Η Ελλάδα επιστρέφει δυναμικά στον παγκόσμιο ναυπηγικό χάρτη με επενδύσεις, νέες τεχνολογίες και τη στήριξη του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE
Η επόμενη μέρα για τα ελληνικά ναυπηγεία είναι ήδη εδώ. Μετά από μια δεκαετία αδράνειας, οι ιστορικές εγκαταστάσεις της Ελευσίνας, της Σύρου, της Σαλαμίνας και του Σκαραμαγκά μπαίνουν ξανά σε τροχιά ισχυρής ανάπτυξης, σηματοδοτώντας την επιστροφή της Ελλάδας στη βαριά βιομηχανία και στην ευρωπαϊκή ναυπηγική πρωτοπορία.
Καίριο ρόλο στη νέα αυτή πορεία αναλαμβάνει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe), με συνολικό προϋπολογισμό 150 δισ. ευρώ. Το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να χρηματοδοτήσουν κοινές αμυντικές επενδύσεις, ενισχύοντας την παραγωγική τους βάση και την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Επανεκκίνηση μετά από χρόνια στασιμότητας
Η είσοδος ιδιωτικών επενδυτών, η αναδιάρθρωση των διοικητικών δομών και η αυξανόμενη διεθνής ζήτηση για ναυπηγοεπισκευαστικές υπηρεσίες δημιούργησαν μια νέα δυναμική.
Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, υπό τον εφοπλιστή Γιώργο Προκοπίου από τον Μάρτιο του 2023, μετατρέπονται σε κόμβο ανασυγκρότησης με στόχο την επιστροφή τους στην κορυφή της διεθνούς αγοράς.
Παράλληλα, οι μονάδες σε Σύρο και Ελευσίνα, υπό την ONEX Shipyards & Technologies του Πάνου Ξενοκώστα, εξελίσσονται σε υπερσύγχρονα βιομηχανικά κέντρα με εξωστρεφή χαρακτήρα. Οι ετήσιες επισκευές έχουν ξεπεράσει τις 220, ενώ τα επενδυτικά σχέδια περιλαμβάνουν τη ναυπήγηση νέων πλοίων, ενεργειακών πλατφορμών και ειδικών πλοίων LNG carriers.
Σαλαμίνα: Ο νέος πυλώνας της ελληνικής ναυπηγικής ισχύος
Τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας αποτελούν ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας εποχής. Με συμμετοχή στην κατασκευή της φρεγάτας FDI HN “Φορμίων” και δύο ακόμη για το γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό, έγιναν η πρώτη ελληνική μονάδα που εξήγαγε πολεμικό ναυπηγικό υλικό.
Η επένδυση 15 εκατ. ευρώ σε πενταετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, οι υψηλές πιστοποιήσεις ποιότητας και η συμμετοχή σε έργα για μη επανδρωμένα σκάφη και το “εθνικό πλοίο” ενισχύουν τη θέση τους ως ισχυρού παίκτη στην αμυντική και ενεργειακή βιομηχανία.
Η κοινωνική και οικονομική διάσταση της ανάκαμψης
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι επισκευές πλοίων σε ελληνικά ναυπηγεία υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μια δεκαετία — από 330 το 2013 σε 700 το 2024.
Η αναβίωση του κλάδου έχει φέρει πίσω εκατοντάδες εργαζόμενους, αναζωογονώντας ολόκληρες τοπικές οικονομίες. «Η πόλη ακμάζει ξανά· τώρα πια χρειαζόμαστε περισσότερους δρόμους και χώρους στάθμευσης για να ανταπεξέλθουμε στην αυξημένη κίνηση», σημειώνει χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Περάματος Γιάννης Λαγουδάκος.
Η νέα εποχή της ONEX: Από τη ναυπήγηση στην ενέργεια και την άμυνα
Την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης της αναγέννησης και την έναρξη της δεύτερης, πιο απαιτητικής, ανακοίνωσε ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της ONEX και Πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων Πάνος Ξενοκώστας, στο 4ο Οικονομικό Συνέδριο της “Ναυτεμπορικής”.
Ο ίδιος αποκάλυψε ότι τα ναυπηγεία της ONEX έχουν ολοκληρώσει σχεδόν 800 επισκευές πλοίων την τελευταία επταετία, απασχολώντας άμεσα και έμμεσα πάνω από 2.000 εργαζόμενους.
«Από ναυπηγεία ανενεργά επί δύο δεκαετίες, με απλήρωτους εργαζόμενους και χρέη μισού δισεκατομμυρίου, δημιουργήσαμε μονάδες που ανταγωνίζονται επιτυχώς τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη», τόνισε.
Η δεύτερη φάση του πλάνου προβλέπει τη μετατροπή των ναυπηγείων σε ενεργειακό και τεχνολογικό hub, με έμφαση:
- στην υποστήριξη LNG και ενεργειακών έργων,
- στην κατασκευή υποδομών για θαλάσσια αιολικά πάρκα,
- και στην ανάπτυξη τεχνολογιών νέων μορφών πρόωσης.
Το αμυντικό στοίχημα και το πρόγραμμα SAFE
Ο Π. Ξενοκώστας χαιρέτισε τη δήλωση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια ότι «τα επόμενα πλοία θα ναυπηγηθούν στα ελληνικά ναυπηγεία», τονίζοντας:
«Μπορούμε να παραδώσουμε ολοκληρωμένες πλατφόρμες 10–15% φθηνότερα και 20% γρηγορότερα από κάθε ευρωπαϊκή επιλογή. Δεν ζητάμε χάρες· ζητάμε εμπιστοσύνη και ισότιμη μεταχείριση».
Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, μέσω του οποίου εγκρίθηκε για την Ελλάδα ποσό 787,6 εκατ. ευρώ, έρχεται να λειτουργήσει ως μοχλός για την ενίσχυση της εγχώριας ναυπηγικής και αμυντικής βιομηχανίας.
Όπως υπογραμμίζει ο Πρόεδρος του ΕΒΕΠ Βασίλης Κορκίδης, «το SAFE μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή των ελληνικών ναυπηγείων σε ευρωπαϊκά προγράμματα, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και υψηλή προστιθέμενη αξία».
Τα νέα υποβρύχια και η ελληνική συμμετοχή στα εξοπλιστικά προγράμματα
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση αφορά την απόκτηση τεσσάρων νέων υποβρυχίων για το Πολεμικό Ναυτικό, ένα έργο που αναμένεται να αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής ναυτικής ισχύος για την επόμενη δεκαετία.
Η διαγωνιστική διαδικασία έχει προσελκύσει προτάσεις από Σουηδία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Νότια Κορέα, με ισχυρό ενδεχόμενο η ναυπήγηση να γίνει σε ελληνικά ναυπηγεία.
Από τη φρεγάτα «Φορμίων» στη διεθνή εξωστρέφεια
Η καθέλκυση της φρεγάτας FDI HN “Φορμίων” στη Λοριάν της Γαλλίας τον περασμένο Μάιο, με τμήματα κατασκευασμένα στη Σαλαμίνα, αποτέλεσε ορόσημο. Ήταν η πρώτη φορά που ελληνική μονάδα εξήγαγε πολεμικό ναυπηγικό υλικό.
Η συνεργασία με τη Naval Group άνοιξε τον δρόμο για νέες διεθνείς συμπράξεις και για τη συμμετοχή των ελληνικών ναυπηγείων σε μελλοντικά προγράμματα, όπως το «εθνικό πλοίο».
Πράσινη μετάβαση και βιώσιμη ανάπτυξη
Η επόμενη δεκαετία βρίσκει τα ελληνικά ναυπηγεία να επενδύουν σε πράσινες τεχνολογίες, ψηφιακά εργαλεία και περιβαλλοντικά βιώσιμες υποδομές, ενισχύοντας τον ρόλο τους στην ενεργειακή μετάβαση και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η Ελλάδα στο τιμόνι της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας
Η συνδυαστική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, των νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων και της αυξανόμενης διεθνούς ζήτησης δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ευοίωνο περιβάλλον για την ελληνική βαριά βιομηχανία.
Η αναγέννηση των ναυπηγείων δεν είναι απλώς βιομηχανική επιτυχία· είναι εθνική στρατηγική επιλογή που συνδέει την ανάπτυξη με την ασφάλεια, καθιστώντας την Ελλάδα πυλώνα της ευρωπαϊκής αμυντικής και ενεργειακής αυτάρκειας.
Αντώνης Καραχάλιος
