H Σημασία της Επίσκεψης του Προέδρου της ΝΔ στο Καστελόριζο

by Expertnews.gr

 

Της Αντωνίας Δήμου*

Πριν την επίσημη έναρξη της προεκλογικής περιόδου, ο πρόεδρος της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε το Καστελόριζο που αποτελεί το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας και απέχει μόλις 1,25 ναυτικά μίλια από την Τουρκία.

Η επίσκεψη στο ακριτικό νησί έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς συνέπεσε χρονικά με την πραγματοποίηση στρατιωτικής άσκησης εκ μέρους της Τουρκίας με πραγματικά πυρά από 9 έως 10 Ιουνίου στη θαλάσσια περιοχή του Καστελόριζου σύμφωνα με τη NAVTEX που εξέδωσε ο τουρκικός υδρογραφικός σταθμός της Αττάλειας.

Με την επίσκεψη στο Καστελόριζο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αφενός κατέδειξε την προσήλωση στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην βάση του διεθνούς δικαίου. Αφετέρου κατέστησε σαφές με σχετική δήλωση ότι το Καστελόριζο έχει όλα τα απαράβατα δικαιώματα που προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας τα οποία και η χώρα μας θα υπερασπιστεί απόλυτα από κάθε αμφισβήτηση και κάθε πρόκληση.

Πάνω από όλα εξέπεμψε μήνυμα με πολλαπλούς αποδέκτες στην γείτονα χώρα ότι οι πάγιες τουρκικές προσπάθειες να εμφανίσουν το σύμπλεγμα του Καστελόριζου ως απομονωμένες ελληνικές νησίδες που επικάθονται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και άρα δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτές καθώς στερούνται διεθνούς νομικής βάσης.

Τι πραγματικά συμβαίνει;

Η Κύπρος έχει δείξει τον δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει η Ελλάδα. Συγκεκριμένα, προέβη σε τριπλή οριοθέτηση ΑΟΖ, υπογράφοντας συμφωνίες με την Αίγυπτο το 2003, τον Λίβανο το 2007 και το Ισραήλ το 2010 στην βάση της διεθνώς αποδεκτής αρχής της Μέσης Γραμμής/Μέσης Απόστασης, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 74 στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η χάραξη ΑΟΖ μεταξύ της Κύπρου και των γειτονικών προς αυτήν παράκτιων χωρών με τη μέθοδο χάραξης της Μέσης Γραμμής/Μέσης Απόστασης έχει δημιουργήσει σαφές νομικό προηγούμενο στις θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, στις οποίες εντάσσονται και οι θαλάσσιοι χώροι της Ελλάδας.

Η επιρροή του συμπλέγματος του Καστελόριζου-Στρογγύλης είναι άκρως σημαντική καθώς επιτρέπει την επαφή των ΑΟΖ της Κύπρου με την Ελλάδα κατά μήκος μίας θαλάσσιας περιοχής περίπου 50 χιλιομέτρων.

Το οφείλει να πράξει η Ελλάδα;
Είναι ξεκάθαρο ότι η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί διπλωματικά με σύνεση στην βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας αλλά και να εκμεταλλευθεί την ευνοϊκή γεωπολιτική συγκυρία, η οποία συμπυκνώνεται στην επιθυμία περιφερειακών χωρών όπως το Ισραήλ, η Αίγυπτος και η Κύπρος για μεταφορά τμήματος των μελλοντικών ενεργειακών τους αποθεμάτων στην Ευρώπη μέσω της ελληνικής επικράτειας.

Η θαλάσσια ζώνη επαφής των ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου, εάν αναγνωρισθεί στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου πλήρης επιρροή, είναι μία πραγματικότητα απόλυτα αποδεκτή από την Αίγυπτο και το Ισραήλ που έχουν προτεραιοποιήσει την ευρωπαϊκή πρόσβαση κυρίως μέσω της Ελλάδας, αποκλείοντας την τουρκική επιλογή.
Αίγυπτος και Ισραήλ έχουν μάλιστα στο πρόσφατο παρελθόν απορρίψει την τουρκική στρατηγική που συμπυκνώνεται στην οριοθέτηση της τουρκικής ΑΟΖ απευθείας με κάθε χώρα της Ανατολικής Μεσογείου ξεχωριστά και κατά τρόπο που να εξαφανίζει την υφαλοκρηπίδα του Καστελόριζου αποκόπτοντας την ζώνη επαφής των ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου, και εγείροντας με αυτό τον τρόπο τουρκικές διεκδικήσεις σε θαλάσσια οικόπεδα που βρίσκονται εντός της κυπριακής ΑΟΖ.

Θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι οι όποιες διαφορές της χώρας μας με την Τουρκία σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο εκφεύγουν του στενού πλαισίου των ελληνοτουρκικών διαφορών. Ο έλεγχος των θαλασσίων οδών, η ιδιοκτησία θαλάσσιων ενεργειακών οικοπέδων και η συνακόλουθη κατανομή των ενεργειακών πόρων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν υπόθεση που εμπλέκει ενεργειακούς κολοσσούς και περισσότερες των δύο χωρών.
Ως εκ τούτου, οι συνολικοί χειρισμοί στα ελληνοτουρκικά από την χώρα μας θα πρέπει να γίνονται με υπευθυνότητα και όχι με προχειρότητα και αποσπασματικά.

Με την επίσκεψη στο Καστελόριζο ο πρόεδρος της ΝΔ και επόμενος πρωθυπουργός της χώρας εξέπεμψε το μήνυμα περί μηδενικής ανοχής τόσο απέναντι στις ανυπόστατες τουρκικές διεκδικήσεις που εστιάζουν στην εξαίρεση του Καστελόριζου από το Αιγαίο ακρωτηριάζοντας κυριολεκτικά τα Δωδεκάνησα όσο και απέναντι στην προκλητικότητα της Άγκυρας.
Στόχος μέσα από υπεύθυνες δηλώσεις να εγγραφούν θετικά προηγούμενα και να σταλούν τα σωστά μηνύματα τα οποία σε κάθε περίπτωση προωθούν τα αμιγώς ελληνικά συμφέροντα.

* Η Αντωνία Δήμου είναι μέλος του Μητρώου Στελεχών και των τομέων Εξωτερικών και Άμυνας της Νέας Δημοκρατίας. Επίσης, είναι επικεφαλής του Τομέα Μέσης Ανατολής στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Άμυνας και Ασφάλειας (ΙΑΑΑ) με έδρα την Αθήνα καθώς και Εταίρος στο CMED του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες και του Κέντρου Στρατηγικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Ιορδανίας.

NEWS