Η Γαλλία εισέρχεται ξανά σε τροχιά πολιτικής αστάθειας, καθώς ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού αποφάσισε να υποβάλει την κυβέρνησή του σε ψήφο εμπιστοσύνης στις 8 Σεπτεμβρίου. Πρόκειται για μια κίνηση υψηλού ρίσκου, που εγκλωβίζει τον πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν σε περιορισμένα περιθώρια επιλογών. Την ίδια ώρα, η κοινωνική δυσαρέσκεια κλιμακώνεται, με το κίνημα «Bloquons Tout» να ετοιμάζει μαζικές κινητοποιήσεις στις 10 Σεπτεμβρίου, έχοντας τη στήριξη του Ζαν-Λικ Μελανσόν και των συνδικάτων.
Από τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης στο σημερινό αδιέξοδο
Η κρίση που βιώνει η Γαλλία έχει τις ρίζες της στην αιφνιδιαστική διάλυση της Εθνοσυνέλευσης από τον Μακρόν τον Ιούλιο του 2024, μετά την ήττα του στις ευρωεκλογές. Αντί για «σαφήνεια», όπως υποσχόταν, η νέα Βουλή αποδείχθηκε κατακερματισμένη: κεντρώοι, λαϊκιστική δεξιά και αριστερά συγκροτούν τρεις σχεδόν ισοδύναμους πόλους, χωρίς καμία πλειοψηφία.
Ο πρώτος πρωθυπουργός μετά τις εκλογές, Μισέλ Μπαρνιέ, ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ο προϋπολογισμός του καταψηφίστηκε. Ο διάδοχός του, Φρανσουά Μπαϊρού, δείχνει να ακολουθεί την ίδια πορεία, αλλά αυτή τη φορά επιλέγει την τακτική του «όλα ή τίποτα», προκαλώντας ο ίδιος ψήφο εμπιστοσύνης.
Τα δύσκολα μαθηματικά της ψήφου εμπιστοσύνης
Οι συσχετισμοί δεν ευνοούν τον Μπαϊρού. Οι κυβερνητικοί εταίροι αριθμούν 210 έδρες, ενώ δεξιά και αριστερά συγκεντρώνουν συνολικά 353. Οι Σοσιαλιστές (66 έδρες) απορρίπτουν κάθε στήριξη, ενώ το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν (123 έδρες) δεν δείχνει πρόθεση να τον διευκολύνει.
Ο ίδιος εμφανίζεται συνειδητοποιημένος για την πιθανή ήττα του, επιμένοντας ωστόσο να προειδοποιεί για τον κίνδυνο δημοσιονομικής κατάρρευσης και τη «χρόνια ασθένεια του χρέους». Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η στάση του ίσως κρύβει βλέψεις για την προεδρική εκλογή του 2027.
Οικονομία σε αχαρτογράφητα νερά
Η πολιτική αστάθεια έχει ήδη αντίκτυπο στις αγορές, με το χρηματιστήριο να καταγράφει απώλειες έως 2% και τις αποδόσεις των ομολόγων να ανεβαίνουν. Το δημόσιο χρέος αναμένεται να φθάσει το 116% του ΑΕΠ το 2025, ενώ η ανεργία παραμένει υψηλή και το κράτος πρόνοιας απορροφά πάνω από το μισό εθνικό προϊόν.
Ο προϋπολογισμός του 2026 προβλέπει περιορισμένη αύξηση δαπανών για εξοικονόμηση 44 δισ. ευρώ, χωρίς όμως γενναίες μεταρρυθμίσεις. Οι οικονομολόγοι τονίζουν πως μόνο η ενίσχυση της παραγωγικότητας μπορεί να αλλάξει το τοπίο – κάτι που κανένα πολιτικό κόμμα δεν δείχνει διατεθειμένο να αναλάβει.
Τα τρία σενάρια μετά την 8η Σεπτεμβρίου
Σύμφωνα με την Politico, τρία σενάρια βρίσκονται στο τραπέζι:
- Διορισμός νέου πρωθυπουργού. Ο Σεμπαστιάν Λεκονρού, υπουργός Άμυνας και στενός συνεργάτης του Μακρόν, ακούγεται ως πιθανός διάδοχος.
- Νέες εκλογές. Αν και η περσινή προσφυγή στις κάλπες έφερε το σημερινό αδιέξοδο, η πίεση από Σοσιαλιστές και Λεπέν αυξάνεται.
- Παραίτηση Μακρόν. Το σενάριο αυτό θεωρείται απομακρυσμένο, ωστόσο οι συζητήσεις έχουν φτάσει μέχρι τα τηλεοπτικά πάνελ, ενώ το 67% των πολιτών δηλώνει υπέρ σε σχετική δημοσκόπηση της Elabe.
Η απειλή της ακροδεξιάς
Ο Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του κόμματος της Λεπέν, ζητά ανοιχτά νέες εκλογές ή την παραίτηση του Μακρόν, κατηγορώντας τον ότι βύθισε τη χώρα σε θεσμική παράλυση. Παρότι η Λεπέν δεν μπορεί να είναι υποψήφια λόγω της καταδίκης της, η δυναμική του κόμματός της παραμένει ισχυρή.
Μακρόν με την πλάτη στον τοίχο
Ο Γάλλος πρόεδρος κρατάει κλειστά τα χαρτιά του. Δεν επιθυμεί νέες εκλογές, αλλά ούτε έχει αποκλείσει μια νέα διάλυση της Εθνοσυνέλευσης. Η κοινή γνώμη, ωστόσο, δείχνει ξεκάθαρη: 69% ζητούν πρόωρες κάλπες, ενώ 67% ακόμη και την παραίτησή του.
Το βέβαιο είναι πως η 8η Σεπτεμβρίου θα αποτελέσει ορόσημο για το πολιτικό μέλλον της Γαλλίας, σε μια στιγμή που η οικονομία κλυδωνίζεται και η ακροδεξιά καραδοκεί για να εκμεταλλευτεί την κρίση.
