Έκκληση στις τοπικές αρχές της Λέσβου και στους παραγωγούς να συνεργασθούν με την Πολιτεία για την εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, ώστε να καταστεί δυνατός ο περιορισμός και η εκρίζωση του αφθώδους πυρετού, απηύθυνε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων,Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για την εξέλιξη της νόσου στο νησί.
Ο υπουργός περιέγραψε την κατάσταση ως εξαιρετικά κρίσιμη, επισημαίνοντας ότι «διαχειριζόμαστε μια πολύ δύσκολη κατάσταση, όχι απλά σε τοπικό, ούτε καν σε εθνικό επίπεδο, αλλά που μπορεί να έχει και Ευρωπαϊκές διαστάσεις», ενώ υπογράμμισε ότι «τα διακυβεύματα είναι πολλά και σημαντικά και δεν υπάρχουν περιθώρια για λάθη».
Παράλληλα, τόνισε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται και θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό των κτηνοτρόφων και της τοπικής οικονομίας, παρουσιάζοντας ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μέτρων στήριξης, χωρίς να τίθεται εκ των προτέρων ανώτατο δημοσιονομικό όριο. Όπως ανέφερε, «ο βασικός στόχος είναι να στηριχθούν ουσιαστικά και άμεσα οι παραγωγοί που πλήττονται», με παρεμβάσεις που καλύπτουν τόσο τις απώλειες ζωικού κεφαλαίου όσο και το εισόδημα, το κόστος ζωοτροφών και τις επιπτώσεις στην παραγωγή γάλακτος. Μάλιστα, ανέφερε ότι σχεδιάζεται «μια νέα ειδική αποζημίωση για το γάλα που καταστρέφεται ή δεν παράγεται εξαιτίας των μέτρων», πέραν των 8 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη διατεθεί για τη στήριξη της μεταποίησης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη αυστηρής τήρησης των μέτρων και συνεργασίας με τις αρμόδιες υπηρεσίες, σημειώνοντας ότι «χρειαζόμαστε τη συνεργασία όλων». Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι η απρόσκοπτη πρόσβαση των κτηνιατρικών υπηρεσιών στο πεδίο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, ξεκαθαρίζοντας ότι «η απαγόρευση της πρόσβασης των κτηνιάτρων στο πεδίο, είναι απαράδεκτη και ποινικά ερευνητέα».
Την ίδια ώρα, επανέλαβε την πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, στη σταδιακή άρση περιορισμών, όπως η διακίνηση ώριμων τυριών, τονίζοντας ότι αυτή θα γίνει μόνο με πλήρη διασφάλιση της βιοασφάλειας. Παράλληλα, απηύθυνε εκ νέου κάλεσμα προς τους φορείς και τους παραγωγούς να συμβάλουν στην ομαλοποίηση της κατάστασης και στη λειτουργία κρίσιμων υποδομών του νησιού, όπως το λιμάνι της Μυτιλήνης.
Κλείνοντας, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η διαχείριση της κρίσης απαιτεί συντονισμένη δράση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών, σημειώνοντας ότι «πρέπει να δράσουμε όλοι μαζί», ενώ διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο μέσο για την προστασία της ελληνικής κτηνοτροφίας και της φήμης των ελληνικών προϊόντων.
Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Γιάννης Ανδριανός, ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρος Πρωτοψάλτης και η Αναπληρώτρια προϊστάμενη στη Διεύθυνση Υγείας των Ζώων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαίρη Γιαννιού.
Ακολουθεί αναλυτικά η συνέντευξη:
Μαργαρίτης Σχοινάς:
Καλησπέρα σε όλες και όλους. Απολογούμαι για την καθυστέρηση, η οποία οφείλεται στη βλάβη που είχε ένας υποσταθμός της ΔΕΗ εδώ. Ευχαριστώ που παρόλες τις αλλαγές, είσαστε τελικά εδώ και μπορούμε να ξεκινήσουμε τη συνέντευξη τύπου.
Θέλω να σας πω ότι μέσα στις πολλές και μεγάλες εκκρεμότητες που ανέλαβα μετά την ανάληψη των καθηκόντων μου σε αυτό το Υπουργείο, κορυφαία, είναι η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στη Λέσβο με τα κρούσματα του αφθώδους πυρετού.
Διαχειριζόμαστε μια πολύ δύσκολη κατάσταση, όχι απλά σε τοπικό, ούτε καν σε εθνικό επίπεδο, αλλά που μπορεί να έχει και Ευρωπαϊκές διαστάσεις.
Τα διακυβεύματα είναι πολλά και σημαντικά και δεν υπάρχουν περιθώρια για λάθη. Για λάθη στους χειρισμούς, για λάθη στις νοοτροπίες και για λάθη στις συμπεριφορές.
Θέλω να θυμίσω ότι μόλις την περασμένη εβδομάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του αρμόδιου Επιτρόπου, του Όλιβερ Βέρχελι χαιρέτησε τον χειρισμό που κάνει η ελληνική κυβέρνηση για την κρίση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, και αυτό είναι σημαντικό και δεν πρέπει να το ξεχνάμε.
Φυσικά υπάρχουν και ευθύνες. Ευθύνες για το πώς φτάσαμε εδώ, ευθύνες για το πώς επανειλημμένες προειδοποιήσεις από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου αγνοήθηκαν σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
Δεν είναι όμως τώρα η ώρα για την απόδοση των ευθυνών, τώρα είναι η ώρα της μάχης, της κρίσης και το πώς θα διαχειριστούμε αυτή την συνθήκη, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Έχω μάθει στη ζωή μου να κοιτάω μπροστά, να κοιτάω το πρόβλημα και να μην χάνω χρόνο σε αναλύσεις και ενδοσκοπήσεις.
Είμαι εδώ με την πολιτική ηγεσία, από αύριο μπαίνει στην ομάδα μας και ο νέος Υφυπουργός, ο οποίος θα έχει και αρμοδιότητα για αυτά τα θέματα, ο Θανάσης Καββαδάς, ο οποίος ορκίζεται αύριο και θα μπει αμέσως και αυτός στη διαχείριση της κρίσης.
Είμαι εδώ, με τον Υφυπουργό, τον Γιάννη Ανδριανό, το Γενικό Γραμματέα, Σπύρο Πρωτοψάλτη, την κυρία Γιαννιού από την Κτηνιατρική Υπηρεσία, τον κ. Αθανασίου τον βουλευτή Λέσβου. Είμαστε εδώ για να σας δώσουμε μια εικόνα της κατάστασης, αλλά και να ανακοινώσουμε συγκεκριμένα μέτρα για τις επόμενες μέρες.
Θυμίζω, γιατί φαίνεται ότι πολλοί το ξέχασαν, ότι την περασμένη Παρασκευή, σε αυτήν εδώ την αίθουσα, για σχεδόν τέσσερις ώρες, μιλήσαμε αναλυτικά, διεξοδικά και πιστεύω θετικά με όλους τους φορείς πολιτικούς, θεσμικούς, παραγωγικούς του νησιού, που έχουν λόγο στην κρίση.
Και ήδη καταλήξαμε σε κάποια πρώτα συμπεράσματα, τα οποία εν τάχει σας θυμίζω, αν και φαίνεται ότι μερικοί επιλέγουν να τα ξεχνάνε. Σας θυμίζω ότι συμφωνήσαμε και δεσμευτήκαμε ότι θα επιτρέψουμε τις εξαγωγές των ώριμων τυριών στη βάση ενός πρωτοκόλλου βιοασφαλείας, που οι Υπηρεσίες του Υπουργείου έχουν σχεδόν ολοκληρώσει.
Θυμίζω ότι υπογράψαμε την ΚΥΑ και διαθέτουμε μέσω αυτής 8 εκατομμύρια ευρώ τα οποία θα καλύψουν το γάλα που παρέδωσαν οι κτηνοτρόφοι στους τυροκόμους.
Θυμίζω ότι αναγγείλαμε την άφιξη 10 νέων κτηνιάτρων από τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στο νησί. Και θυμίζω ότι ολοκληρώσαμε την σύσκεψη της Παρασκευής με μια αντίληψη ότι μόνο μέσω της συνεννόησης, της ψυχραιμίας, των ελέγχων και της στήριξης μπορεί να προχωρήσουμε συντεταγμένα.
Σήμερα λοιπόν προχωράμε στο επόμενο βήμα και παρουσιάζουμε ένα ολοκληρωμένο συνολικό πλαίσιο οικονομικής στήριξης για τους πληγέντες από την κρίση στο νησί.
Πριν όμως φτάσω στις συγκεκριμένες συνιστώσες αυτού του ολοκληρωμένου πλαισίου στήριξης, θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω δίνοντάς σας την επιδημιολογική εικόνα στο νησί που είναι το βασικό πλαίσιο που μας δίνει τον τόνο για όσα κάνουμε.
Έχουμε λοιπόν 43 επιβεβαιωμένα κρούσματα, 54 προσβεβλημένες εκτροφές, έχουμε γύρω στα 10.000 αιγοπρόβατα και βοοειδή που θανατώθηκαν και πάνω από 420 εκτροφές στις οποίες έγινε κλινική επιτήρηση. Αυτή λοιπόν η εικόνα, όπως βλέπετε, αποτυπώνει την τρέχουσα επιδημιολογική κατάσταση στη Λέσβο και εξηγεί γιατί απαιτείται συνδυασμός αυστηρών μέτρων και άμεσης οικονομικής στήριξης.
Ο επιδημιολογικός χάρτης του νησιού είναι αυτός, όπως βλέπετε από την αρχική γεωγραφική περιοχή των πρώτων κρουσμάτων, έχουμε βρει και νέα κρούσματα προς τη νοτιοδυτική πλευρά.
Περνάμε τώρα λίγο στην εικόνα της επιτήρησης. Αυτή είναι η εικόνα της επιτήρησης που συνδέεται άμεσα με την επιδημιολογική.
Αυτή είναι η κάλυψη της επιτήρησης. Μιλάμε για τους δείκτες θετικότητας που στις εκτροφές είναι στο 12,68 του συνολικού δείγματος επιτήρησης ενώ στα ζώα είναι το 5,47, αγγίζει τα 6 στο δείγμα επιτήρησης.
Πάμε, λοιπόν, με αυτά τα δεδομένα σε αυτό το πακέτο, το ολοκληρωμένο πλαίσιο οικονομικής στήριξης, που, ξαναλέω, συμπληρώνει τις δεσμεύσεις μας της περασμένης Παρασκευής.
Αυτά τα νέα μέτρα έχουν τέσσερις βασικούς πυλώνες, θα τους δούμε αναλυτικά ένα, ένα. Μιλάμε για την αποζημίωση για τα θανατωμένα ζώα, την αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος από τα θανατωμένα ζώα. Ενίσχυση για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών. Και μία πρόσθετη αποζημίωση για το γάλα, πέρα από το σχήμα των 8 εκατομμυρίων που συζητήσαμε την Παρασκευή.
Ας τα δούμε ένα, ένα αυτά. Ο βασικός στόχος είναι να στηριχθούν ουσιαστικά και άμεσα οι παραγωγοί που πλήττονται. Ξεκινώ με τον πρώτο πυλώνα.
Ο πρώτος πυλώνας είναι οι αποζημιώσεις για τα θανατωμένα ζώα. Καλύπτονται όλοι οι κτηνοτρόφοι των οποίων τα ζώα θανατώνονται στα πλαίσια των κτηνιατρικών μέτρων. Η αποζημίωση είναι ανά ζώο, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ισχύοντος νομικού πλαισίου. Και οι διαδικασίες, όπως τις κάναμε και με την περίπτωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, θα είναι σε ενιαίο πλαίσιο, γρήγορες και καθαρές.
Το δεύτερο μέτρο είναι η αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος. Για τα θανατωμένα ζώα προβλέπουμε επιπλέον αποζημίωση για απώλεια του προσδοκώμενου εισοδήματος, πάλι στο πλαίσιο που δοκιμάσαμε με επιτυχία στην ευλογιά. Εδώ έχουμε μία Κοινή Υπουργική Απόφαση που μας καλύπτει για να μπορέσουμε να πληρώσουμε και αυτού του είδους τις επιλέξιμες, τώρα πια, δαπάνες και για τον αφθώδη. Ο στόχος και εδώ είναι να στηριχθούν οι πληγέντες κτηνοτρόφοι για την απώλεια εισοδήματος.
Τρίτο και τέταρτο μέτρο. Τα βάλαμε μαζί εδώ. Ξεκινάω από τις ζωοτροφές. Για το σύνολο των κτηνοτρόφων του νησιού που βρίσκονται εντός των ζωνών των περιοριστικών μέτρων μετακινήσεων, προβλέπεται ενίσχυση για το αυξημένο κόστος των ζωοτροφών.
Και ενώ έχουμε ένα νομικό πλαίσιο που θα τροποποιήσουμε ανάλογα, να ισχύει και για τον αφθώδη πυρετό, σχεδιάζουμε μια νέα ειδική αποζημίωση για το γάλα που καταστρέφεται ή δεν παράγεται εξαιτίας των μέτρων.
Αυτή την ρύθμιση την προωθούμε σε συντονισμό με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και είμαι αισιόδοξος ότι θα μπορώ να την συγκεκριμενοποιήσω τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Σημαντικό εδώ να υπογραμμίσω η στήριξη δεν περιορίζεται σε αυτές τις δυο πρωτοβουλίες στα θανατωμένα ζώα αλλά καλύπτει και το λειτουργικό κόστος και τις παράπλευρες απώλειες.
Τώρα, για τις τυροκομικές επιχειρήσεις του νησιού. Ήδη μιλήσαμε για τα 8.000.000 ευρώ που «εγκρίθηκαν» με την Κοινή Υπουργική Απόφαση της περασμένης Πέμπτης. Αυτό καλύπτει την περίοδο από το πρώτο κρούσμα, 15 Μαρτίου μέχρι τις 5 Απριλίου. Καλύπτει την αποζημίωση επιχειρήσεων παραγωγής τυριού, που επηρεάστηκαν από την απαγόρευση διάθεσης γαλακτομικώνπροϊόντων.
Και εδώ είναι σημαντικό να σημειώσω ότι η παρέμβαση αποτυπώνει ότι η κυβερνητική στήριξη δεν αφορά μόνο ένα κομμάτι της αλυσίδας, τους κτηνοτρόφους, αλλά και την μεταποίηση. Γιατί καλύπτει το γάλα που παρέλαβαν αμέσως μετά το πρώτο κρούσμα.
Πάλι σε σχέση με την σύσκεψη της περασμένης Παρασκευής, θυμίζω την δέσμευση μας και την επαναλαμβάνω, ότι σκοπός μας είναι σχετικά γρήγορα να επιτρέψουμε την μερική άρση της απαγόρευσης της διακίνησης του τυριού, του ώριμου τυριού από την Λέσβο.
Αυτό θα γίνει, αλλά πρέπει να γίνει με ένα τρόπο που θα μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε ενδεχόμενους κινδύνους, όχι από το προϊόν αυτό κάθε αυτό, αλλά από τη διαδικασία μετακίνησής του από τις εγκαταστάσεις προς τις αγορές .
Αυτές οι προϋποθέσεις είναι σοβαρές, αυστηρές και η πολύ εξειδικευμένη επιστημονική μας υπηρεσία, η κτηνιατρική υπηρεσία, έχει λάβει τα μέτρα, έχει εφαρμόσει τα σχετικά πρωτόκολλα σε συνεργασία με χώρες που έχουν εμπειρία σε ανάλογες διαδικασίες, έτσι ώστε να μπορέσουμε να επιτρέψουμε και να προχωρήσουμε σε αυτήν την κίνηση ταχύτατα.
Θέλω να τονίσω, ότι η τήρηση των μέτρων βιοασφαλείας στο νησί είναι η βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσουν αυτά τα μέτρα στήριξης.
Αν δεν εξασφαλίσουμε ότι η βιοασφάλεια είναι ο βασικός παράγοντας που γίνεται σεβαστός σε όλες τις σχετικές διαδικασίες που έχουν να κάνουν με τις έρευνες, τις αιμοληψίες των κτηνιάτρων, την πρόσβαση των κτηνιάτρων σε όλο το νησί. Αν δεν χτίσουμε αυτήν την ασπίδα βιοασφάλειας, πιστεύω ότι όλα τα υπόλοιπα δεν θα λειτουργήσουν.
Και θέλω εδώ να είμαι απόλυτα σαφής, ότι αυτό καλύπτει και οποιεσδήποτε εκφάνσεις παραβατικότητας που ενδεχομένως εμφανιστούν ή έχουν ήδη αρχίσει να εμφανίζονται στο νησί.
Η απαγόρευση της πρόσβασης των κτηνιάτρων στο πεδίο, είναι απαράδεκτη και ποινικά ερευνητέα. Χρειαζόμαστε τη συνεργασία όλων. Εξυπακούεται ότι αυτό το πλαίσιο στήριξης συνοδεύεται με όλες τις διαδικασίες ελέγχου, τις οποίες έχουμε ανάγκη περισσότερο από ποτέ.
Η Κυβέρνηση κατανοεί και συμμερίζεται τον πόνο των παραγωγών, των κτηνοτρόφων, των τυροκόμων, το λαού της Λέσβου, αλλά κάνω μία έκκληση στην τοπική κοινωνία, να κατανοήσει ότι βρισκόμαστε στην κορύφωση της διαχείρισης μιας σημαντικής κρίσης, με διαστάσεις που ξεπερνάει το νησί.
Η Λέσβος περνάει μια δύσκολη δοκιμασία, αλλά δεν την περνάει μόνη της, την περνάει με τη στήριξη της Ελληνικής Πολιτείας, της Ελληνικής Κυβέρνησης, με αυστηρά μέτρα, ελέγχους, αποζημιώσεις, ενισχύσεις, τα οποία όλα αυτά ενεργοποιούνται παράλληλα.
Προτεραιότητά μας είναι να προστατεύσουμε την τοπική και την ελληνική κτηνοτροφία, να μη μείνει κανένας χωρίς καμία στήριξη, να μην απειληθεί η παγκοσμίου φήμης ποιότητα των ελληνικών τροφίμων και των εξαγωγών μας. Και σε αυτή την προσπάθεια είμαι σίγουρος ότι η τοπική κοινωνία της Λέσβου, οι κτηνοτρόφοι, οι τυροκόμοι, οι τοπικές και περιφερειακές Αρχές, θα σταθούν δίπλα μας.
