Στις πρωτιές της Περιφέρειας Αττικής στην απορρόφηση των ευρωπαϊκών πόρων για έργα που αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής των πολιτών σε κάθε γειτονιά, αναφέρθηκε ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς κατά την ομιλία του στην 5η συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Περιφερειακού Προγράμματος «Αττική 2021-2027».
«Το ΕΣΠΑ δεν είναι ένας ψυχρός πίνακας αριθμών, αλλά εργαλείο αναγέννησης. Είναι δημόσια περιουσία που επιστρέφει στους πολίτες» τόνισε ο κ. Χαρδαλιάς και επισήμανε ότι η στρατηγική της Περιφέρειας Αττικής εστιάζει στη μετατροπή των διαθέσιμων πόρων σε απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα για τις τοπικές κοινωνίες, μέσα από έργα που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών, ενισχύουν την επιχειρηματικότητα και ενδυναμώνουν την κοινωνική συνοχή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην εντυπωσιακή πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία δυόμισι χρόνια στην υλοποίηση του προγράμματος. Συγκεκριμένα, ο Περιφερειάρχης σημείωσε ότι ενώ στο τέλος του 2023 οι αποφάσεις ένταξης ανέρχονταν στο 18,24%, οι νομικές δεσμεύσεις στο 10,82% και η απορρόφηση στο 5,28%, σήμερα τα αντίστοιχα ποσοστά έχουν διαμορφωθεί στο 88,47%, 67,80% και 38,25%, με την Αττική να καταλαμβάνει πλέον την πρώτη θέση πανελλαδικά στην απορρόφηση πόρων. «Αυτό δεν έγινε μόνο του. Είναι αποτέλεσμα σχεδίου, καθημερινής δουλειάς, συνεργασίας και μιας ξεκάθαρης πολιτικής επιλογής: να μη χαθεί ούτε ένα ευρώ. Να μη μείνει καμία ευκαιρία αναξιοποίητη», υπογράμμισε.
Ο κ. Χαρδαλιάς στάθηκε επίσης στην αναθεώρηση του Προγράμματος «Αττική» 2021-2027, η οποία εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2026 και προέβλεψε την ανακατανομή του 10% των διαθέσιμων πόρων προς νέες προτεραιότητες που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες προκλήσεις. Μεταξύ αυτών, όπως είπε, περιλαμβάνονται δράσεις για την προσιτή στέγαση, τη διαχείριση των υδάτων, τις υποδομές ασφάλειας, καθώς και την ενίσχυση κρίσιμων τεχνολογιών και της ανταγωνιστικότητας. «Η Αττική δεν μπορεί να σχεδιάζει με όρους του χθες. Οφείλει να σχεδιάζει με το βλέμμα στραμμένο στο αύριο», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, ευχαρίστησε τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση για τη συμβολή του στην ισόρροπη και αναλογική ανακατανομή πόρων, αλλά και στη στενή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί για την υλοποίηση καθοριστικών έργων σε κάθε γειτονιά του Λεκανοπεδίου.
Παρουσιάζοντας ενδεικτικά παραδείγματα παρεμβάσεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Attiki On», μέσω του οποίου εγκρίθηκαν 1.044 επενδυτικά σχέδια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων με συνολική χρηματοδότηση 95,5 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, έκανε ειδική μνεία στο έργο υδροδότησης της Κινέτας, προϋπολογισμού 30 εκατ. ευρώ, καθώς και στη βελτίωση της Παλαιάς Εθνικής Οδού Αθηνών – Θηβών, ύψους 40 εκατ. ευρώ, ένα έργο που συνδυάζει την οδική ασφάλεια με την αντιπλημμυρική προστασία.
Ξεχωριστή θέση στην τοποθέτησή του κατείχαν οι κοινωνικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται μέσω του Προγράμματος, τονίζοντας ότι «η ανάπτυξη δεν έχει νόημα αν δεν έχει κοινωνικό πρόσωπο». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο νέο Μητροπολιτικό Πάρκο «Αέναον» στον Φαληρικό Όρμο, μια από τις μεγαλύτερες αστικές αναπλάσεις της Μεσογείου, προϋπολογισμού 370 εκατ. ευρώ, η οποία, όπως σημείωσε, επανήλθε σε τροχιά υλοποίησης χάρη στις συντονισμένες ενέργειες της Περιφέρειας και τη στενή συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
«Ανάγκη για ισχυρές Περιφέρειες – Οποιαδήποτε σκέψη για κατάργηση των περιφερειακών προγραμμάτων στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι προσβολή στην καθημερινότητα των πολιτών»
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε στη νέα προγραμματική περίοδο και στη συζήτηση για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπογραμμίζοντας ότι η Πολιτική Συνοχής πρέπει να παραμείνει ισχυρή και να συνεχίσει να στηρίζεται στον ενεργό ρόλο των Περιφερειών. «Αυτό διεκδικούμε: έναν ισχυρό, προστατευμένο προϋπολογισμό για την πολιτική συνοχής, δίκαιη κατανομή πόρων, σεβασμό στην επικουρικότητα και στην αυτοδιοικητική αυτονομία» υπογράμμισε με έμφαση ο κ. Χαρδαλιάς και πρόσθεσε: «Δεν μπορούν οι περιφέρειες να σηκώνουν το βάρος κλιματικής ανθεκτικότητας, της κοινωνικής συνοχής, των υποδομών, της καθημερινότητας των πολιτών, αλλά να μένουν έξω από τον πραγματικό σχεδιασμό και τη λήψη των αποφάσεων. Οι οποιεσδήποτε σκέψεις για κατάργηση των περιφερειακών προγραμμάτων είναι προσβολή στην καθημερινότητα των πολιτών. Γιατί η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρές Περιφέρειες με πόρους, αρμοδιότητες και ευελιξία. Χωρίς ισχυρές Περιφέρειες δεν υπάρχει κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη».
Λίνα Μενδώνη: «Οι επενδύσεις στον Πολιτισμό λειτουργούν ως καταλύτες βιώσιμης ανάπτυξης»
Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία της η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με τον Περιφερειάρχη να τονίζει την αναπτυξιακή διάσταση της αξιοποίησης του πολιτιστικού αποθέματος της Αττικής μέσα από πόρους του ΕΣΠΑ, φέρνοντας ως παράδειγμα τη λειτουργική αναβάθμιση του «Ακροπόλ Παλάς» που φιλοξένησε την εκδήλωση: «Πίσω από τους αριθμούς υπάρχει πάντα η ψυχή. Στη συγκεκριμένη περίπτωση – και σε αυτό το έργο – η ψυχή έχει όνομα. Και αυτό το όνομα είναι Λίνα Μενδώνη» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Χαρδαλιάς, ευχαριστώντας την υπουργό για την αγαστή συνεργασία σε θέματα πολιτισμού.
Στην ομιλία της, η κυρία Μενδώνη αναφέρθηκε στα πολλαπλά οφέλη από τις επενδύσεις στον πολιτισμό και τη συμβολή τους στην ανάπτυξη και την κοινωνική ευημερία. Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Ο Πολιτισμός βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εθνικής προσπάθειας για οικονομική ανάκαμψη, κοινωνική πρόοδο και βελτίωση της θέσης της Ελλάδας στο ιδιαίτερα ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον. Δεν αποτελεί απλώς έναν τομέα δημόσιας πολιτικής. Αποτελεί ένα εξαιρετικά πολύτιμο και δυναμικό κεφάλαιο οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και περιφερειακής ευημερίας. Οι επενδύσεις στον Πολιτισμό δεν επιφέρουν οφέλη που περιορίζονται εντός του συγκεκριμένου Τομέα. Δημιουργούν θέσεις εργασίας, κινητοποιούν παραγωγικές δραστηριότητες, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και λειτουργούν ως καταλύτες βιώσιμης ανάπτυξης. Το Πρόγραμμα ‘Αττική 2021-2027’ αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής. Η αποτελεσματική αξιοποίησή του δεν αφορά μόνο στην υλοποίηση επιμέρους έργων και δράσεων. Αφορά στη διαμόρφωση των συνθηκών για μια βιώσιμη, ανθεκτική και κοινωνικά συνεκτική ανάπτυξη στη μεγαλύτερη Περιφέρεια της Ελλάδας και κατ’ επέκταση σε ολόκληρη τη χώρα.
Η Προγραμματική Περίοδος 2028-2034 θα διαμορφωθεί υπό διαφορετικές συνθήκες για την Ευρώπη. Η κλιματική κρίση, η ενεργειακή μετάβαση, η τεχνητή νοημοσύνη, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η κοινωνική συνοχή και η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών οικονομιών σε ένα νέο και ασταθές παγκόσμιο γεωπολιτικό περιβάλλον καθορίζουν τις νέες προτεραιότητες της Ένωσης. Σε αυτό το πλαίσιο, οφείλουμε να αγωνιστούμε, ώστε ο Πολιτισμός να έχει τη διακριτή και ισχυρή θέση που δικαιούται. Διεθνείς μελέτες καταδεικνύουν ότι κάθε ευρώ που επενδύεται σε έργα πολιτισμού αποδίδει πολλαπλάσιο όφελος στην οικονομία. Στην Αττική, μάλιστα, ο σχετικός πολλαπλασιαστής ανέρχεται σε 3,61, ενώ χιλιάδες θέσεις εργασίας δημιουργούνται ή διατηρούνται χάρη στις πολιτιστικές επενδύσεις».
Οι υψηλοί ρυθμοί απορρόφησης του ΕΣΠΑ ως βάση περιφερειακής ανάπτυξης
Στις εργασίες της Επιτροπής Παρακολούθησης έκαναν παρεμβάσεις δύο υψηλόβαθμα στελέχη του Τμήματος «Ελλάδα Κύπρος» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο κ. Παναγιώτης Πανταζάτος από τη Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής Πολιτικής και η κυρία Κριστιάνα Κοστινέσκου από τη Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης.
«Το πρόγραμμα βρίσκεται σε εξαιρετική πορεία. Είναι το πρώτο πρόγραμμα σε απορρόφηση» τόνισε ο κ. Πανταζάτος, υπογραμμίζοντας ότι οι εντατικοί ρυθμοί πρέπει να διατηρηθούν και τα επόμενα χρόνια. «Αποδείξαμε ότι η πολιτική συνοχής είναι μια σύγχρονη πολιτική, που απαντά στις ανάγκες και τις προκλήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης» επεσήμανε ο κ. Πανταζάτος, ενώ συνεχάρη τη Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας Αττικής «για τη δουλειά που έχει κάνει, τις προσκλήσεις που έχει εκδώσει και τις εντάξεις των έργων που έχει πραγματοποιήσει».
«Η κοινωνική πολιτική εξελίσσεται διαρκώς, προσαρμοζόμενη στις νέες ανάγκες και προκλήσεις. Στόχος είναι η ουσιαστική μείωση της φτώχειας τα επόμενα χρόνια, μέσα από συντονισμένες δράσεις και συνεργασίες» υπογράμμισε η κυρία Κοστινέσκου, επισημαίνοντας την ανάγκη δημιουργίας όχι μόνο περισσότερων, αλλά και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας. «Παρά τη μείωση της ανεργίας, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις που απαιτούν συντονισμένη δράση. Η συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους είναι καθοριστική για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της κοινωνικής συνοχής» είπε χαρακτηριστικά.
Στο πάνελ της εκδήλωσης συμμετείχαν επίσης η Γενική Γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων Κατερίνα Οικονόμου και ο Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Αρχής Συντονισμού της Γενικής Γραμματείας ΕΣΠΑ Χρήστος Κύρκογλου, οι οποίοι αναφέρθηκαν εκτενώς στην άριστη συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής και ειδικότερα τον Περιφερειάρχη, ενώ εξήραν την εξαιρετικά επιτυχή απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Παρουσιάζοντας τα επίσημα στοιχεία για την πορεία υλοποίησης του προγράμματος, ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Περιφερειακού Προγράμματος (ΕΥΔΠ) «Αττική 2021 – 2027» Δημήτρης Δρόσης ανέφερε ότι έχει ενεργοποιηθεί το 93,88% των προσκλήσεων, ενώ έχουν ενταχθεί μέχρι στιγμής 1633 πράξεις με 2482 υποέργα, γεγονός που κατατάσσει την Αττική «στην πρώτη θέση σε απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων πανελλαδικά, μεταξύ όλων των Περιφερειακών και Τομεακών Προγραμμάτων».
Στοιχεία σχετικά με τις προγραμματισμένες προσκλήσεις, την αξιολόγηση του προγράμματος, τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις και την προβολή των δράσεων, παρουσίασαν τα στελέχη της ΕΥΔΠ Άγγελος Σπηλιώτης, Βασιλική Αμέντα και Γιάννα Κρόκου, ενώ παρεμβάσεις από πλευράς της Εθνικής Αρχής Συντονισμού και της Ειδικής Υπηρεσίας Αρχής Πιστοποίησης έκαναν τα στελέχη των φορέων Μαρία Κωστοπούλου, Αικατερίνη Μπισμπίκου, Εμμανουέλα Κουρούση, Ευαγγελία Γκίζη και Δημήτριος Νασιγκόγκος.
