Ισχυρό μήνυμα υπέρ της ευρωπαϊκής και διατλαντικής ασφάλειας στην Αρκτική απηύθυναν Ευρωπαίοι ηγέτες με κοινή δήλωση για τη Γροιλανδία, υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο του ΝΑΤΟ και τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας.
Στη δήλωση, που συνυπογράφουν ο Πρόεδρος της Γαλλίας, οι πρωθυπουργοί του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας και της Δανίας, καθώς και ο Καγκελάριος της Γερμανίας, τονίζεται ότι η ασφάλεια στην Αρκτική αποτελεί κρίσιμη προτεραιότητα όχι μόνο για την Ευρώπη αλλά και για τη διεθνή και διατλαντική σταθερότητα.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες επισημαίνουν ότι το ΝΑΤΟ έχει αναγνωρίσει την Αρκτική ως περιοχή ύψιστης στρατηγικής σημασίας, με τους συμμάχους να αυξάνουν την παρουσία, τις δραστηριότητες και τις επενδύσεις τους, με στόχο την αποτροπή απειλών και τη διατήρηση της ασφάλειας.Υπογραμμίζεται, μάλιστα, ότι το Βασίλειο της Δανίας, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Συμμαχίας.
Στο κείμενο γίνεται σαφές ότι η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλίζεται συλλογικά, σε συνεργασία με όλους τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, και με πλήρη σεβασμό στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, όπως η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και το απαραβίαστο των συνόρων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο των ΗΠΑ, οι οποίες χαρακτηρίζονται «απαραίτητος εταίρος», τόσο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ όσο και μέσω της αμυντικής συμφωνίας του 1951 με το Βασίλειο της Δανίας.
Η κοινή δήλωση καταλήγει με σαφή θέση για το καθεστώς της Γροιλανδίας, τονίζοντας ότι ανήκει στον λαό της και ότι μόνο η Δανία και η ίδια η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για ζητήματα που τις αφορούν.
Η δήλωση
Ακολουθεί η κοινή δήλωση του Προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, του Καγκελάριου της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, της Πρωθυπουργού της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, του Πρωθυπουργού της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ, του Πρωθυπουργού της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, του Πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ και της Πρωθυπουργού της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, σχετικά με τη Γροιλανδία.
Η ασφάλεια στην Αρκτική παραμένει βασική προτεραιότητα για την Ευρώπη και είναι κρίσιμη για τη διεθνή και διατλαντική ασφάλεια.
Το ΝΑΤΟ έχει καταστήσει σαφές ότι η περιοχή της Αρκτικής αποτελεί προτεραιότητα και οι Ευρωπαίοι Σύμμαχοι εντείνουν τις προσπάθειές τους. Εμείς και πολλοί άλλοι Σύμμαχοι έχουμε αυξήσει την παρουσία, τις δραστηριότητες και τις επενδύσεις μας, με στόχο τη διασφάλιση της ασφάλειας στην Αρκτική και την αποτροπή αντιπάλων. Το Βασίλειο της Δανίας – συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας – αποτελεί μέρος του ΝΑΤΟ.
Η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει, συνεπώς, να διασφαλίζεται συλλογικά, σε συνεργασία με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, με σεβασμό στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, όπως η κυριαρχία, η εδαφική ακεραιότητα και το απαραβίαστο των συνόρων. Πρόκειται για καθολικές αρχές και δεν θα πάψουμε να τις υπερασπιζόμαστε.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν αναντικατάστατο εταίρο σε αυτή την προσπάθεια, τόσο ως σύμμαχος στο ΝΑΤΟ όσο και μέσω της αμυντικής συμφωνίας μεταξύ του Βασιλείου της Δανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών του 1951.
Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της. Μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για ζητήματα που τις αφορούν.
Οι εξελίξεις:
Μια επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών σε έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ θα σήμαινε το τέλος τόσο της στρατιωτικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ, όσο και της ασφάλειας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, προειδοποίησε η πρωθυπουργός της σκανδιναβικής χώρας, Μέτε Φρέντερικσεν, αφού ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ξανά ότι θα καταλάβει τη Γροιλανδία.
Με τον αέρα της επιτυχούς στρατιωτικής επιχείρησης στη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε την Κυριακή ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται «απεγνωσμένα» τη Γροιλανδία – ανανεώνοντας τους φόβους για μια αμερικανική εισβολή στο αυτόνομο νησί, το οποίο ως πρώην δανική αποικία παραμένει μέρος του βασιλείου της Δανίας. Η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφαλείας της Γροιλανδίας εξακολουθεί να ελέγχεται από την Κοπεγχάγη.
Η στρατηγική θέση του αρκτικού νησιού μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής θεωρείται κρίσιμη για το αμερικανικό σύστημα βαλλιστικής πυραυλικής άμυνας, ενώ οι σημαντικοί ορυκτοί πόροι της περιοχής ευθυγραμμίζονται με τη φιλοδοξία της Ουάσιγκτον να μειώσει την εξάρτηση από την Κίνα για σπάνιες γαίες.
Τα σχόλια της Φρέντερικσεν ακολούθησαν τις δηλώσεις του πρωθυπουργού της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ο οποίος προέτρεψε τον Τραμπ να εγκαταλείψει τις «φαντασιώσεις του περί προσάρτησης» και κατηγόρησε τις ΗΠΑ για εντελώς απαράδεκτη ρητορική.
«Οι απειλές, η πίεση και οι συζητήσεις για προσάρτηση δεν έχουν θέση μεταξύ φίλων», έγραψε ο Νίλσεν σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, προσθέτοντας ότι «δεν μιλάς έτσι σε έναν λαό που έχει δείξει υπευθυνότητα, σταθερότητα και αφοσίωση ξανά και ξανά. Φτάνει πια. Τέλος η πίεση. Τέλος τα υπονοούμενα. Τέλος οι φαντασιώσεις για προσάρτηση».
Ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Jens-Frederik Nielsen μιλώντας αργότερα σε συνέντευξη Τύπου στην πρωτεύουσα Νουούκ, ο Νίλσεν προσπάθησε να καθησυχάσει τους φόβους για μια επικείμενη κατάληψη της εξουσίας από τις ΗΠΑ: «Δεν βρισκόμαστε σε κατάσταση να σκεφτόμαστε ότι η κατάληψη της χώρας μπορεί να συμβεί μέσα σε μια νύχτα. Δεν μπορείτε να συγκρίνετε τη Γροιλανδία με τη Βενεζουέλα. Είμαστε μια δημοκρατική χώρα», δήλωσε ο Νίλσεν.
Οι Νίλσεν και Φρέντερικσεν υποστηρίχθηκαν από την ΕΕ, η οποία έχει δηλώσει ότι δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται την αρχή της εδαφικής ακεραιότητας, ιδίως όταν πρόκειται για μέλος του μπλοκ των 27 χωρών.
«Η ΕΕ θα συνεχίσει να τηρεί τις αρχές της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων», δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής εκπρόσωπος εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Ανίτα Χίπερ. «Αυτές είναι παγκόσμιες αρχές και δεν θα σταματήσουμε να τις υπερασπιζόμαστε, πόσο μάλλον αν αμφισβητείται η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Ωστόσο, αυξάνεται η πίεση στη Φρέντερικσεν να προχωρήσει πέρα από τη διπλωματία και να καταστρώσει συγκεκριμένα σχέδια για το πώς θα αντιδράσει η Δανία σε περίπτωση εισβολής στη Γροιλανδία.
Η Άαγια Κέμνιτς, που εκπροσωπεί το κόμμα Ινουίτ Ατακάτιγκιτ της Γροιλανδίας στο δανικό κοινοβούλιο δήλωσε ότι αν και δεν πιστεύει ότι μια εισβολή ήταν επικείμενη, οι Γροιλανδοί θα πρέπει να προετοιμάζονται για το χειρότερο: «Πρέπει να ελπίζουμε για το καλύτερο και να προετοιμαζόμαστε για το χειρότερο. Βρισκόμαστε σε μια ανησυχητική κατάσταση», δήλωσε η Κέμνιτς, σχολιάζοντας ότι τα λόγια του Τραμπ σηματοδοτούν την ανάδυση μιας «νέας παγκόσμιας τάξης».
Οι βλέψεις του Τραμπ
Αφού αρνήθηκε να αποκλείσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης για την απόκτηση του ελέγχου της Γροιλανδίας πέρυσι, ο Τραμπ έχει κρατήσει στο περιθώριο το θέμα τους τελευταίους μήνες.
Ωστόσο, ο βομβαρδισμός της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, και τα πρόσφατα σχόλια του Τραμπ για τη Γροιλανδία έχουν ανανεώσει τους φόβους ότι μπορεί να ενεργοποιήσει τις απειλές του.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους στο Air Force One, ο Τραμπ αρνήθηκε να απαντήσει σε ερώτηση σχετικά με το αν αναμένεται οι ΗΠΑ να αναλάβουν δράση στη Γροιλανδία, λέγοντας ότι θα επανεξετάσει το θέμα σε 20 ημέρες, όμως δεν παρέλειψε να ασκήσει κριτική στις αμυντικές δυνατότητες της Δανίας: «Αυτή τη στιγμή, η Γροιλανδία είναι γεμάτη με κινεζικά και ρωσικά πλοία. Χρειαζόμαστε τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η Δανία δεν θα είναι σε θέση να χειριστεί το έργο», δήλωσε.
