Η κυβέρνηση βρίσκεται σε τελικό στάδιο επεξεργασίας ενός μεγάλου πακέτου φορολογικών ελαφρύνσεων και παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, το οποίο θα ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης 2025.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε κοινωνική δικαιοσύνη και δημοσιονομική ευθύνη. Με τις παρεμβάσεις που ετοιμάζονται, στόχος είναι να ανακουφιστούν οι πολίτες, να στηριχθούν οι οικογένειες και η μεσαία τάξη, και παράλληλα να διατηρηθεί η σταθερότητα της οικονομίας σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
Η παρουσίαση του πακέτου στη ΔΕΘ αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τους πολίτες και τις αγορές, καθώς θα δείξει την κατεύθυνση της οικονομικής πολιτικής για τα επόμενα χρόνια.
Αναλυτικά:
Τα μέτρα αυτά, που έχουν ήδη σχεδόν ολοκληρωθεί, αποτελούν τη βασική δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης για το 2026 και ενσωματώνονται στον προϋπολογισμό που θα κατατεθεί στη Βουλή στις 6 Οκτωβρίου, αλλά και στο νέο Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής για την περίοδο 2026-2029.
Δημοσιονομικός χώρος και κοινωνική στήριξη
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ισχυρούς ρυθμούς, παρά τις παγκόσμιες οικονομικές αναταράξεις και τον πληθωρισμό. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η ανάπτυξη για το 2025 θα κινηθεί στο 2,3%, σημαντικά πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει καταφέρει να διατηρήσει σταθερά υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, φέτος προβλέπεται πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ, πολύ υψηλότερο από τον στόχο του 2,4%.
Αυτή η δημοσιονομική ισχύς, σε συνδυασμό με μέτρα όπως η ρήτρα διαφυγής που επιτρέπει την αύξηση των αμυντικών δαπανών χωρίς δημοσιονομικές επιπτώσεις, δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο περίπου 1,5 δισ. ευρώ το 2026. Η κυβέρνηση σκοπεύει να αξιοποιήσει αυτόν τον χώρο για να εφαρμόσει στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα στήριξης των πιο ευάλωτων και της μεσαίας τάξης.
Οι βασικοί πυλώνες του πακέτου μέτρων
1. Φορολογικές ελαφρύνσεις για τη μεσαία τάξη και τις οικογένειες
Το πακέτο περιλαμβάνει σχεδόν 40 διαφορετικές παρεμβάσεις, που στοχεύουν σε φορολογική δικαιοσύνη και ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος. Ειδικό βάρος δίνεται στη στήριξη των οικογενειών με παιδιά, αλλά και στη διευκόλυνση των ιδιοκτητών ακινήτων.
- Αύξηση αφορολόγητου για γονείς: Προωθείται σημαντική αύξηση του αφορολόγητου ορίου για γονείς, το οποίο θα προσαρμόζεται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Για παράδειγμα, γονείς με δύο παιδιά θα έχουν μεγαλύτερο αφορολόγητο από εκείνους με ένα παιδί ή χωρίς παιδιά, δίνοντας έτσι ένα ισχυρό κίνητρο για την αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης.
- Μειώσεις φόρων σε κλίμακες εισοδήματος:
Για τα εισοδήματα από 10.001 έως 16.000 ευρώ, προτείνεται να εφαρμοστεί μειωμένος φορολογικός συντελεστής 15% (από 22% που ισχύει σήμερα). Αυτό σημαίνει ότι ένας φορολογούμενος με εισόδημα 16.000 ευρώ θα πληρώνει 420 ευρώ λιγότερα φόρο σε σχέση με το σήμερα.
Παράλληλα, ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής 44% θα ενεργοποιείται από εισοδήματα άνω των 45.000 ευρώ (από 40.000 σήμερα), με αποτέλεσμα να μειωθεί ο φόρος για όσους έχουν εισοδήματα κοντά στα 45.000 ευρώ. - Βασικό αφορολόγητο για άγαμους:
Το αφορολόγητο όριο για άγαμους αυξάνεται από 8.636 σε 10.000 ευρώ. Αυτή είναι η πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια που υπάρχει τέτοια σημαντική αύξηση, η οποία αναμένεται να μειώσει τον φόρο έως και 300 ευρώ για τους άγαμους φορολογούμενους.
Στήριξη της αγοράς κατοικίας και φορολογική δικαιοσύνη
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία είναι η στεγαστική κρίση, με την έλλειψη κατοικιών και την εκρηκτική άνοδο των ενοικίων να πιέζει νοικοκυριά και ιδιοκτήτες.
- Μείωση φόρου εισοδήματος από ενοίκια:
Εξετάζεται σημαντική μείωση του φόρου για τα πρώτα 5.000 ευρώ ετησίως που προέρχονται από ενοίκια, από 15% σε 5%. Για εισόδημα 5.000 ευρώ, αυτό σημαίνει μείωση φόρου από 750 σε 250 ευρώ, δηλαδή 500 ευρώ λιγότερα.
Για εισοδήματα από 5.001 έως 12.000 ευρώ, ο συντελεστής παραμένει στο 15%, ενώ για εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ αναμένεται να εισαχθεί ένας ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής ώστε να εξασφαλιστεί δικαιότερη φορολόγηση. - Κίνητρα για διάθεση κλειστών ακινήτων:
Για να αντιμετωπιστεί η έλλειψη κατοικιών προς ενοικίαση, σχεδιάζεται η επιβολή φόρου αδράνειας ή άλλων κινήτρων ώστε οι ιδιοκτήτες να βγάλουν στην αγορά τα κλειστά ακίνητα που κατέχουν, ενισχύοντας την προσφορά και βοηθώντας στον έλεγχο των ενοικίων.
Απόσυρση της τιμαριθμοποίησης
Παρά τις αρχικές σκέψεις, η κυβέρνηση φαίνεται να αποσύρει το μέτρο της αυτόματης τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας, που θα προσαρμοζόταν δηλαδή αυτόματα ανάλογα με τον πληθωρισμό. Η απόφαση αυτή λήφθηκε μετά από αξιολόγηση του ρίσκου, καθώς σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού η εφαρμογή αυτού του μέτρου θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά τον κρατικό προϋπολογισμό.
Δημοσιονομική πειθαρχία και μακροχρόνια σταθερότητα
Η κυβέρνηση θέτει ως στόχο τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η εμπιστοσύνη των αγορών και των επενδυτών. Το Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο προβλέπει ετήσιες αυξήσεις στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες κατά 3,6% το 2026, 3,1% το 2027 και 3% το 2028, με σταδιακή αποκλιμάκωση των δημοσιονομικών επιβαρύνσεων.
Ταυτόχρονα, προβλέπεται συνέχιση της μείωσης του δημόσιου χρέους, ώστε το 2028 η Ελλάδα να μην είναι πλέον η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό χρέους στο ΑΕΠ στην Ε.Ε., γεγονός που θα ενισχύσει περαιτέρω την αξιοπιστία της χώρας.
Αντώνης Καραχάλιος
