«Η Ελλάδα συμμετέχει ήδη ενεργά στις σχετικές διεργασίες με πολύ σαφείς θέσεις, με τολμηρές προτάσεις. Είναι θέσεις που πιστεύω ότι υπηρετούν το κοινό μας όραμα μιας Ευρώπης πιο ισχυρής, πιο ανταγωνιστικής, πιο ασφαλούς. Εξάλλου, όλες οι αποφάσεις του ευρωπαϊκού συμβουλίου καταδεικνύουν ότι πρέπει να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση. Και μάλιστα σε αυτή την λογική προετοιμάζει η Ελλάδα ήδη την προεδρία της στο Συμβούλιο κατά το 2ο εξάμηνο του 2027 με αίσθηση ευθύνης και έτοιμη να συμβάλει ουσιαστικά στην προώθηση των κοινών μας προτεραιοτήτων» είπε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην έναρξη των κοινών δηλώσεών του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Αναλυτικά, οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa, στο Μέγαρο Μαξίμου
Αξιότιμε Πρόεδρε του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αγαπητέ António, σε καλωσορίζω και πάλι στην Αθήνα, καθώς γνωρίζεις ότι οι επισκέψεις σου εδώ μου δίνουν πάντα προσωπική χαρά, κυρίως όμως γιατί γίνονται και ευκαιρίες να εξετάζουμε από κοινού τις τρέχουσες εξελίξεις και σαφώς και τη στρατηγική κατεύθυνση της Ευρώπης, ειδικά σε μία πολύ περίπλοκη, ρευστή διεθνή συγκυρία όπως η σημερινή, που θέτει την Ευρώπη ενώπιον κρίσιμων αποφάσεων για την πορεία της στο μέλλον.
Από την πλευρά μας, η Ελλάδα συμμετέχει ήδη ενεργά στις σχετικές διεργασίες, με πολύ σαφείς θέσεις, με τολμηρές προτάσεις. Είναι θέσεις που πιστεύω ότι υπηρετούν το κοινό μας όραμα μιας Ευρώπης πιο ισχυρής, πιο ανταγωνιστικής, πιο ασφαλούς.
Εξάλλου, όλες οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου καταδεικνύουν ότι πρέπει να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση και μάλιστα σε αυτή τη λογική προετοιμάζει η Ελλάδα, ήδη, την Προεδρία της στο Συμβούλιο, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027, με αίσθημα ευθύνης και έτοιμη να συμβάλλει ουσιαστικά στην προώθηση των κοινών μας προτεραιοτήτων.
Με τον κ. Πρόεδρο είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε πολλά θέματα, με πρώτο, βέβαια, την εξαιρετικά περίπλοκη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034. Συμφωνούμε, επιβάλλεται να πετύχουμε μία πολιτική συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους. Η Κυπριακή Προεδρία, άλλωστε, έχει βάλει τις βάσεις. Αναμένουμε με προσμονή τις νέες προτάσεις της Ιρλανδικής Προεδρίας σχετικά με το ύψος του προϋπολογισμού και την κατανομή των πόρων, αλλά πρέπει να πιέσουμε όλοι ώστε να πετύχουμε τις αναγκαίες συναινέσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, στις Βρυξέλλες, το οποίο προβλέπω, αγαπητέ μου Πρόεδρε, ότι και αυτό θα κρατήσει αρκετά, αλλά απαιτείται να έχουμε μία πολιτική συμφωνία.
Η Ελλάδα έχει υποστηρίξει πολλές φορές ότι χρειαζόμαστε έναν πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ο οποίος μπορεί να υπηρετεί ταυτόχρονα τις νέες προτεραιότητες που εμείς οι ίδιοι έχουμε θέσει, χωρίς όμως ταυτόχρονα να υποβαθμίζει τις ταυτοτικές πολιτικές της Ευρώπης, τους πόρους της Συνοχής, της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, μέσα από τη νέα αρχιτεκτονική την οποία έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η οποία μας βρίσκει επί της αρχής σύμφωνους.
Για να το πω πολύ απλά, νομίζω ότι το έχεις πει κι εσύ: δεν μπορούμε να πετύχουμε περισσότερα δαπανώντας λιγότερα. Και για εμάς οι πολιτικές που στηρίζουν τη σύγκλιση διασφαλίζουν ότι η ανάπτυξη αφορά τελικά όλες τις χώρες της περιφέρειας της Ένωσης, αλλά τελικά ωφελούν και τις χώρες που βρίσκονται στον πυρήνα της κοινής μας ευρωπαϊκής οικογένειας.
Θέλω να κάνω μια ξεχωριστή αναφορά στην ανάγκη να έχουμε επαρκείς πόρους για την προσαρμογή στα νέα δεδομένα και την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης. Φέτος πολλές ευρωπαϊκές χώρες επλήγησαν από καταστροφικές πυρκαγιές. Η πατρίδα μου απέφυγε φέτος τα χειρότερα, αλλά ξέρουμε πολύ καλά ότι αυτή είναι μια διαρκής πρόκληση, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια ενιαία ευρωπαϊκή απειλή.
Αλλά, βέβαια, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι για να μπορέσουμε να διαφυλάξουμε τους πόρους της Συνοχής, της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, να χρηματοδοτήσουμε τις νέες μας προτεραιότητες, χρειαζόμαστε αύξηση των ιδίων πόρων.
Η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση, με διάθεση να καταθέσουμε νέες, πιστεύω δημιουργικές, προτάσεις, όπως την πιθανή αξιοποίηση από έσοδα των δημοπρασιών για τη χρήση των συχνοτήτων του φάσματος 5G και 6G, ενώ παράλληλα είμαστε πάντα έτοιμοι να εξετάσουμε και τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. Θα το ξαναπώ: πιστεύω ότι κοινά ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά, όπως η άμυνα, που αποτελεί το απόλυτο κοινό δημόσιο αγαθό, υπό προϋποθέσεις θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από καινούργια εργαλεία κοινού δανεισμού.
Συζητήσαμε με τον António ευρύτερα για την πρόκληση της ανταγωνιστικότητας. Η Ευρώπη καλείται εδώ να κάνει ένα άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά, να κινηθεί δηλαδή παίρνοντας τολμηρές πρωτοβουλίες, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη, τις νέες τεχνολογίες που ήδη μετασχηματίζουν την οικονομία αλλά και τις ζωές όλων μας. Διαφορετικά κινδυνεύουμε να βρεθούμε πίσω από τις παγκόσμιες εξελίξεις, χάνοντας μία κρίσιμη ευκαιρία.
Και βέβαια, το έχω πει πολλές φορές -το ξέρει ο αγαπητός Πρόεδρος- στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δεν μπορούμε να μιλάμε για μια πραγματικά ανταγωνιστική Ευρώπη όταν οι επιχειρήσεις αλλά και τα νοικοκυριά μας συνεχίζουν να πληρώνουν την ενέργεια ακριβότερα από τους ανταγωνιστές μας. Είναι, συνεπώς, απόλυτη προτεραιότητα να ολοκληρώσουμε, το συντομότερο δυνατόν, την ενιαία αγορά ενέργειας. Και φέτος το καλοκαίρι, τον Αύγουστο, είχαμε υψηλές τιμές ενέργειας, αλλά και μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Φυσικά το ίδιο ισχύει και για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ώστε οι επιχειρήσεις μας να μπορούν να αναπτύσσονται χωρίς να αναζητούν αλλού ελκυστική χρηματοδότηση.
Τέλος, να σταθώ στο ζήτημα της άμυνας, στο οποίο η Ευρώπη συνολικά καλείται να υψώσει μία αδιαπέραστη «ασπίδα» στις απειλές, απ’ όπου και αν προέρχονται, είτε μιλάμε για τον βορρά είτε μιλάμε για τον νότο είτε μιλάμε για τη δύση είτε μιλάμε για την ανατολή. Επομένως, ενιαία πρέπει να είναι και η χρηματοδότηση της φύλαξης κάθε σπιθαμής της.
Το «SAFE» ήταν μια σημαντική πρωτοβουλία, κινήθηκε στη σωστή κατεύθυνση, χρειαζόμαστε όμως περισσότερα και επίσης χρειάζεται να επιλέγουμε τους συνοδοιπόρους μας πολύ προσεκτικά. Θυμίζω ότι όρος συμμετοχής τρίτων στο πρόγραμμα ήταν και είναι να μην θίγονται συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας των κρατών μελών.
Ήταν φυσικό, λοιπόν, να ενημερώσω και τον κ. Πρόεδρο για την πρόσφατη κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων, ειδικά στο Αιγαίο. Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας είναι, άλλωστε, προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή πορεία κάθε υποψήφιας χώρας. Είναι κάτι το οποίο προβλέπουν μια σειρά από αποφάσεις του ίδιου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Και δεν νοείται, θα το ξαναπώ, να υπάρχει ενεργή απειλή πολέμου και αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από μια χώρα η οποία προσδοκά στη βελτίωση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, την οποία θέλουμε να ενισχύσουμε, δεν μπορεί παρά να συμβαδίζει με την οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας με την Ελλάδα.
Θα το ξαναπώ: η πατρίδα μου είναι μια ειρηνική χώρα, η οποία δεν συνιστά απειλή για κανέναν. Δεν θα δεχθεί, όμως, και υποδείξεις από κανέναν για το πώς θα ενισχύσει την αμυντική της θωράκιση.
Περνώ τώρα στο μεταναστευτικό. Τα πρόσφατα γεγονότα στη Θέουτα ξαναφέρνουν, δυστυχώς, στο προσκήνιο την εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών. Εμείς το γνωρίζουμε καλά, έχουμε δεχθεί υβριδική επίθεση στον Έβρο. Ήμασταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που αντιμετώπισε αυτή την πρόκληση το 2020 τον Μάρτιο.
Πρέπει να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας με τρίτες χώρες, πρέπει να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί στις επιστροφές όσων δεν δικαιούνται άσυλο. Είναι σημαντικό εδώ τα κράτη του Νότου να είμαστε ενωμένοι.
Και βέβαια, ναι, έχει έρθει η ώρα να εξετάσουμε και νέες καινοτόμες λύσεις που αφορούν τη συνεργασία μας με τρίτες χώρες. Πρέπει να στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι δεν θα κρίνουν οι διακινητές ποιος θα εισέρχεται στην Ευρώπη.
Τέλος, με τον Πρόεδρο εξετάσαμε και άλλα επίκαιρα διεθνή ζητήματα, όπως την, δυστυχώς, διευρυνόμενη πολεμική σύρραξη στην Ουκρανία. Εμείς υποστηρίζουμε σταθερά τον αμυνόμενο, δηλώνουμε και την ετοιμότητά μας, όταν έρθει η ώρα των διαπραγματεύσεων, η Ευρώπη -και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό- να είναι παρούσα και να εκπροσωπείται, κ. Πρόεδρε, από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Θέλω να σημειώσω και κάτι ακόμα σημαντικό στο τέλος, ότι η ναυσιπλοΐα είναι αυτή η οποία εγγυάται την επισιτιστική ασφάλεια και τον ενεργειακό εφοδιασμό. Δεν νοείται, συνεπώς, να γίνονται επιθέσεις έναντι νόμιμων πλοίων. Και εξίσου αδιαπραγμάτευτη πρέπει να είναι και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, χωρίς τέλη, στα Στενά του Ορμούζ.
Συζητήσαμε τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και θέλω, τέλος, να θυμίσω ότι η Ελλάδα είναι μία από τις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχει στην επιχείρηση «Aspides», μία κοινή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, η οποία κατέδειξε ότι όταν η Ευρώπη θέλει, μπορεί να είναι αυτόνομα παρούσα σε περιοχές μεγάλου γεωστρατηγικού και γεωπολιτικού ενδιαφέροντος για την ίδια, αρκεί όμως και η συμμετοχή των ευρωπαϊκών χωρών να είναι πιο ενισχυμένη και πιο ευρεία. Πιστεύω ότι κάτι τέτοιο θα έστελνε ένα πολύ σοβαρό μήνυμα ότι είμαστε σε θέση, ως Ευρώπη, να φέρουμε εις πέρας τέτοιες αποστολές.
Σταματώ εδώ, λέγοντας ότι είναι χαρά μου, αγαπητέ António, να σε υποδέχομαι για ακόμα μία φορά στην Αθήνα. Ξέρω ότι έχουμε πολύ δύσκολη δουλειά μπροστά μας, αλλά είμαι σίγουρος ότι όταν μπορούμε -και θα το αποδείξουμε για ακόμα μια φορά ότι μπορούμε- να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, μπορούμε να κερδίσουμε τα κοινά μας στοιχήματα. Το έχουμε, άλλωστε, αποδείξει.
Οπότε ανανεώνουμε το ραντεβού μας στα επόμενα Ευρωπαϊκά Συμβούλια και θέλω να εκφράσω κι εγώ προσωπικά την απόλυτη εμπιστοσύνη μου στις δυνατότητές σου να διαχειρίζεσαι αυτές τις σύνθετες διαπραγματεύσεις, με τρόπο αντικειμενικό, έτσι ώστε να καταλήγουμε πάντα σε λύσεις οι οποίες θα προωθούν το κοινό ευρωπαϊκό μας οικοδόμημα.
Σε ευχαριστώ πολύ και πάλι για την παρουσία σου.
Αντόνιο Κόστα: Προτεραιότητα της ΕΕ είναι η προάσπιση των συμφερόντων των κρατών μελών της Ένωσης
«Οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμης σημασίας για την ‘Ένωση μας. Πλησιάζουμε στη λήψη μιας απόφασης που θα έχει μέγιστες επιπτώσεις. Αφορά το επόμενο προϋπολογισμό μας, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για τα έτη 2028-2034. Πρέπει να καταλήξουμε σε μια συμφωνία μέχρι το πέρας του τρέχοντος έτους. Είναι ο μόνος τρόπος να αποφύγουμε οποιαδήποτε περικοπές, σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση των ερευνητών, των αγροτών, των καινοτόμων δράσεων, των φοιτητών και βεβαίως των επιχειρήσεων» είπε στην έναρξη των δηλώσεων του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
«Η νέα πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε σήμερα επιβάλλει μια νέα προσέγγιση σε θέματα προϋπολογισμού και νέα διάρθρωση του προϋπολογισμού, αλλά και νέο τρόπο κατανομής των πόρων μας. Χρειαζόμαστε ένα προϋπολογισμό, ο οποίος θα ανταποκρίνεται στις κοινές μας προτεραιότητες και μεταξύ αυτών άμυνα και ασφάλεια, αλλά και την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την στρατηγική ανθεκτικότητα» σημείωσε.
«Παράλληλα, και ταυτόχρονα επιβάλλεται, όπως ακριβώς είπατε κύριε Πρωθυπουργέ, να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε θέματα κοινής αγροτικής πολιτικής και συνοχής. Είναι πολιτικές θεμελιώδους σημασίας για να διασφαλίσουμε ότι η ανθεκτικότητα, οι ευκαιρίες και η ευημερία θα φτάσουν σε κάθε μία γωνιά της Ευρώπης» είπε.
Ο Αντόνιο Κόστα στη συνέχεια αναφερόμενος στην γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας ανέφερε: «η Ελλάδα βρίσκεται σε θέσεις στρατηγικής σημασίας σε ό,τι αφορά τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και κάποιες φορές τα πράγματα δεν τα βλέπουμε όπως ακριβώς τα βλέπετε εσείς, από την απόσταση των Βρυξελών, γι’ αυτό και είχε σημασία να ακούσω ότι είχατε εσείς να πείτε».
«Χρειάζεται προστασία των συνόρων μας και των θαλάσσιων συνόρων για να εξασφαλίσουμε πως η Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τα απαραίτητα μέσα και τις δυνατότητες για να μπορέσει να απαντά αποτελεσματικά. Μας ενδιαφέρει να υπάρχει σταθερότητα και ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο» τόνισε.
«Ο κ. πρωθυπουργός με ενημέρωσε σχετικά με τις τρέχουσες εξελίξεις σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Ελλάδος-Τουρκίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδιαφέρεται να καλλιεργήσει μια αμοιβαία επωφελή και συνεργατική σχέση με τη συγκεκριμένη χώρα. Η εποικοδομητική συμμετοχή της Τουρκίας είναι σημαντική για να προάγουμε διάφορα πεδία που αφορούν στην συνεργασία. Το έχουμε τονίσει ξανά και ξανά ότι η προτεραιότητα της ΕΕ είναι η προάσπιση των συμφερόντων των κρατών μελών της ένωσης» είπε.
«Σε ό,τι αφορά τη Μέση Ανατολή συμφωνήσαμε ότι οι εξελίξεις στην περιοχή έχουν επιπτώσεις στη σταθερότητα και την ειρήνη στην Ευρώπη και την ενεργειακή ασφάλεια. Επίσης, επηρεάζεται και η μετανάστευση, οι μεταναστευτικές ροές και έχουμε άμεσες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και γι’ αυτό τον λόγο ακριβώς θα πρέπει να παραμείνουμε δεσμευμένοι και αφοσιωμένοι, παρόντες δηλαδή, στην περιοχή» ανέφερε.
«Είμαι ευγνώμων στην Ελλάδα, για τον ενεργό ρόλο που έχει αναλάβει υπό αυτή την έννοια, ιδιαιτέρως δε σε ό,τι αφορά την ενίσχυση των σχέσεων με τους εταίρους μας στον κόλπο» πρόσθεσε.
Κλείνοντας, ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη είναι ακόμη ισχυρότερη όταν είμαστε ενωμένοι, όλοι μαζί, ιδιαίτερα σε αυτές τις δύσκολες γεωπολιτικές εποχές. Αγαπητέ Κυριάκο η δική σου δέσμευση, η δική σου συνεισφορά είναι και θα συνεχίσουν να είναι πολύτιμες, καθώς διαμορφώνουμε τη δική μας κοινή απάντηση στις προκλήσεις της εποχής μας. Συμβαδίζοντας είμαι βέβαιος ότι μπορούμε να έχουμε ουσιώδη πρόοδο και να φτιάξουμε μια πιο ενωμένη και ακόμα πιο ασφαλή Ευρωπαϊκή Ένωση».
