Σήμερα η Black Friday βρίσκει τους καταναλωτές σε μια εντελώς νέα εποχή. Οι ουρές για τηλεοράσεις και συσκευές μοιάζουν παρελθόν, καθώς σύμφωνα με την έρευνα του Εργαστηρίου «ΑΓΟΡΑ» του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών οι υπηρεσίες κλέβουν φέτος την παράσταση.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα του Εργαστηρίου «ΑΓΟΡΑ» του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η Black Friday του 2025 δείχνει καθαρά ότι οι Έλληνες καταναλωτές στρέφονται όλο και περισσότερο σε υπηρεσίες, οι οποίες κερδίζουν πλέον αναβαθμισμένο ρόλο στην αγοραστική συμπεριφορά της περιόδου.
Σε σχέση με το 2024, όπου το 33% των συμμετεχόντων δεν είχε αγοράσει καμία υπηρεσία, το αντίστοιχο ποσοστό φέτος πέφτει στο 22%. Πρόκειται για μια αλλαγή όχι απλώς ποσοτική, αλλά ποιοτική: οι καταναλωτές δεν βλέπουν τη Black Friday μόνο ως ευκαιρία για να αποκτήσουν κάτι υλικό, αλλά ως μια περίοδο για να επενδύσουν στις εμπειρίες τους.
Από όλες τις κατηγορίες υπηρεσιών, σύμφωνα πάντα με την έρευνα, μία ξεχωρίζει πραγματικά: οι ταξιδιωτικές. Το 2024 το ποσοστό των καταναλωτών που είχε αγοράσει κάποια ταξιδιωτική υπηρεσία βρισκόταν στο 25%. Το 2025 Εκτοξεύτηκε στο 63%. Μια εντυπωσιακή αύξηση που δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας: οι Έλληνες επιθυμούν ξεκάθαρα μικρές ή μεγαλύτερες αποδράσεις, εμπειρίες αναψυχής, ευελιξία και δυνατότητες που προσφέρονται σε πιο προσιτές τιμές μέσα από τη Black Friday. Και, όπως όλα δείχνουν, δεν είναι μόνο τα ταξίδια που ανεβαίνουν.
Οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες φτάνουν το 24%, αντανακλώντας ένα ενδιαφέρον για προσωπική ανάπτυξη, δεξιότητες και επιμόρφωση. Οι υπηρεσίες ψυχαγωγίας βρίσκονται στο 19%, ενώ η αισθητική και η ευεξία ακολουθούν στο 17%. Εάν κάτι χαρακτηρίζει τη Black Friday του 2025, είναι ότι η κατανάλωση υπηρεσιών δεν παραμένει «δευτερεύουσα δραστηριότητα»· αντίθετα, αποκτά μια νέα, ουσιαστική βαρύτητα.
Στο ερώτημα τι σκοπεύουν να αγοράσουν οι καταναλωτές φέτος, το 45% δηλώνει ότι θα επενδύσει κυρίως σε υπηρεσίες. Το 25% προτιμά προϊόντα, και ένα 20% σκοπεύει να μοιράσει ισομερώς την αγοραστική του δύναμη. Το στοιχείο όμως που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι σχεδόν οι μισοί – το 48% – σκοπεύουν να αγοράσουν περισσότερες υπηρεσίες από πέρσι. Μια σαφής ένδειξη ότι η αγορά των υπηρεσιών δεν απλώς ακολουθεί την κατεύθυνση των προϊόντων· δημιουργεί τη δική της.
Το πώς ενημερώνονται οι καταναλωτές για αυτές τις προσφορές, επίσης, φανερώνει μία αλλαγή εποχής. Το 65% αντλεί πληροφορίες από τα social media, κάνοντας την Black Friday μια κατεξοχήν mobile-first εμπειρία. Το email marketing παραμένει ισχυρό με 41%, ενώ το word-of-mouth εξακολουθεί να παίζει ρόλο για το 38%. Ενδιαφέρουσα είναι και η κατανομή της συμπεριφοράς σε ενεργητική και παθητική αναζήτηση: το 40% περνά από συγκρίσεις και στοχευμένες αναζητήσεις, ενώ το 39% «πέφτει» πάνω στις προσφορές τυχαία, μέσα από scrolling στα social media – ένας μηχανισμός που τροφοδοτεί ολοένα και περισσότερο τις αυθόρμητες αγορές.
Στο ζήτημα του χρόνου προετοιμασίας, σχεδόν οι μισοί (46%) ξεκινούν να ψάχνουν προσφορές μία έως δύο εβδομάδες πριν. Το 27% αρχίζει ακόμη νωρίτερα. Αυτή η προετοιμασία δείχνει ότι η Black Friday έχει ξεφύγει από τη λογική του «μία ημέρα – ένα γεγονός» και αποτελεί πλέον μια πολυήμερη διαδικασία ενημέρωσης, σχεδιασμού και τελικής επιλογής.
Το στοιχείο όμως που ίσως αποτυπώνει πιο καθαρά τη νέα ψυχολογία της Black Friday είναι το αίσθημα προσμονής. Το 56% δηλώνει ότι ανυπομονεί για τη Black Friday. Μια εκ διαμέτρου αντίθετη εικόνα από την εποχή όπου ο θεσμός αντιμετωπιζόταν με καχυποψία. Το ίδιο ποσοστό – 56% – θεωρεί ότι οι προσφορές αξίζουν. Σχεδόν 1 στους 3 παραμένει ουδέτερος, ενώ το 37% παραδέχεται ότι αγοράζει υπηρεσίες που υπό άλλες συνθήκες δεν θα αγόραζε. Πρόκειται για έναν ενδιαφέρον συνδυασμό: επιθυμία, προσμονή, αλλά και διάθεση για δοκιμή νέων εμπειριών.
Στο πρακτικό μέρος, οι περισσότεροι σκοπεύουν να ξοδέψουν μεταξύ 50 ευρώ και 200 ευρώ για υπηρεσίες. Ένα 18% ξοδεύει κάτω από 50 ευρώ ενώ μόλις το 11% θα ξεπεράσει τα 400 ευρώ. Τα ποσά αυτά δεν είναι τεράστια, αλλά αθροιστικά δημιουργούν μια σαφώς μεγαλύτερη αγορά υπηρεσιών από ό,τι στο παρελθόν.
Και ίσως εδώ, όπως αναφέρουν οι υπεύθυνοι της μελέτης Γ. Σιώμκος, Καθηγητής Μάρκετινγκ στο ΟΠΑ και Κ. Βασιλικοπούλου, Επίκουρη Καθηγήτρια Μάρκετινγκ στο ΟΠΑ, βρίσκεται η ουσία της Black Friday του 2025. Δεν είναι πλέον μια γιορτή κατανάλωσης και συσσώρευσης πραγμάτων, αλλά μια περίοδος αναζήτησης εμπειριών που βελτιώνουν την καθημερινότητα, την εκπαίδευση, τη διάθεση και την ποιότητα ζωής. Η αγορά υπηρεσιών, όπως δείχνει η έρευνα του Εργαστηρίου ΑΓΟΡΑ, δεν ακολουθεί απλώς τις τάσεις αλλά τις δημιουργεί.
«Οδηγίες ΕΒΕΠ σε εμπόρους και καταναλωτές για Black Friday & Cyber Monday»
Δεδομένου ότι σήμερα Παρασκευή 28 Νοεμβρίου, διενεργείται η Black Friday και την Δευτέρα 1/12/2025 η Cyber Monday, το Ε.Β.Ε.Π. ενημερώνει τους καταναλωτές τι να προσέξουν και υπενθυμίζει στις εμπορικές επιχειρήσεις την ορθή εφαρμογή των όρων και των κανόνων διαφάνειας που ισχύουν κατά την περίοδο προσφορών.
- Οδηγίες σε εμπόρους
Σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή και αναφέρεται ως τιμή αναφοράς, βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση. Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Αν η τιμή μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια 60 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών. Η προηγούμενη τιμή είναι υποχρεωτικό να αναγράφεται ευδιάκριτα δίπλα στη νέα τιμή. Συμπληρωματικά μπορεί να αναγράφεται και το ποσοστό. Επισημαίνεται πως το ρεπό που δικαιούνται οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στα καταστήματα τις Κυριακές. Πλέον η συγκεκριμένη ημέρα ανάπαυσης, κατά ρητή αναφορά του νόμου, θα χορηγείται υποχρεωτικά σε οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας που ξεκινάει την Κυριακή που λειτουργούν τα καταστήματα. Επίσης υπενθυμίζεται ότι η αμοιβή των εργαζόμενων που απασχολούνται τις Κυριακές παραμένει όπως ορίζεται στην εργατική νομοθεσία, ήτοι με προσαύξηση κατά 75% του νομίμου ημερομισθίου τους.
Τα εμπορικά καταστήματα μπορούν προαιρετικά να λειτουργήσουν την Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2025, με προτεινόμενο ωράριο στον Πειραιά 11:00 π.μ. – 4:00 μ.μ.
- Οδηγίες σε καταναλωτές
Τα σημεία στα οποία θα πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές, σύμφωνα με τον Συνήγορο του Καταναλωτή, είναι κυρίως οι παραπλανητικές εκπτώσεις σε περιπτώσεις όπου οι τιμές πριν την έκπτωση έχουν τεχνητά αυξηθεί, ώστε το εμφανιζόμενο ποσοστό έκπτωσης να φαίνεται μεγαλύτερο. Μη σαφής πληροφόρηση για τα χαρακτηριστικά του προϊόντος σε διαδικτυακές αγορές και η ελλιπής περιγραφή μπορεί να οδηγήσει σε αγορά προϊόντων που δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του καταναλωτή. Οι κρυφές χρεώσεις και έξοδα αποστολής που δεν παρουσιάζονται εξαρχής. Καθυστερήσεις και αδυναμία παράδοσης χωρίς έγκαιρη ενημέρωση του καταναλωτή. Ανασφαλείς συναλλαγές σε ιστοσελίδες αμφίβολης αξιοπιστίας. Ιστότοποι χωρίς επαρκή πιστοποίηση και χωρίς πλήρη στοιχεία επικοινωνίας ενέχουν κίνδυνο απάτης. Ο Συνήγορος του Καταναλωτή και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας συστήνουν τα ακόλουθα:
- Έλεγχος της προηγούμενης τιμής – Αναζητήστε τιμές και συγκρίνετε προσφορές
- Προσοχή στους όρους αγοράς και επιστροφής – Σε διαδικτυακές αγορές ισχύει το δικαίωμα ακύρωσης των 14 ημερών
- ‘Ασφαλείς μέθοδοι πληρωμής – Ελέγξτε ότι η σελίδα χρησιμοποιεί ασφαλή σύνδεση – https – πιστοποιητικό SSL
- Αξιοπιστία καταστήματος – Βεβαιωθείτε ότι υπάρχουν σαφή στοιχεία επικοινωνίας, φυσική έδρα και πλήρη νομικά στοιχεία
- Συγκράτηση στην υψηλή προβολή και τους χρονικούς περιορισμούς των «flash offers» που συχνά οδηγούν σε παρορμητικές αποφάσεις
- Επαλήθευση διαθεσιμότητας προϊόντων – Ζητήστε επιβεβαίωση της διαθεσιμότητας και γνησιότητας ειδικά σε ακριβά προϊόντα
- Αγοράζετε όσα αντέχετε οικονομικά και χρειάζεστε από ελληνικά φυσικά και διαδικτυακά καταστήματα.
Τους όρους και τις προϋποθέσεις που έχει εισάγει ο Κώδικας Δεοντολογίας Μειώσεων Τιμών (ΥΑ 66877/2024 ΦΕΚ 5002Β΄) για τη σωστή εφαρμογή τους κατά την Black Friday, που κορυφώνεται σήμερα 28 Νοεμβρίου και κατά την Cyber Monday, την Δευτέρα 1η Δεκεμβρίου υπενθυμίζει η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας.
Συγκεκριμένα στην ανακοίνωσή της η ΕΣΕΕ αναφέρει:
Σήμερα, Παρασκευή 28 Νοεμβρίου, διενεργείται η Black Friday και συμπληρώνονται 10 χρόνια από τότε που η προερχόμενη από το εξωτερικό καταναλωτική προωθητική ενέργεια παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην ελληνική αγορά, διστακτικά στην αρχή και με επιφύλαξη και κατόπιν περισσότερο γενικευμένα. Μάλιστα σύμφωνα με την έρευνα που πραγματοποίησε για ένατη χρονιά το Ινστιτούτο της ΕΣΕΕ κατά το 2024, σε τυχαίο πανελλαδικό δείγμα 400 επιχειρήσεων του λιανικού εμπορίου που πραγματοποιούν εκπτώσεις, στην περίοδο της Black Friday (2024) συμμετείχε μεγαλύτερο ποσοστό επιχειρήσεων (81%) συγκριτικά με προηγούμενες χρονιές. Δεδομένου λοιπόν ότι σταδιακά όλο και περισσότερες επιχειρήσεις υιοθετούν αυτήν την προωθητική ενέργεια αλλά και τις μεταβολές που έχουν επέλθει, σας αποστέλλουμε την παρούσα προς ενημέρωση των μελών σας για την ορθή εφαρμογή των όρων που ισχύουν.
Για όσες επιχειρήσεις αποφασίσουν να συμμετάσχουν στην Black Friday, αλλά και στην Cyber Monday (Δευτέρα 1/12/2025 προωθητική ενέργεια αποκλειστικά μέσω διαδικτύου), καταρχήν υπενθυμίζουμε τους όρους και τις προϋποθέσεις που έχει εισάγει ο Κώδικας Δεοντολογίας Μειώσεων Τιμών (ΥΑ 66877/2024 ΦΕΚ 5002Β΄) για τη σωστή εφαρμογή τους.
Συγκεκριμένα, το άρθρο 9ι ν. 2251/1994, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 5111/2024, προβλέπει ότι σε κάθε ανακοίνωση περί μείωσης τιμής αναγράφεται ρητά η προγενέστερη τιμή (αναφέρεται συχνά και ως τιμή αναφοράς) βάσει της οποίας εφαρμόζεται η έκπτωση. Ως προγενέστερη τιμή νοείται η χαμηλότερη τιμή που εφάρμοσε ο έμπορος κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος των 30 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής. Αν η τιμή μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια 60 ημερών πριν από την εφαρμογή της μείωσης της τιμής, ως προγενέστερη τιμή νοείται η τιμή που ίσχυε πριν από την εφαρμογή της πρώτης από τις διαδοχικές μειώσεις τιμών. Εφόσον έχουμε αυξομειώσεις στην τιμή, τότε επιστρέφουμε στον βασικό κανόνα της χαμηλότερης τιμής των τελευταίων 30 ημερών.
Σας δίνουμε παρακάτω ορισμένα παραδείγματα εφαρμογής των μειωμένων τιμών στην Black Friday.
1. Παράδειγμα διαδοχικών μειώσεων τιμής: Ο έμπορος πωλούσε ένα παντελόνι για 100 Euro. Την Παρασκευή 28/11/2025 (Black Friday) χορηγεί έκπτωση 30% και πωλεί το προϊόν στην τιμή των 70 Euro. Εν συνεχεία την επόμενη ημέρα, Σάββατο 29/11/2025, θέλει να προχωρήσει σε νέα προσφορά και το πωλεί στην τιμή των 60 Euro, ενώ την Κυριακή 30/11/2025, προχωράει σε περαιτέρω μείωση τιμής και το πωλεί στα 50Euro. Τις ημέρες αυτές κατά τις οποίες εφαρμόζονται διαδοχικές μειώσεις ο έμπορος θα μπορεί να χρησιμοποιεί ως τιμή αναφοράς την αρχική τιμή των 100 ευρώ. Δηλαδή θα μπορεί να αναφέρει τα ακόλουθα:
– Παρασκευή 28/11/2025: «30% έκπτωση! Από 100 Euro 70 Euro»
– Σάββατο 29/11/2025: «40% έκπτωση! Από 100Euro 60 Euro»
– Κυριακή 30/11/2025: «Έκπτωση 50%! Από 100Euro 50 Euro»
Αν ο έμπορος θέλει να διατηρήσει την μειωμένη τιμή και μετά την Black Friday, θα μπορεί να επικαλείται ως προγενέστερη τιμή τα 100 Euro για διάστημα 60 ημερών από την αρχική μείωση τιμής. Μετά την πάροδο των 60 ημερών από τις 28/11/2025 δεν θα μπορεί να επικαλείται την τιμή των 100 Euro, αλλά τη νέα χαμηλότερη τιμή που θα έχει διαμορφωθεί μέσα στις 30 προηγούμενες ημέρες.
2. Παράδειγμα αυξομειώσεων (άρα δεν εφαρμόζονται διαδοχικές μειώσεις εντός 60 ημερών): Έμπορος με προγενέστερη τιμή ενός ζευγαριού παπουτσιών στα 100 Euro προχωράει σε προσφορά 30% στις 08/11/2025:
– 28/11/2025: Μείωση τιμής στα 70 Euro – Ανακοίνωση: 100 Euro τώρα μόνο 70 Euro.
– 22/11/2025: Αύξηση τιμής στα 90 Euro – Παράθεση μόνο της τιμής των 90 Euro (δεν επιτρέπεται ανακοίνωση μείωσης τιμής, γιατί έχουμε αύξηση της τιμής).
– 28/11/2025: Μείωση τιμής στα 80 Euro – Παράθεση μόνο της τιμής των 80 Euro (δεν επιτρέπεται ανακοίνωση μείωσης τιμής, καθώς η χαμηλότερη τιμή -άρα και η προγενέστερη τιμή- κατά το χρονικό διάστημα των προηγούμενων 30 ημερών είναι πια τα 70 Euro και όχι τα αρχικά 100 Euro).
– 29/11/2025: Μείωση τιμής στα 45 Euro – Ανακοίνωση: 60 Euro τώρα μόνο 45 Euro (καθώς η χαμηλότερη κατά το χρονικό διάστημα των προηγούμενων 30 ημερών τιμή ήταν τα 70 Euro η οποία και αποτελεί την προγενέστερη τιμή).
– 30/11/2025: Μείωση τιμής στα 30 Euro – Ανακοίνωση: 60 Euro τώρα μόνο 30 Euro (εδώ έχουμε διαδοχική έκπτωση η οποία ξεκίνησε την 34η ημέρα, ο έμπορος διατηρεί ως προγενέστερη τιμή τα 70 Euro).
Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΝΕΜΥ κατά την προηγουμένη χρονιά, η βιτρίνα του καταστήματος και η αποστολή ενημερωτικών μηνυμάτων μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αποτέλεσαν τη βασική επικοινωνιακή στρατηγική των επιχειρήσεων. Όλες οι εμπορικές σας πρακτικές, όπως οι διαφημίσεις, προφορικές προσφορές, σελίδες των προϊόντων στην ιστοσελίδα σας, που μπορεί να επηρεάσουν την απόφαση του καταναλωτή να αγοράσει τα προϊόντα σας πρέπει να περιλαμβάνουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται οι καταναλωτές για να αποφασίσουν, οι οποίες πρέπει να είναι αληθείς, ακριβείς και σαφείς.
Για αυτό το λόγο εφιστούμε την προσοχή σας τόσο στην ορθή λήψη στοιχείων και συναίνεσης για την αποστολή των προωθητικών σας μηνυμάτων μέσω email σύμφωνα με τον κανονισμό για τα προσωπικά δεδομένα αλλά και στους ισχυρισμούς σε σχέση με την τιμή. Η προώθηση του προϊόντος μέσω της μειωμένης τιμής δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να θεωρηθεί ότι παραπλανάει τους καταναλωτές. Ξεκάθαρο θα πρέπει να είναι το συνολικό τίμημα που θα πρέπει να καταβάλλει ο καταναλωτής, δηλαδή να δοθούν όλες οι πληροφορίες για τη συνολική τιμή των αγαθών, συμπεριλαμβανομένων του Φ.Π.Α. και κάθε άλλου τέλους. Ιδίως για το ηλεκτρονικό κατάστημα, θα πρέπει να αναφέρονται όλες οι τυχόν πρόσθετες επιβαρύνσεις σχετικά με την αποστολή και παράδοση.
Τονίζουμε για ακόμη μία φορά ότι, οι κυρώσεις, βάσει της νομοθεσίας για την προστασία του καταναλωτή, για παραβίαση των εν λόγω διατάξεων είναι ιδιαίτερα αυστηρές, με τα πρόστιμα να κυμαίνονται σε υψηλά επίπεδα, για αυτό σας ζητούμε να δώσετε ιδιαίτερη προσοχή στην τήρηση τους.
Με τις αλλαγές που επήλθαν στον νόμο για την λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, τα καταστήματα μπορούν προαιρετικά να παραμείνουν ανοικτά κατά την Κυριακή που ακολουθεί την τελευταία Παρασκευή του Νοεμβρίου (δηλαδή την ημέρα που εθιμικά έχει καθιερωθεί ως η εκπτωτική ημέρα Black Friday και φέτος συμπίπτει με την 28-11-2025) είναι η 30η Νοεμβρίου 2025.
Επισημαίνουμε το ρεπό που δικαιούνται οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στα καταστήματα τις Κυριακές. Πλέον η συγκεκριμένη ημέρα ανάπαυσης, κατά ρητή αναφορά του νόμου, θα χορηγείται υποχρεωτικά σε οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας που ξεκινάει την Κυριακή που λειτουργούν τα καταστήματα.
Τέλος υπενθυμίζουμε ότι η αμοιβή των εργαζόμενων που απασχολούνται τις συγκεκριμένες Κυριακές παραμένει όπως ορίζεται στην εργατική νομοθεσία, ήτοι με προσαύξηση κατά 75% του νομίμου ημερομισθίου τους (ΚΥΑ 8900/1946 και ΚΥΑ 25825/1951, άρθρο 2 νδ 3755/1957 και άρθρο 2 ν. 435/1976).
