταστραφεί ολοσχερώς. Ομοίως και οι αγροτικές υποδομές.
Την ίδια ώρα έχει σταματήσει η αλιεία στην περιοχή του Παγασητικού και η μελισσοκομία αφανίστηκε.
Mόνο, η παραγωγή των πληγεισών περιοχών της Θεσσαλίας αντιστοιχεί στο 5,5% του συνολικού ΑΕΠ.
Στη Θεσσαλία παράγεται το 23% της φυτικής παραγωγής και το 18% της ζωικής παραγωγής της χώρας.
Μέχρι αυτή την ώρα έχουν καταγραφεί πάνω από 120.000 νεκρά ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα και χοιρινά) και πάνω 176.000 πτηνά και κουνέλια, καθώς και περισσότερα από 100.000 μελισσοσμήνη.
Γίνεται σαφές ότι θα χρειαστούν σημαντικά κεφάλαια για την αποζημίωση φυτικής και ζωικής παραγωγής και την αποκατάσταση των κατεστραμμένων υποδομών στον πρωτογενή τομέα.
Φαινόμενα όπως αυτά που βιώνουμε, ως συνέπεια της κλιματικής κρίσης, δεν έχουν σύνορα.
Η κλιματική κρίση δημιουργεί νέα δεδομένα.
Πολύ σωστά στην ΕΕ διαμορφώνουμε πολιτικές και υλοποιούμε ενέργειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Ωστόσο, πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση και προσαρμογή
στα άμεσα και σοβαρά προβλήματα που προκαλούνται από την κλιματική κρίση.
Πρέπει να γίνουμε πιο ευέλικτοι, πιο προσαρμοστικοί και πιο αποτελεσματικοί.
Χρηματοδοτούμε αδρά τη μετάβαση σε μία οικονομία χαμηλού άνθρακα, που θα έχειαποτέλεσμα πολλά χρόνια μετά.
Δαπανούμε όμως λίγους πόρους, ως Ευρώπη, για να αντιμετωπίσουμε την προσαρμογή στην πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής, την οποία βιώνουμε καθημερινά με φαινόμενα που ξεπερνούν κάθε προβλεπτικό μοντέλο.
Βέβαια, και σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε εθνικό, υπάρχουν στρατηγικά σχέδια και εργαλεία!
Φαίνεται πλέον στην πράξη όμως ότι δεν είναι επαρκή! Διότι όταν τα σχεδιάζαμε δεν είχαμε εικόνα του μεγέθους των κρίσεων που θα καλούμασταν να διαχειριστούμε!
Πριν μερικές ημέρες λάβατε από μέρους μου memoμε πλέγμα πρωτοβουλιών. Θυμίζω:
Κι εδώ να τονίσω ότι το όριο de minimis και οι διατάξεις του Κανονισμού του ΕΛΓΑ
δεν επιτρέπουν αποζημίωση για ζημιές τέτοιου μεγέθους.
Θα ήθελα, κύριε Επίτροπε, φίλε Λούις,
αγαπητοί Συνάδελφοι
να αναπτύξουμε μια ουσιαστική συζήτηση για το σχεδιασμό του μέλλοντος, αλλά και για την αποτελεσματική διαχείριση του παρόντος.
Μπορούμε να βγούμε πιο δυνατοί από τις κρίσεις. Φτάνει να μετατρέψουμε τις προκλήσεις σε ευκαιρίες. Με όραμα, με σχέδιο, με βούληση, με γενναίες αποφάσεις.
Η ευρωπαϊκή διαδρομή το έχει αποδείξει αυτό!
Στον πυρήνα της ΕΕ βρίσκονται οι αρχές της αλληλεγγύης, της κοινωνικής συνοχής, της αειφορίας, της αλληλο-υποστήριξης και της συνεργασίας.
Βασίζομαι στη στήριξή σας, η οποία είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου η Ελλάδα να αντιμετωπίσει τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες ανάγκες που προκλήθηκαν.
Είναι επείγον και απαραίτητο να ανταποκριθούμε αποτελεσματικά, με ταχύτητα και ευελιξία, προσφέροντας υποστήριξη στον νευραλγικό τομέα της πρωτογενούς παραγωγής.
Και παράλληλα μέσα από αυτή την κρίση να αυξήσουμε το αίσθημα εμπιστοσύνης,
σιγουριάς και ασφάλειας του κάθε πολίτη προς την Ευρώπη.
Κλείνοντας, σας καλώ και επίσημα να επισκεφτείτε το αμέσως επόμενο διάστημα
τη χώρα μου και να δείτε ιδίοις όμασι τα όσα έχουν συμβεί.
Ήδη σήμερα, ο επίτροπος Νίκολας Σμιτ βρίσκεται στη Θεσσαλία, επισκέπτεται τις πληγείσες περιοχές επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της Επιτροπής να στηρίξει τη χώρα μας.
Σας ευχαριστώ πολύ!
Η Ευρώπη πρέπει να δείξει αντανακλαστικά, επιβάλλεται να κινηθεί γρήγορα», τόνισε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης προσερχόμενος στο Συμβούλιο των Υπουργών Γεωργίας στις Βρυξέλλες.
Την ίδια ώρα. υπογράμμισε την ανάγκη να αυξηθεί το ποσό το οποίο προβλέπεται στο γεωργικό αποθεματικό.
«Προβλέπονται 450 εκατομμύρια, ελάχιστα χρήματα μπροστά στις ανάγκες που διαρκώς ξεδιπλώνονται. Από αυτό το ποσό για το 2024, ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου η νέα περίοδος, η χώρα μας θα διεκδικήσει το μεγαλύτερο δυνατό ποσό ώστε να καταφέρει να κλείσει ένα μέρος των πληγών» σημείωσε ο κ. Αυγενάκης. Τέλος, ανέφερε ότι «η κυβέρνηση συνολικά και πρώτα απ’ όλα ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έχει αποφασίσει να γίνουν τα πάντα σωστά και γρήγορα σε όλα τα επίπεδα, τόσο σε επίπεδο αποζημιώσεων όσο και σε επίπεδο ενός ενιαίου σχεδιασμού για την ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας».
Συγκεκριμένα, ο κ. Λευτέρης Αυγενάκης δήλωσε:
«Η κλιματική αλλαγή έφτασε. Η χώρα μας βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα. Πυρκαγιές και πρόσφατα πλημμύρες. Χιλιάδες στρέμματα δάσους καταστράφηκαν, ενώ είναι αρκετές οι καλλιέργειες, φυτική παραγωγή, ζωική παραγωγή που καταστράφηκαν ολοσχερώς. Το μεγαλύτερο πρόβλημα βεβαίως, το συναντάμε στη Θεσσαλία, εκεί που χιλιάδες τόνοι νερού έπεσαν σε ελάχιστο χρόνο και παρέσυραν μαζί τους καλλιέργειες, κτηνοτροφικές μονάδες, εγκαταστάσεις, αλλά και πολλές περιουσίες. Η κυβέρνηση βρέθηκε από την πρώτη στιγμή στο πλευρό τους. Ο Πρωθυπουργός μας Κυριάκος Μητσοτάκης, κινήθηκε ταχύτατα τόσο για να δει από κοντά και να συντονίσει τις οποίες πρωτοβουλίες του κρατικού μηχανισμού έτσι ώστε να προχωρήσουν άμεσα οι απεγκλωβισμοί και οι πρώτες ενέργειες στήριξης των πολιτών, αλλά βρέθηκε και στο Στρασβούργο αναδεικνύοντας τα αιτήματα, το πλαίσιο και το πρόβλημα πλέον που καλείται να διαχειριστεί η χώρα, η κυβέρνησή μας και συνολικά η Ευρώπη. Η Ευρώπη πρέπει να δείξει αντανακλαστικά, επιβάλλεται να κινηθεί γρήγορα. Γι’ αυτό βρισκόμαστε σήμερα εδώ στις Βρυξέλλες, στο Συμβούλιο των Υπουργών, έχοντας ενημερώσει έγκαιρα με σχετικό σημείωμα όλους τους ομολόγους μου. Ζήτησα και θα επιμείνω κατά τη σημερινή συνεδρίαση παρουσιάζοντας και φωτογραφικό υλικό, διότι μια εικόνα χίλες λέξεις, ενημερώνοντάς τους ότι συζητάμε για μια μεγάλη καταστροφή που φτάνει στις 120 και πλέον χιλιάδες αιγοπρόβατα, βοοειδή, χοιρινά, πάνω από 150 και πλέον χιλιάδες πτηνά και κουνέλια, πάνω από 150 χιλιάδες κατεστραμμένα μελισσοσμήνη. Συζητάμε δηλαδή για μια απώλεια στη Θεσσαλία, η οποία (Θεσσαλία) αποτελεί το 23% της φυτικής παραγωγής της χώρας μας και το 18% της ζωικής παραγωγής . Συζητάμε δηλαδή για μια καταστροφή η οποία εξελίσσεται σε πάνω από 850.000 στρέμματα, μία καταστροφή που πρέπει να αντιμετωπιστεί. Είναι ώρα η Ευρώπη να δείξει τα αντανακλαστικά της. Ζήτησα με σημείωμά μου σε κάθε υπουργό ξεχωριστά, το επαναλαμβάνω και σήμερα εδώ στις Βρυξέλλες στο Συμβούλιο των Υπουργών, πρώτα απ’ όλα να αυξηθεί το ποσό το οποίο προβλέπεται στο γεωργικό αποθεματικό . Προβλέπονται 450 εκατομμύρια, ελάχιστα χρήματα μπροστά στις ανάγκες που διαρκώς ξεδιπλώνονται . Από αυτό το ποσό για το 2024, ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου η νέα περίοδος, η χώρα μας θα διεκδικήσει το μεγαλύτερο δυνατό ποσό ώστε να καταφέρει να κλείσει ένα μέρος των πληγών. Παράλληλα, ζήτησαν αναθεώρηση του ΣΣ ΚΑΠ, πάντα όμως στα νέα δεδομένα που η κλιματική αλλαγή μας έχει φέρει. Ζήτησα, κάτι που ούτως ή άλλως πρέπει να γίνει και σε επίπεδο πρωθυπουργών να υπάρξει ad-hoc ενίσχυση των χωρών που πλήττονται και πάνω απ’ όλα ζήτησαν να υπάρξει γενικώς μια διαφορετική προσέγγιση στους μηχανισμούς , στους κανονισμούς έτσι ώστε να υπάρξει σχετική ευελιξία, διότι καλή η γραφειοκρατία , καλοί οι κανόνες, σωστό και ισχυρό το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, αλλά τώρα έχουμε εντελώς διαφορετικά δεδομένα. Δεν μπορεί η Ευρώπη να συζητά, και σωστά κάνει, για το αποτύπωμα του άνθρακα και για μια στρατηγική για την επόμενη δεκαετία δεκαπενταετία την ώρα που η κλιματική αλλαγή έχει έρθει ήδη και κινείται εξαιρετικά επιθετικά με πολύ βαριές συνέπειες για τη χώρα μας, για την Ευρώπη συνολικότερα, Επίσης, ζήτησα από τον Επίτροπο αρμόδιο για τα γεωργικά θέματα , αλλά και από όλους τους ομολόγους μου να προγραμματίσουν μια επίσκεψη στη χώρα μας, στη Θεσσαλία , να ζήσουν από κοντά όλο αυτό που εμείς αντιμετωπίζουμε και κυρίως οι ίδιοι οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν αυτό το διάστημα αφότου ολοκληρώθηκε η μεγάλη πλημμύρα. Πολλές δυσκολίες και μια ανάγκη στήριξης και αλληλεγγύης έμπρακτης από τους Ευρωπαίους ομολόγους μου. Θέλω να πω σε όλους όσοι μας παρακολουθούν από την Ελλάδα ότι η κυβέρνηση συνολικά και πρώτα απ’ όλα ο ίδιος ο Πρωθυπουργός έχει αποφασίσει να γίνουν τα πάντα σωστά και γρήγορα σε όλα τα επίπεδα, τόσο σε επίπεδο αποζημιώσεων όσο και σε επίπεδο ενός ενιαίου σχεδιασμού για την ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας. Θα είμαστε εκεί, μέχρι να βρει ξανά την παρπατησιά της, το χαμόγελό της η κοινωνία αυτή, ο τόπος αυτός».
